Modda agregat holatlarining molekulyar kinetik nazariyasi



Download 192 Kb.
bet1/12
Sana14.01.2022
Hajmi192 Kb.
#359771
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12
Bog'liq
Agregat komplekslari
Кафолат хати, Madinaaa, 8-geometrya, 1 bilet(1), 1 bilet(1), 1 bilet, 1 bilet, 15-lab , 3-Lab, 14-ar, WIFI TEXNOLOGIYASI, WIFI TEXNOLOGIYASI, titul, Kabulov Elbek , Kabulov Elbek

Agregat komplekslari

Reja:


1. Moddaning agregat holati

2. Moddaning gaz holati

3. Gazlarning molekulyar-kinetik nazariyasi

4. Real gazlar. Van-der-Vaals tenglamasi

5. Moddaning suyuq holati

6. Suyuqlik molekulalarining tuzilishi

7. Suyuqliklarning sirt tarangligi va uni aniqlash usullari

8. Suyuqliklarning qovushoqligi

9. Puazel tenglamasi

10. Moddaning qattiq holati

Тabiatdagi deyarli hamma moddalar gaz, suyuqlik, qattiq va plazma holatida bo’ladi. Bu holatlar moddaning agregat holati deyiladi. Agregat holat ikki omil - molekulalararo ta’sir kuchlari va molekulalar issiqlik harakatining kinetik energiyasi bilan xarakterlanadi.

Plazma holatidagi modda musbat zaryadli yadrolar yoki ionlardan va elektronlardan tashkil topadi. Plazmadagi zarrachalar katta tezlikda harakat qiladi. Gaz holatidagi modda kengayib, katta hajmni egallash qobiliyatiga ega bo’ladi. Gaz molekulalari bir-biridan uzoq masofada joylashgan. Shuning uchun ular orasida o’zaro ta’sir kuchi kam bo’ladi. Bosim o’zgarishi bilan gazning hajmi o’zgaradi.

Suyuq holatdagi modda ayni idish shaklini egalab, o’z hajmini saqlab qoladi. molekulalararo o’zaro tortishish kuchi suyuqliklarda gazlardagiga nisbatan ancha katta qiymatga ega.

Qattiq modda o’zining shakliga va hajmiga ega. Faqat ba’zi moddalargina uch agregat holatda uchrashi mumkin. Ayrim moddalar faqat bir yoki ikki agregat holatda bo’ladi. Masalan, CaSO3 ni na suyuq holatda, na gaz holatda olib bo’lmaydi, chunki u qizdirilganda uchmaydigan CaO va CO2 ni hosil qiladi. Boshqa moddalar birdaniga ikki yoki uch agregat holatda uchrashi mumkin. Masalan, suv 6,14·102 Pa bosimda va 0,00750C haroratda qattiq (muz), suyuqlik (suv) va gazsimon modda (bug’) holatlarida uchraydi va ular o’zaro muvozanatda bo’ladi.

Moddaning suyuq holatdan gaz holatiga o’tishi bug’lanish, qattiq holatdan gaz holatiga o’tishi-sublimatlanish va qattiq holatdan suyuq holatga o’tishi suyuqlanish-erish deyiladi. Тeskari jarayonlar esa kondensatlanish, sublimatlanish va qotish deyiladi.

Moddalarning agregat holatlari o’zgarganda ularning xossalari ham o’zgaradi. Shuning uchun moddaning qaysi sharoitda qanday agregat holatda bo’linishini bilish ahamiyatga loyiqdir.

Zarrachalarning eng tartibsiz harakati plazma holatdagi moddalarda bo’ladi. Plazma yuqori (bir necha million gradus Selsiy) temperaturalarda kuchli elektr razryad yoki elektromagnit nurlanish ta’sirida hosil bo’ladi. Bunda moddaning atom va molekulalari parchalanib, juda yuqori tezlik bilan harakatlanuvchi musbat zaryadlangan yadro va erkin elektronlardan iborat aralashma hosil bo’ladi. Shuning uchun plazma ko’pincha elektron-yadroli gaz deb ham ataladi. Plazmaning o’ziga xos xususiyati shuki, u umuman elektroneytraldir. Plazmani ko’pincha zaryadlarning ichki taqsimlanishi jihatidan bir jinsli neytral sistema deb bo’lmaydi. Shuning uchun unda zaryadlarning tebranma harakati plazmada elektromagnit tebranishlar manbaini hosil qiladi. Plazmaning yana bir xususiyati shundaki, u yuqori elektr o’tkazuvchanlikga ega. Тemperatura qancha yuqori bo’lsa, uning elektr o’tkazuvchanligi ham shuncha yuqori bo’ladi.


Download 192 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
O’zbekiston respublikasi
guruh talabasi
nomidagi toshkent
o’rta maxsus
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
Ўзбекистон республикаси
rivojlantirish vazirligi
pedagogika instituti
таълим вазирлиги
махсус таълим
haqida tushuncha
O'zbekiston respublikasi
tashkil etish
toshkent davlat
vazirligi muhammad
saqlash vazirligi
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
respublikasi axborot
vazirligi toshkent
bilan ishlash
Toshkent davlat
uzbekistan coronavirus
sog'liqni saqlash
respublikasi sog'liqni
vazirligi koronavirus
koronavirus covid
coronavirus covid
risida sertifikat
qarshi emlanganlik
vaccination certificate
sertifikat ministry
covid vaccination
Ishdan maqsad
fanidan tayyorlagan
o’rta ta’lim
matematika fakulteti
haqida umumiy
fanidan mustaqil
moliya instituti
fanining predmeti
pedagogika universiteti
fanlar fakulteti
ta’limi vazirligi