Mavzu: Murakkab qo‘shma gap. Murakkab qo‘shma gaplarda sintaktik aloqa turlari Reja



Download 228,62 Kb.
bet1/8
Sana29.04.2022
Hajmi228,62 Kb.
#594252
  1   2   3   4   5   6   7   8
Bog'liq
11-ma\'ruza Murakkab qo‘shma gap
ona tili, navoiyga qaytish ziyouz com, maqola, “Filologiya masalalari - yosh tadqiqotchilar nigohida” (2), axloqij fazilatlar rivozhi millij manaviyat va umuminsonij qadriyatlar ujgunligi, kitob, КАЗАХСТАН, 304 Shokir 4, etika, 652-18 гурух мустақил таълим учун топшириқ, AKT bazasi, dialektologiya vazifa (2), ReadMe UzTransLit, Sh.M.B 2020 Farg` xalqaro konf. 313-319-bet, GLOSSARY

MAVZU: Murakkab qo‘shma gap. Murakkab qo‘shma gaplarda sintaktik aloqa turlari
Reja:

1. Murakkab qo‘shma gaplarning semantik-sintaktik tuzilishi.


2. Murakkab qo‘shma gaplarning turlari:
a) bog‘lanish (tenglanish) yo‘li bilan tuzilgan murakkab qo‘shma gaplar;
b) ergashish (tobelanish) yo‘li bilan tuzilgan murakkab qo‘shma gaplar;
v) bog‘lanish va ergashish yo‘li bilan tuzilgan (aralash tur) murakkab qo‘shma gaplar.
4. Xulosa.
An’anaviy sintaktik ta’limotda qo‘shma gaplar qismlarining miqdoriga ko‘ra ikki va ko‘p komponentli qo‘shma gaplarga ajratiladi.1 Ilmiy manbalarda ko‘p komponentli qo‘shma gaplar murakkab qo‘shma gaplar deb ham yuritiladi. Qo‘shma gaplarning bu ikki turi quyidagicha farqlanadi: 1. Ikki komponentli va ko‘p komponentli qo‘shma gaplar tarkibiy qismlarining miqdoriga ko‘ra farqlanadi. 2. Bog‘lanish usulining sodda yoki murakkabligi bilan farqlanadi.
Ikki komponentli qo‘shma gaplar ikki sodda gapning tenglanish yoki tobelanish asosida bog‘lanishidan tashkil topsa, murakkab qo‘shma gaplar tarkibiy qismlarining miqdori hamda uch va undan ortiq bog‘lanish usuli (tenglanish, tobelanish, aralash usul) asosida shakllanishi bilan xarakterlanadi. Qiyoslang:
1. Ikki komponentli qo‘shma gap: Uning ham ko‘zi qattiq, ham tili tez edi. (O.)
2. Murakkab qo‘shma gap (ko‘p komponentli qo‘shma gap): О‘tar kunlar, kechar yillar, yurakda muttasil xanda. (G‘.G‘.)
Murakkab qo‘shma gaplar sintaktik tuzilishi, qismlarini bog‘lovchi vositalariga ko‘ra bog‘langan va ergashgan qo‘shma gaplarga o‘xshaydi. Bunday tuzilishdagi qo‘shma gap tarkibiy qismlarini bog‘lashda teng va ergashtiruvchi bog‘lovchilar, bog‘lovchi vazifasidagi yuklamalar, ko‘makchili biriktiruvchi vositalar, fe’l shakllari ko‘rsatkichlari, ohang muhim o‘rin tutadi.
Murakkab qo‘shma gaplarning tarkibiy qismlari faqat tenglanish yoki faqat tobelanish, shuningdek, ham tenglanish, ham tobelanish asosida bog‘lana oladi. Bu belgilari asosida M.Asqarova murakkab qo‘shma gaplarni quyidagicha tasniflaydi:

Download 228,62 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4   5   6   7   8




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
axborot texnologiyalari
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
guruh talabasi
O’zbekiston respublikasi
nomidagi toshkent
o’rta maxsus
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
pedagogika instituti
Ўзбекистон республикаси
tashkil etish
haqida tushuncha
таълим вазирлиги
vazirligi muhammad
O'zbekiston respublikasi
toshkent davlat
махсус таълим
respublikasi axborot
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
vazirligi toshkent
saqlash vazirligi
fanidan tayyorlagan
bilan ishlash
Toshkent davlat
sog'liqni saqlash
uzbekistan coronavirus
respublikasi sog'liqni
coronavirus covid
koronavirus covid
vazirligi koronavirus
qarshi emlanganlik
covid vaccination
risida sertifikat
sertifikat ministry
vaccination certificate
Ishdan maqsad
fanidan mustaqil
matematika fakulteti
o’rta ta’lim
haqida umumiy
fanlar fakulteti
pedagogika universiteti
ishlab chiqarish
moliya instituti
fanining predmeti