O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi Alisher Navoiy nomidagi Toshkent davlat o‘zbek tili va adabiyoti universiteti Nasimxon rahmonov



Download 16,49 Mb.
Pdf ko'rish
bet15/430
Sana23.06.2023
Hajmi16,49 Mb.
#952986
1   ...   11   12   13   14   15   16   17   18   ...   430
Bog'liq
o\'zbek adabiyoti tarixi. raxmonov n. (1)

richa, 
“Rigveda” bilan “Avesto” tilining bir-biriga yaqinligi (ayniqsa, 
“Rigveda”dagi mandal va “Avesto”dagi gohlar) shu darajadaki, ba’zan 
ikkala 
yozma manbadagi matn bir arxaik matnning ikki variantiga 
o‘xshab ko‘rinadi, faqat tovushlar mosligi qoidalarida farq bor, xolos. 
Ana 
shu yaqinlik tufayli ham ayrim olimlar o‘tgan asming boshlarida 
“Avesto”dagi ayrim she’riy parchalami “Rigveda” tiliga taijima qildilar. 
Shunda ma’lum bo‘ldiki, “Avesto” tili bilan vedalar tili o‘rtasida qatta 
farqbo‘lmagan 
(yelizarenkova T.Ya. Yuqoridagi asar, 437-bet).
Vedalar 
tili 
qadimgi hind eposlari va mumtoz sanskrit she’riyati tilidan ko‘ra, 
“Avesto” tiliga yaqinligi bilan sharqshunoslami hayratga soldi.
Har ikkala manbaning matnlari o‘rtasidagi yana bir yaqinlik poetik 
nutqdadir. Ikkalasidagi mifologik meros ham birdir- ikkalasi ham ariylar 
mifologiyasidan oziqlangan. Diniy tizim esa “Avesto” va “Rigveda”da 
farqli bo‘lgani uchun har ikkalasida ham bu tizim o‘z yo‘lidan ketib,
25


rivojlandi. Til va mifologik merosning har ikkala manbada birligi ay­
rim so‘zlaming ma’no va vazifa jihatidan birligida ma’lum bo'ladi: 
“Rigveda”da -
deva -
“Avesto” da 
daeva
sifatida talaffuz qilinib, bi- 
rmchisida “xudolar”ma’nosini, “Avesto”da “iblislar”ma’nosini bildira- 
di. “Avesto”da 
ahura
so‘zi “Rigveda” va “Oltun yorug‘”da 
asura\ asuri
deb aytiladi va birinchisida xudolar (masalan, Mitra, Varuna kabi)ning 
epiteti vazifasida, “Rigveda” va ’’Oltun yorug‘”da iblislar ma’nosida ish- 
latiladi.
“Rigveda” bilan “Avesto”ning mifologik qahramonlari o‘rtasidagi 
umumiylik shuni ko‘rsatadiki, ismlaming lingvistik jihatdan birligi, qo­
laversa, har ikkalasida vazifa syujet jihatidan birligi ular o‘rtasidagi qa- 
rindoshlik aloqalarini yana bir marta tasdiqlaydi.
“Rigveda”, “Oltun yorug‘” va “Avesto” turli diniy tizimga mansub
bo‘Isa ham, ular uchun umumiy bo‘lgan kultlar bor. Jumladan, 
olov
kulti 
“Rigveda” bilan “Avesto”da zaminda qurbonlik kuydirishni, osmondagi 
quyosh va boshqa samoviy ilohlarga oid hamma xususiyatlami o‘z ichi­
ga oladi; yoki 

Download 16,49 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   11   12   13   14   15   16   17   18   ...   430




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish