Jyul Vern, «O‘n besh yoshli kapitan». «Yangi asr avlodi»



Download 2,35 Mb.
Pdf ko'rish
bet39/151
Sana12.04.2022
Hajmi2,35 Mb.
#544954
1   ...   35   36   37   38   39   40   41   42   ...   151
Bog'liq
4 On besh yoshli kapitan roman

O‘n ikkinchi bob
UFQDA OROL
Bugun «qattiq shamol» kuchli bo‘ronga aylanib ketdi. 
Endi shamol janubi-g‘arb tomondan soatiga yuz kilo-
metrdan ortiq tezlik bilan g‘uvillab kelar edi.
Bu haqiqiy bo‘ron edi, portlarda langar tashlab turgan 
kemalarni qirg‘oqqa otib tashlaydigan, uylarning tomla-
rini ko‘tarib ketadigan, fabrikalarning trubalarini qulatib 
yuboradigan bo‘ron edi.
Bunday qattiq shamol 1825-yil 23-iyulda Gvadelupda 
yaxshi mahkamlangan ikki yuz qirq millimetrli zam-
baraklarni uloqtirib tashlaganini eslasak, to‘lqinlar pista 
po‘choqdek o‘ynayotgan kichkina bir kemachaning holi 
nima kechishini ko‘z oldingizga keltirish qiyin emas.
Ammo kema bu xilda qattiq shamol va qattiq to‘lqin 
mahalida o‘ynoqlab yurar ekan, uning falokatdan qutuli-
shi qaytaga osonroq bo‘ladi. Kema qattiq shamolga qarshi 
turish o‘rniga, qaytaga shamolga yon beradi, shamol 
qayoqqa haydasa, o‘sha yoqqa ketaveradi. Ishqilib, kema 
mahkam ishlangan bo‘lsa, bas.
«Piligrim» ham xuddi shunday qildi.


103
«O‘n besh yoshli kapitan»
Og‘ma grotni shamol uchirib ketganidan keyin bir 
necha daqiqa o‘tar-o‘tmas, shamol bom-kliverni par-
cha-parcha qilib tashladi. Dik Send kemani boshqarish 
osonroq bo‘lsin deb stak sel yelkanini ham ko‘tara olmadi, 
vaholanki shu kichkinagina yelkan ham kemani bosh-
qarishni ancha yengillashtirgan bo‘lardi.
«Piligrim»dagi hamma yelkanlar olib qo‘yilganligiga qa-
ramasdan kemaning korpusiga, machtalariga va takelaji-
ga shamol qattiq urib turganligi sababli kema juda tezlik 
bilan ketmoqda edi. Kema suzish bir yoqda tursin, ba’zan 
hatto suvga tegmasdan uchib borayotganday ko‘rinar edi.
Kema zo‘r to‘lqinlar orasida cho‘p singari o‘ynoqlab 
yurardi.
Bundan tashqari, to‘lqinlar kemani orqadan urib 
ag‘darib yuborshi mumkin edi, chunki tog‘day-tog‘day 
to‘lqinlar kemadan tezroq yurib, oldinga o‘tib ketar edi. 
Agar kema orqadan urgan to‘lqinning ustiga tezda chiqib 
olmas ekan, o‘sha to‘lqinning tagida qolib g‘arq bo‘lib 
ketishi turgan gap edi. Bo‘rondan qochuvchi kemalar 
uchun eng xavfli payt ham shu bo‘ladi.
Xo‘sh, bunday xatarga qarshi qanday chora ko‘rish 
kerak edi?
«Piligrim»ni tezroq haydash mumkin emas, chunki 
hamma yelkanlari olib qo‘yilgan. Endi birdan-bir chora 
rul yordami bilan kemaning tumshug‘ini to‘lqinga qarshi 
to‘g‘rilab yurish edi. Biroq kema ko‘pincha rulga bo‘ysun-
may qo‘ymoqda edi.
Dik Send shturval yonidan ketmadi. Kemaga ke lib 
urilayot gan o‘ynoqi to‘lqinlar dengizga uloqtirib yubor-
masin deb, u o‘zini arqon bilan shturval oldiga bog‘lab 
qo‘ydi. O‘zlarini kemaga bog‘lab qo‘ygan Tom bilan Bat 
ham, o‘z kapitanlariga yor dam berishga tayyor turar 
edilar. Gerkules bilan Akteon bitengga mahkam yopishib 
olib, kemaning burnida navbatchilik qilar edilar.
Missis Ueldon, kichkina Jek, keksa Nan va Benedikt 
tog‘a Dik Sendning buyrug‘iga itoat qilib, o‘zlarining 
kayutalaridan tashqariga chiqmadilar. Missis Ueldon 


104
Jyul Vern
jon deb kema sahnida qolardi-yu, lekin Dik, o‘rinsiz 
halok bo‘lish ehtimoli borligini vaj qilib, bunga hech yo‘l 
qo‘ymadi.
Hamma lyuklar mahkam qilib berkitilgan edi. Dik, 
agar zo‘r to‘lqin kema ustidan o‘tib ketsa ham lyuklar suv 
o‘tkazmaydi, deb umid qilar edi. Basharti lyuklar suvning 
bosimiga chiday olmasdan ochilib ketsa, kemaning ichi 
suvga to‘lib, cho‘kib ketishi turgan gap edi. Xayriyatki, 
«Piligrim»ga yuk to‘g‘ri ortilgan ekan, qattiq to‘lqin bo‘lishi-
ga qaramasdan, yuklar joyidan hech qimirlamadi.
Dik deyarli ko‘z yummasdi. Missis Ueldon uning 
charchab betob bo‘lib qolishidan xavotir olar edi, u Dik-
ning biroz bo‘lsa ham mizg‘ib olishini talab qil di...
13-martdan 14-martga o‘tar kechasi, Dik dam olib 
yotgan mahalda shunday bir voqea ro‘y berdi.
Tom bilan Bat shturval oldida navbatchilik qilar edilar. 
Kemaning bu tomoniga kamdan-kam keladigan Negoro 
to‘satdan ularning oldida paydo bo‘lib qoldi va hatto 
ularni gapga solmoqchi ham bo‘ldi.
Ammo keksa negr ham, uning o‘g‘li ham Negoroning 
gaplariga quloq solmadilar.
Birdaniga kema bir tomonga ancha qiyshayib ketdi. 
Negoro yiqilib tushdi, agar kompas shkafchasi – naktouz-
ga yopishib olmaganida, dengizda qulab ketishi ham 
ehtimol edi.
Tom kompasdan xavotirlanib qattiq baqirib yubordi.
Uyqu aralash bu tovushni eshitgan Dik Send o‘qday 
chopib palubaga chiqdi-da, shturval tomon ga yugurdi.
Ammo Negoro o‘rnidan turib olgan, qo‘liga kompas 
shkaf chasining tagidan sug‘urib olgan temir bor edi. U 
Dik kelmasdan burun bu temir-ni dengizga uloqtirib 
yubordi. Demak, Negoro endi kompas sterlkasining yana 
to‘g‘ri ishlashini istab qolipti-da? Endigi, kemani oldin-
ga qarab surib ke tayotgan janubi-g‘arbiy shamol uning 
yashirin maqsadiga to‘g‘ri kelayotgan bo‘lsa kerak.
– Nima voqea bo‘ldi? – deb so‘radi Dik.



Download 2,35 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   35   36   37   38   39   40   41   42   ...   151




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2025
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish