Mavzu: Murakkab qo‘shma gap. Murakkab qo‘shma gaplarda sintaktik aloqa turlari Reja


Birgalik ergashish. (To‘g‘ridan- to‘g‘ri ergashish



Download 228,62 Kb.
bet4/8
Sana29.04.2022
Hajmi228,62 Kb.
#594252
1   2   3   4   5   6   7   8
Bog'liq
11-ma\'ruza Murakkab qo‘shma gap
ona tili, navoiyga qaytish ziyouz com, maqola, “Filologiya masalalari - yosh tadqiqotchilar nigohida” (2), axloqij fazilatlar rivozhi millij manaviyat va umuminsonij qadriyatlar ujgunligi, kitob, КАЗАХСТАН, 304 Shokir 4, etika, 652-18 гурух мустақил таълим учун топшириқ, AKT bazasi, dialektologiya vazifa (2), ReadMe UzTransLit, Sh.M.B 2020 Farg` xalqaro konf. 313-319-bet, GLOSSARY
1. Birgalik ergashish. (To‘g‘ridan- to‘g‘ri ergashish). Ergash gaplarning bosh gapga alohida-alohida bog‘lanishi birgalik ergashish deyiladi. Bunday gaplarning qurilish chizmasi quyidagicha:



3

2

1










Birgalik ergashuvli murakkab qo‘shma gaplarda ergash gaplar uyushgan yoki uyushmagan ergash gaplardan tashkil topadi. Ergash gaplarning quyidagi turlari uyushib kelib, bir necha ergash gapli qo‘shma gaplarni hosil qiladi:


1. Ega ergash gap uyushib keladi: Kimki o‘z vatanini sevsa, kimki xalqi uchun jonini fido qilsa, u qahramon bo‘ladi. Ushbu gapning qurilish chizmasi quyidagicha:
2. Kesim ergash gap uyushadi: Tilagim shuki, biringiz olim bo‘lib, tarix yozing, biringiz shoir bo‘lib, yurtni kuylang. ("Yoshlik")
3. Aniqovchi ergash gaplar uyushib keladi. Masalan: Men shunday chamanzor yaratayki, kishilar zavqlansin, bulbullar xonish qilib, dillarni yayratsin. (So‘zl.)
4. To‘ldiruvchi ergash gaplar uyushadi. Masalan: Shuni yodda tutishing lozimki, qiz qalbi guldek nozik, uning yarasi hech vaqt tuzalmaydi. («Yoshlik».)
6. О‘lchov-daraja ergash gaplar uyushib qo‘llanadi. Masalan: Fikri qanchalik aniq, dalillari qanchalik ishonarli bo‘lsa, kelishuv shunchalik oson kechadi. (So‘zl.)
9. Maqsad ergash gaplar uyushib keladi. Masalan: Pilla tuting, bo‘lsin deb, shartnomamiz to‘lsin deb. (Qo‘shiq.)
11. О‘rin ergash gaplar uyushadi. Masalan: Qayerda zulm bo‘lsa, qayerda dilozorlik bo‘lsa, o‘sha yerda notinchlik hukm suradi. (So‘zl.)
12 Shart ergash gap uyushadi. Masalan: Agar yerga o‘z vaqtida ishlov berilmasa, urug‘ o‘z vaqtida yerga qadalmasa, hosilning unumi past bo‘ladi. («Yoshlik».)
13. To‘siqsiz ergash gaplar uyushiq holda qo‘llanadi. Masalan: Er-xotin o‘rtasida qanaqa kelishmovchilik bo‘lmasin, qanaqa gap qochmasin, kampir oraga tushib, hamma vaqt kuyovining tarafini olar edi. (A. Q.)
Har xil turdagi bir necha ergash gaplar ham bosh gapga alohida-alohida bog‘lanib, birgalik ergashuvni tashkil qiladi. Bunday ergash gaplar uyushmagan hisoblanadi.

Download 228,62 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
axborot texnologiyalari
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
guruh talabasi
O’zbekiston respublikasi
nomidagi toshkent
o’rta maxsus
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
pedagogika instituti
Ўзбекистон республикаси
tashkil etish
haqida tushuncha
таълим вазирлиги
vazirligi muhammad
O'zbekiston respublikasi
toshkent davlat
махсус таълим
respublikasi axborot
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
vazirligi toshkent
saqlash vazirligi
fanidan tayyorlagan
bilan ishlash
Toshkent davlat
sog'liqni saqlash
uzbekistan coronavirus
respublikasi sog'liqni
coronavirus covid
koronavirus covid
vazirligi koronavirus
qarshi emlanganlik
covid vaccination
risida sertifikat
sertifikat ministry
vaccination certificate
Ishdan maqsad
fanidan mustaqil
matematika fakulteti
o’rta ta’lim
haqida umumiy
fanlar fakulteti
pedagogika universiteti
ishlab chiqarish
moliya instituti
fanining predmeti