Mavzu: Qadimgi tarix sivilizasiyasining boshlanishi eng qadimgi odam rivojining bosqichlari



Download 320,5 Kb.
bet7/15
Sana11.01.2017
Hajmi320,5 Kb.
#46
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   15
Savol va topshiriqlar:

  1. Qadimgi Eron aholisi va ularning mashg`ulotlari nimalar bo`lan?

  2. Fors davlatiga kim asos slogan?

  3. Dori I ning qanday islohotlari mavjud?


Mavzu: HIndiston sivilizatsiyalari mil. avv. I mingyillikda Hindiston
Reja:


  1. Qadimgi Hindistonning aholisi

  2. Hind tabaqalari

  3. mil. avv. I mingyillikda Hind davlatlari

Hindiston eng qadimdan ma’lum bo’lgan o’lkalardan biridir. Hindiston o’lkasi insoniyatning ilk vatanidan hisoblanadi. U osiyoning janubida joylashgan davlatlardan biridir. Uning tabiy –ati shimolda mo’tadil janubi esa juda issiq u yerda hatto qor deyarli yog’maydi . Mamlakatning har tomonidan jumladan



Shimoldan Himolay tog’i qolgan uch tomonini esa Hind okea- Ani Eriteriya dengizi , Bengal korfazi suvlari bilan o’ralgan .Markazini esa Dekkan tog’lari egallagan . Uning hududidan Hind , Gang , Jamna, Braxmaputra va boshqa daryolar oqib o’tadi . Eng qadimgi Hindistonda Hind daryosi oqib o’tgan bo’lib uni Sanskrit tilida sindzu , Pushtu tilida abasin -yaniy daryolar otasi deyishgan. Hindistondan Panjob va Mazenjodoro yodgorliklari topilgan . U Hindistondagi shahar harobalaridan bo’lib chiqqan . Xarapa va Maxenjodoro mil.avv. III mingyillikga va II mingyillikning o’talarida mavjud bo’lgan .Har ikki shahar ham qala’lari qalin , baland minorali mudofa Devorlari bilan muhofaza qilingan , u yerdan Iyeroglif va Tosh torozilar topilgan . Mil, avv 16 -13 asrlar orasida xarapa

va maxenjodoro shaharlari harobazorga aylanib inqirozga yuz tutgan. Eng qadimgi Hindiston madanyatining vujudga kelishi ibtidoiy jamoa davriga to’g’ri keladi . Qadimgi hind madanyati ularning xo’jaligi bilan chanbarchas bog’liq bo’lgan . Hind va Panjob viloyati eng qadimgi hind madaniyatining beshigi hisoblanadi . Yozuv eng qadimgi hind madaniyatining ajralmas Qismi bo’lgan . Qadimgi hind alifbosi 700 ga yaqin belgidan Iborat ekanligi aniqlangan . Tekshiruvchilar bu yozuvni o’qishga urunganlar lekin bu hozircha bu urunishlar yaxshi natija bergani yo’q . Qadimgi hindistonda haykaltaroshlik ham rivoj topgan. Bu jihatdan harappa va mahenjodorodan topilgan. Erkak kishi , raqqosa ayol va boshqa haykallar diqqatga sazovordir . Mil. avv. III -II mingyilliklarda Hind voxasida hisobsananing o’nlik tizimi mavjud ekan .Eng qadimgi Hindistonda me’morchilik ham rivoj topgan edi. Qadimgi Hind ustalari zargarlik , naqqoshlik va tasviriy san’atning boshqa sohalari ham katta yutuqlarga erishilgan . Eng qadimgi hindlar o’zlariga xos madaniyat yaratib ,bu bilan jahon madaniyati xazinasiga o’zlaring barakali hissalarini qo’shganlar. Qadimgi hindlar qanday yumush bilan shug`ullanishiga qarab to`rt guruhga ajralganlar. Bular tabaqalar yoki kasta yoki varna deyilgan. Jumladan: Kohinlar –braxmanlar, Jangchilar –kshatriylar, dehqon hunarmand va savdogarlar –vayshilar, xizmatkor va qullar –shudralar deb atalgan. Hech qanday kastaga kiritilmagan kishilar ham bo`lishgan ular –chandallar deb atalgan. “Chandal” so`zining ma’nosi “hazar qilinadiganlar”. Miloddan avvalgi I mingyillikda Hindistonda bir necha davlatlar vujudga keldi. Bular: Magadha, Koshala, Malla va boshqalar. Makedoniyalik Iskandar O`rta Osiyoni zabt etganidan so`ng mil.avv. 327 –yilda Panjob o`lkasi hududida bstirib kiradi.Aleksandr katta qiyinchiliklar bilan Hind vohasigacha yetib boradi. Mil. avv. 325 –yilda Bobilga qayitb keladi. Mil. avv. 318 –yilda yunon –makedon qo`shinlari Hindistondan butunlay quvib yuboriladi. Ularni quvishda mashhur sarkarda Chandragupta boshchilik qiladi. U shimoliy Hindistondagi barcha mayda davlatalarni birlashtirib Maurya davlatiga asos soladi. Pataliputra shaxri esa Maurya davlatining poytaxti bo`ladi. Mil. avv. III mingyillikda Ashoka davrida Maurya rivojlanishida yuksak pog`onaga erishdi. Amma keyinchalik ularni Kushon podsholigi, so`ngra eftaliylar bosib olshgan. Mil. avv. I mingyillikda Hindistonda ilm –fan rivoj topgan. Hindlar 360 kundan tarkib topgan uyosh kalendarini tuzganlar shuningdek, ular “nol”ni ifodalovchi maxsus belgini o`ylab topganlar. Ushbu mamlakatda o`ylab topilgan hindlarning o`zi “qo`shinning to`rt turi” deb ataydigan o`yin hozirda jahonda shaxmat deb atalmoqda. Hindlar birinchi bo`lib shakarqamishdan shakar olganlar. Qadimiy hind tili asosida yangi adabiy til bo`lmish sanskrit ishlab chiqildi. “Mahobharat”, “Ramayana”, “Panchatatra” eposhlari to`qilgan. Shu bilan birga yangi buddaviylik dini yaratilgan. Ushbu dinga Siddhartha Gautama asos solgan.Rivoyatlarga ko`ra Siddhartha Gautama shaxzoda bo`lib 20 yoshga to`lguncha otasi saroyida betashvish rohatda yashagan. So`ng sayohatga chiqib budda diniga asos solishga kirishadi. Bir kuni orif Budda inson son –sanoqsiz marotaba tug`ilishi va vafot etishini tushunib, keyingi hayotda odamning kim bo`lib tug`ilishini ham uning sa’y –harakatlari va amallariga bog`liqdir degan. Budda va uning izdoshlari bo`lgan buddaviylar inson yolg`on so`zlamasligi, mol –davlat to`plamasligi, tirik mavjudodlar qonini to`kmasligi lozimdegan aqidaga rioya qilishgan. Mil. avv III asrda buddaviylik jahon dinlaridan biriga aylandi.


Katalog: ld
ld -> E. Z. Nuriddinov Nizomiy nomli tdpu «Xorijiy mamlakatlar tarixi» kafedrasi mudiri, tarix fanlari doktori
ld -> Adabiyot so'z san'ati uvchi! -~ ildan boshlab «Adabiyot»
ld -> Tarix /£} y tv qadimgidunyo I 1
ld -> Rossiya imperiyasining turkistonni bosib olishi, uning istibdodiga qarshi turkiston xalqlarining milliy ozodlik kurashi
ld -> Yillarda arab davlatlari. Urushning arab davlatlariga ta'siri
ld -> Milliy istiqlol g’oyasi: asosiy tushunca va tamoyillar
ld -> Atmosfera havosini muhofaza qilish
ld -> Funksiya parametrlari va argumentlari Kelishuv bo’yicha argumentlar Ko’rinish sohasi. Lokal va global o’zgaruvchilar
ld -> Muhtaram do‘stlar!
ld -> Annotatsiya. «O’zbekiston tarixi» bo’yicha tayyorlagan ma’ruza matnlari fanning barcha ma’lumotlarini o’z ichiga qamrab olgan. O’quvchilarning tarix sohasidagi bilimlarini shakillantirishga qaratilgan

Download 320,5 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   15




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
axborot texnologiyalari
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
guruh talabasi
O’zbekiston respublikasi
nomidagi toshkent
o’rta maxsus
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
davlat pedagogika
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
pedagogika instituti
Ўзбекистон республикаси
tashkil etish
haqida tushuncha
vazirligi muhammad
таълим вазирлиги
O'zbekiston respublikasi
toshkent davlat
махсус таълим
respublikasi axborot
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
vazirligi toshkent
saqlash vazirligi
fanidan tayyorlagan
bilan ishlash
Toshkent davlat
Ishdan maqsad
sog'liqni saqlash
uzbekistan coronavirus
respublikasi sog'liqni
fanidan mustaqil
coronavirus covid
koronavirus covid
vazirligi koronavirus
covid vaccination
qarshi emlanganlik
risida sertifikat
sertifikat ministry
vaccination certificate
o’rta ta’lim
matematika fakulteti
haqida umumiy
fanlar fakulteti
pedagogika universiteti
ishlab chiqarish
moliya instituti
fanining predmeti