№3-, 4- mavzular. Berlganlar bazasi axritekturasi



Download 0,82 Mb.
Pdf ko'rish
bet1/16
Sana11.01.2022
Hajmi0,82 Mb.
#339103
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   16
Bog'liq
Mavzu 3 4 (2)
8-MAVZU, Dekabr oylik test, Dekabr oylik test, FIZIKA FANIDAN 6-11 sinf YILLIK ISH REJA 2019, FIZIKA FANIDAN 6-11 sinf YILLIK ISH REJA 2019, FIZIKA FANIDAN 6-11 sinf YILLIK ISH REJA 2019, FIZIKA FANIDAN 6-11 sinf YILLIK ISH REJA 2019, Ultrabinafsha nurlarning ahamiyati 8 chi mavzuga , Ultrabinafsha nurlarning ahamiyati 8 chi mavzuga , Ultrabinafsha nurlarning ahamiyati 8 chi mavzuga , 2 5257966923030726585, 4-Lab, Pul kredit va banklar c2ebc, Pul kredit va banklar c2ebc, Pul kredit va banklar c2ebc


№ 3-, 4- mavzular. Berlganlar bazasi axritekturasi 

Reja: 


1)

 

Berilganlar bazasi arxitekturasi.  



2)

 

Berilganlar bazasini relayatsion modeli.  



3)

 

Bog’lanishlar va attributlar.  



4)

 

Berilganlarning ierarxik va tarmoq modellari. Daraxtlar.  



5)

 

Berilganlarning bazasini normallashtirish. 



Tayanch  iboralar:obyektlar,  berilganlarga  ishlov,  obyektlar  termasi,  atribut 

(xususiyat), axborotning uch sohasi, yozuv, ikki o'lchovli fayl, ikki о’lchovli massiv, 

identifikator, kalit, birlamchi kalit, birlashgan kaliti murakkab kalit, tarkibli kalit, 

muqobil  kalit,  so'rov,  oddiy  so'rov,  murakkab  so'rov.  berilganlar  modeli,  kuchsiz 

turdagi modellar, kuchii turdagi modellar, berilganlar elementi, konseptual chizma, 

chizmaning  nusxasi,  yozuvning  nusxasi,  aloqa,  «birga-bir»  aloqa,  «birga-ko  p» 

aloqa, «ко 'pga-bir» aloqa, «ко'pga-ko p» aloqa, yozuvlar orasidagi aloqalar.

 

Elementlari  to‘g‘risidagi  axborotlari  saqlanuvchilar 



obyektlar

  deb  ataladi. 

Obyektlar  haqi-qiy  (masalan,  inson,  mahsulot  yoki  yashash  hududi)  va  abstrakt 

(masalan,  hodisa,  fan  nomi,  top-shiriq  raqami  yoki  tashkilotning  hisob  raqami) 

bo‘lishi  mumkin.  Masalan,  ta’lim  sohasida  maktab,  litsey,  kollej.  bakalavriat, 

magistratura  obyektlar  boladi.  Lekin  shu  obyektlariga  tegishli  insonlar-ning  har 

birini alohida obyekt sifatida e’tirof etish mumkin. 

Obyekt turli xossalarga ega bo'ladi (masalan, ism, rang yoki vaqt o’lchovi) va 

ularni  jumla-dan,  kompyuterlar  orqali  turli  qurilmalarida  saqlash  imkoniyati 

mavjud. Ana shu xossalarning har bir elementi 



berilganlardan

 iborat. Berilganlarga 



ishlov

 deganda, ular ustida bajariladigan 



Izlash, qo’shish, olib tashlash, o'zgartirish

 

algoritmlarini  amalga  oshiruvchi  funksiyalar  faoliyatining  natijasini  tushunamiz. 



Berilganlarga  ishlov  ko‘pincha,  bir  xildagi  xossa  (xususiyat)ga  ega  bo‘lgan 

obyektlarning to‘plami bilan ishlanadi. Masalan, talabalarni olaylik, ularning har biri 

to‘g‘risidagi bir xil xususiyatli berilganlargina saqlanadi. Bir xildagi xususiyatga ega 

bolgan  obyektlarni, 



obyektlar  termasi

  deb  ataymiz.  Biz  yuqorida  keltirgan 

tushunchalarimiz  haqiqiy  dunyoga  tegishli.  Biz  har  bir  obyektlar  xususidagi 

ma'lumotlarni  yozuvlar  tarzida  ifodalaymiz.  Yozuvlar  esa  obyekt-larning 

xususiyatlari (atributlari) va ularning qiymatlari bilan bog’langan. Biz bundan keyin, 

atri-but

 atamasining mazmuni 



xususiyat

 bo‘lgani va u butun jahon bo‘yicha sohaga 

tegishli  ilmiy  va  amaliy  adabiyotlarda  qabul  qilingan  atama  bo’lgani  uchun,  shu 

atribut atamasida to‘xtaymiz. Masalan, «Talaba» obyektining atributlari familiyasi, 

ismi, otasining ismi, tug‘ilgan sanasi, fakul-teti, yo‘nalishi va boshqalardan iborat 

bo’lishi mumkin. 



 

Axborot  tushunchasi  bilan  bog’liq  bo‘lgan  uchta  soha  mavjud  va  undagi 

o‘zaro  bog‘lanish-lar  2.1-rasmda  keltirilgan.  Birinchisi,  bu  haqiqiy  dunyo  bo'lib, 

unda  haqiqatdan  ham  obyektlar  mavjud  va  ularning  har  biri  o'z  xossalariga  ega. 

Ikkinchi  soha,  bu  axborotlar  sohasi  bo‘lib,  u  prog-rammachi  va  boshqalarning 



tasavvurida obyektlarning atributlari hamda ularning qiymatlari bilan bog‘langan. 

Uchinchisi esa, berilganlar elementlari va ularni ifodalashdagi belgilar, satrlar yoki 

axborot  elementlarini  kodlashdagi  bitlardan  iborat.  Uchinchi  sohani  yanada 

chuqurlashtirib, beril-ganlarning amaliy programmachi tasavvuridagi taqdimoti, BB 

administratorining tasavvuridagi umumiy mantiqiy tuzilish va berilganlarning fizik 

taqdimiga ajratish mumkin. 

 

 

 



 

 

 



 

 

2.1 rasm 



 

 

Berilganlar elementining har biri o‘z qiymatiga ega bo‘lishi kerak va u atributni 



ifodalaydi,  atribut  esa  obyektni  identifikatsiyalaydi.  Biz  masalan,  qizil,  ko'k  va 

binafsha kabi berilganlarning qiymatlarini saqla-shimiz mumkin, lekin bu qiymatlar 

boshqa atributlar orqaligina bog’lanib biror mazmunga ega bo‘lishi mumkin. 

Faraz  qilaylik, 




Download 0,82 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   16




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
axborot texnologiyalari
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
guruh talabasi
O’zbekiston respublikasi
nomidagi toshkent
o’rta maxsus
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
pedagogika instituti
Ўзбекистон республикаси
tashkil etish
haqida tushuncha
таълим вазирлиги
vazirligi muhammad
O'zbekiston respublikasi
toshkent davlat
махсус таълим
respublikasi axborot
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
vazirligi toshkent
saqlash vazirligi
fanidan tayyorlagan
bilan ishlash
Toshkent davlat
sog'liqni saqlash
uzbekistan coronavirus
respublikasi sog'liqni
coronavirus covid
koronavirus covid
vazirligi koronavirus
qarshi emlanganlik
covid vaccination
risida sertifikat
sertifikat ministry
vaccination certificate
Ishdan maqsad
fanidan mustaqil
matematika fakulteti
o’rta ta’lim
haqida umumiy
fanlar fakulteti
pedagogika universiteti
ishlab chiqarish
moliya instituti
fanining predmeti