Mavzu: Murakkab qo‘shma gap. Murakkab qo‘shma gaplarda sintaktik aloqa turlari Reja


Aralash qo‘shma gapning ergashgan qo‘shma gapga bog‘lanish asosida birikuvidan tuzilgan tur



Download 228,62 Kb.
bet8/8
Sana29.04.2022
Hajmi228,62 Kb.
#594252
1   2   3   4   5   6   7   8
Bog'liq
11-ma\'ruza Murakkab qo‘shma gap
ona tili, navoiyga qaytish ziyouz com, maqola, “Filologiya masalalari - yosh tadqiqotchilar nigohida” (2), axloqij fazilatlar rivozhi millij manaviyat va umuminsonij qadriyatlar ujgunligi, kitob, КАЗАХСТАН, 304 Shokir 4, etika, 652-18 гурух мустақил таълим учун топшириқ, AKT bazasi, dialektologiya vazifa (2), ReadMe UzTransLit, Sh.M.B 2020 Farg` xalqaro konf. 313-319-bet, GLOSSARY
7. Aralash qo‘shma gapning ergashgan qo‘shma gapga bog‘lanish asosida birikuvidan tuzilgan tur. Masalan: El yasharmas, er ko‘karmas, bo‘lmasa ko‘k tomchisi; qaydin olsin she’rni shoir, bo‘lmasa ilhomchisi. (A.T.) Gapning qurilish chizmasi quyidagicha:









4

2

5

3

11

Xullas, murakkab qo‘shma gaplar semantik-sintaktik tuzilishi jihatdan o‘ziga xos qurilishga ega bo‘lgan gaplardir. Nutqda murakkab qo‘shma gaplarning rang-barang ko‘rinishlari voqelanadi. Bunday gaplar qismlari orasidagi sintaktik munosabat turi – bog‘lanish usuli asosida o‘zaro farqlanadi. Murakkab qo‘shma gap qismlari faqat tenglanish asosida yoki faqat tobelanish usulida, shuningdek aralash turda - ham tenglanish, ham tobelanish munosabati asosida shakllana oladi. Bu belgilar murakkab qo‘shma gaplarning tasnifida asosiy omil bo‘lib xizmat qiladi.

Tayanch tushunchalar: ikki komponentli va ko‘p komponentli qo‘shma gaplar, murakkab qo‘shma gaplarning formal tadqiqi, murakkab qo‘shma gaplarning tasnifi, ergashish yo‘li bilan tuzilgan murakkab qo‘shma gaplar, bir necha ergash gapli qo‘shma gaplar, bog‘lanish yo‘li bilan tuzilgan murakkab qo‘shma gaplar, aralash turdagi murakkab qo‘shma gaplar, periodlar, murakkab qo‘shma gap qismlarini bog‘lovchi vositalar, uyushgan va uyushmagan ergash gaplar.


Nazorat savollari:


1. О‘zbek tilshunosligida murakkab qo‘shma gaplar qaysi jihatdan tasniflandi?


2. Ikki komponentli qo‘shma gaplar ko‘p komponentli qo‘shma gaplardan qanday belgilari asosida farqlanadi?
3. Bog‘lanish yo‘li bilan tuzilgan qo‘shma gaplar qanday sintaktik tuzilishga ega?
4. Bir necha ergash gapli qo‘shma gaplar qanday tarkibiy qismlardan tashkil topadi?
5. Aralash turdagi murakkab qo‘shma gaplar sintaktik jihatdan qanday shakllanadi?
6. Murakkab qo‘shma gap qismlari qanday bog‘lovchi vositalar yordamida birikadi?
7. Tarkibiy qismlari ham bog‘lanish, ham ergashish yo‘li asosida birikkan murakkab qo‘shma gaplarning qanday ko‘rinishlari mavjud?
8. Bir necha ergash gapli qo‘shma gaplar tarkibida ergash gaplar va bosh gap qanday tartibda o‘rinlashadi?



1 G‘ulomov A., Asqarova M. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. –Toshkent: О‘qituvchi, 1987. –B. 161.

2 G‘ulomov A., Asqarova M. Ko‘rsatilgan darslik. –Toshkent: О‘qituvchi, 1987. –B. 229.

3 G‘.Abdurahmonov. О‘zbek tili grammatikasi. –Toshkent: О‘qituvchi. 1996. –B. 220 – 241; Yana qarang. Shu muallif. Qo‘shma gap sintaksisi asoslari. – Toshkent: О‘zFA, 1958. –B.212 – 234; 312 – 318.



Download 228,62 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
axborot texnologiyalari
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
guruh talabasi
O’zbekiston respublikasi
nomidagi toshkent
o’rta maxsus
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
pedagogika instituti
Ўзбекистон республикаси
tashkil etish
haqida tushuncha
таълим вазирлиги
vazirligi muhammad
O'zbekiston respublikasi
toshkent davlat
махсус таълим
respublikasi axborot
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
vazirligi toshkent
saqlash vazirligi
fanidan tayyorlagan
bilan ishlash
Toshkent davlat
sog'liqni saqlash
uzbekistan coronavirus
respublikasi sog'liqni
coronavirus covid
koronavirus covid
vazirligi koronavirus
qarshi emlanganlik
covid vaccination
risida sertifikat
sertifikat ministry
vaccination certificate
Ishdan maqsad
fanidan mustaqil
matematika fakulteti
o’rta ta’lim
haqida umumiy
fanlar fakulteti
pedagogika universiteti
ishlab chiqarish
moliya instituti
fanining predmeti