R. H. Djurayev pedagogika fanlari doktori, akademik



Download 3,13 Mb.
Pdf ko'rish
bet11/231
Sana21.04.2022
Hajmi3,13 Mb.
#571017
1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   ...   231
Bog'liq
Umumiy pedagogika oquv qollanma2

 
Analitik 
- ta’lim va tarbiya jarayoni mazmuni, mohiyati, sabab-oqibat 
aloqadorligini o’rganish; - pedagogik tajribani tahlil etish, umumlashtirish va 
baholash.
Prognostik 
- ilmiy asoslangan maqsadlarni belgilash va ta’lim-tarbiya 
tizimini rivojlantirish strategiyalarini belgilash;
Tashkiliy
- yangi pedagogik 
texnologiya, innovatsion shakl va vositalarni ishlab chiqish;- pedagogik 
tadqiqotlar natijalarini amaliyotga tatbiq etish; 
Ta'lim va maorifni yuksaltirish, 
milliy g'oyani ro'yobga chiqaradigan yangi avlodni voyaga yetkazish - 
davlatimizning eng muhim vazifalaridan biri. 
Bu ulug'vor vaziflarni amalga 
oshirish uchun 1997 yil 29 avgustda O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining 
IX sessiyasida, pedagogika fani uchun qonuniy zamin bo'lgan "Ta'lim 
to'g'risida"gi Qonun, "Kadrlar tayyorlash milliy dasturi" qabul qilindi va bu 
normativ hujjatlarda jamiyatda kamol topayotgan yosh avlod tarbiyasiga
o‘qituvchi kasbini egallagan shaxslarga katta e'tibor qaratildi.
Pedagogika fanining asosiy kategoriyalari.
Har 
bir 
fanning 
mazmun va mohiyatidan kelib chiqadigan, uning asosiy tomonlarini yoritishga 
xizmat qiladigan va eng ko‘p ishlatiladigan asosiy tushunchalari bo‘ladi. Xuddi 
shuningdek pedagogika fanining ham asosiy tushunchalari -kategoriyalari 
mavjud.
Kategoriya-
(yunoncha: kategoria- «ko‘rsatma», «dalil», «tushuncha») 
pedagogikada ta'lim va tarbiyaga oid jarayonlar xususiyatlarini, mohiyat-
mazmunini, shaxs va jamiyat, shaxs va guruh, shaxs va jamoa o‘rtasidagi, ta'lim 
va tarbiya, ma'naviy-ma'rifiy, axloqiy-estetik, iqtisodiy-ekologik va boshqa 
munosabatlarni aks ettiruvchi asosiy tushunchadir. Kategoriya bilish 
jarayonlarining tarixiy rivojlanishi va jamiyat tajribasi asosida paydo bo‘ldi. 


15 
Kategoriyalar orqali inson borliqni va tevarak atrofni, ijtimoiy hayotda sodir 
bo‘layotgan voqyea-hodisalarni o‘rganadi.
Pedagogika fanining asosiy kategoriyalari shaxs kamolotini ta'minlash, ta'lim 
va tarbiya samaradorligiga erishishga qaratilgan jarayonlarning umumiy 
mohiyatini yoritadi. Eng muhim katego-riyalar sirasiga quyidagilar kiradi: shaxs, 
tarbiya, ta'lim (o‘qitish, o‘qish), bilim, ko‘nikma, malaka, kompetensiya, 
ma'lumot, shakllantirish, rivojlantirish. 
Shulardan biri va asosiysi sifatida «
pedagogika
» atamasidir. («Peys»- 
bola va «agogein - yetaklamoq degan ma'noni bildiruvchi yunoncha: 
«paydogogos» so‘zlaridan paydo bo‘lgan). Bugungi kunda «pedagog» so‘zi keng 
qamrovli , yangicha ma'no kasb etadi.
Pedagogikaning yana bir muhim tushunchalaridan biri «
didaktika
» 
kategoriyasidir. Miloddan oldingi 3-2 asrlarda qadimgi Yunonistondagi 
maktablarda ta'lim beruvchi kishini «didaskal» deb atashgan. «Didaktika»- 
yunoncha «didaktikos” so‘zidan kelib chiqib, «o‘qitish», «o‘rgatish», «bilim 
berish» ma'nolarini anglatadi. Qadimgi yunonlar o‘qitish faoliyatiga nisbatan 
«didasko», o‘qituvchi o‘rnida «didaskal», o‘quvchiga nisbatan «didaskale» 
atamalarini ishlatishgan. Ammo «didaktika» termini o‘zining dastlabki 
ma'nosidan ancha uzoqlashgan. Hozir bu tushunchalarning hajmi va mazmuni
ancha boyigan va kengaygan bo‘lib, u faqat o‘qituvchining faoliyatini emas, shu 
bilan birga o‘quvchining faoliyatini, ta'limiy texnologiyalar, ta'lim metodlarini 
ham qamrab oladi.
Pedagogikaning asosiy kategoriyalari: 

Download 3,13 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   ...   231




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish