97
-alohida bo‘linmalarning huquqlari, majburiyatlari;
-huquq doiralarining tartibga solinishini ta’minlovchi epchillik,
uyushqoqlik, muntazamlik, moslashuv hamda ularni firmaning uzoq
muddatli strategiyasiga mosligi.
-Marketing xizmati ko‘lamining samaradorlik darajasi va tovarlarni
sotish hajmiga mos kelishi.
O‘zbekiston Respublikasi korxonalari tashqi bozorga chiqishi uchun
marketing keng ko‘lamda zarur, jumladan, eksport va import sotuvlar
hajmini hisobga olish ham juda muhim.
Tuzilmaning ishlab chiqarilgan mahsulotlar va xizmatlarning turlari
bo‘yicha mos kelishi o‘ziga xos ahamiyatga ega. Firma, korxona,
assotsiatsiya tarkibida tuzilma tovar tamoyili asosida tuzilgan bo‘lishini,
kompleks bozor siyosati masalalarini hal qilish esa xo‘jalik mustaqilligi
berilgan alohida tezkor bo‘linma doirasida to‘plangan bo‘lishi kerakligini
bildiradi.
Tashkiliy tuzilmaning sotish bozorlari soni va hajmiga mos kelishi,
avvalo, tashkiliy tuzilmani bozorni segmentlarga bo‘lib guruhlash,
iste’molchilarning alohida guruhlariga darajalangan yondashishni
qo‘llashi, ularning eng yaxshi xizmat ko‘rsatishga yo‘naltirilganligi
ko‘zda tutiladi.
Ixtisoslashgan bo‘linmada rahbarlikning eng yuqori darajada
strategik boshqaruvning markazlashuvi eng yuqori boshqaruv xodimlarini
strategik masalalarni hal qilishda faol ishtirok etish imkoniyatlarini
nazarda tutadi.
Korxonada marketingning asosiy maqsadi – faoliyatni berilgan vaqt
chegarasida mablag‘lar bilan ta’minlanishi doirasida rentabellikni
ta’minlash va belgilangan xo‘jalik hisobidagi foydani olishdan iborat.
Yapon
firmalarining
tan
olingan
yetakchilarining
fikricha
marketingning asosiy maqsadlari quyidagilardan iborat:
-
sotish hajmi;
-
o‘sish sur’ati;
-
bozordagi ulush;
-
rejalashtirilgan foyda, foyda miqdori, foydani sotish hajmiga
nisbati, butun sarmoyaga nisbatan foydaning me’yori, foydaning
hissadorlik sarmoyaga munosabati va h.k. larda aks ettirilishi
mumkin;
98
-
sarmoyaning tarkibi, ya’ni yordamga berilgan sarmoyalarni
aktivlarning umumiy miqdoriga nisbati.
Qo‘yilgan maqsadlarga muvofiq marketingning bozor vaziyatlarini
ko‘proq ilmiy-texnik taraqqiyot tomonidan aniqlanadigan talabning to‘lov
qobiliyati va tovarning tarkibidagi tendensiyalarini bashorat qilishga
mo‘ljallanganlini qo‘llab-quvvatlash darkor. Mamlakatimiz tajribasi
ko‘rsatishicha, marketing xizmatlarini tashkil etish turli xil tartibda
amalga oshirilishi mumkin. Ammo shuni ta’kidlash kerakki, bunday
xizmat qoidaga ko‘ra, bosqichma-bosqich korxonaning turli xil
bo‘linmalariga tarqatib yuborilgan marketingning barcha asosiy vazifalari
birlashtirib shakllantiriladi. Shuning bilan bir vaqtda korxonaning
marketing xizmati birga emas, balki bir necha bo‘linmalar bilan
ko‘rsatilishi mumkin. Bunday holatda barcha marketing vazifalarini aniq
muvofiqlashtirish kerak.
4.2-jadval
Do'stlaringiz bilan baham: