O’quvchilarni bayon yozishga o’rgatish metodikasi. Mundarija kirish. I-bob. Boshlang'ich sinflarda og'zaki va yozma inshoning turlari



Download 153,5 Kb.
bet4/13
Sana21.12.2022
Hajmi153,5 Kb.
#893175
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   13
Bog'liq
Ona tili va o’qish savodxonligi darslarida

1.1. Metodik manbalarning tahlili
Bir metodist olimlarning ilmiy – uslubiy asarlarini, o’quv metrodik qo’llanmalarni, boshlang’ich hamda umumiy o’rta ta’lim sinflarining darsliklarini tahlil qilganda, boshlang’ich sinfda o’quvchilarni insho yozishga o’rgatish borasidagi masalalarga alohida e’tibor berishimiz lozim.
Sinov insholari o’rganilgan mavzularga doir bilimlarni, insho yozish ko’nikma va malakalarini sinash uchun yirik mavzular tugagandan so’ng, choraklar yoki o’quv yili oxirida, olimpiadalarda o’tkaziladi3
Bundan tashqari ushbu darslikda inshoga epigraf tanlash xususida ham bir qator fikrlar bildirilgan. ”Inshoning mazmuniga mos keluvchi mashhur hikmatli so’z, maqol, ibora yoki badiiy parcha epigraf deyiladi”.
Epigraf, odatda rejadan keyin, insho matnidan oldin, saxifaning o’ng chekkasiga yoziladi. Epigraf bo’lgan matndan so’ng (so’roq yoki undov gap bo’lmasa) nuqta qo’yiladi. Muallifi qavs ichida yoziladi. Inshoda epigraf bo’lishini qat’iy talab tushunmaslik kerak, u tamoman ixtiyoriydir4.Lekin, mavzuga ichki mazmuniga xamoxang keluvchi epigraf bo’lsa inshoning badiiyligiga xizmat qiladi. Insho muallifining mahoratini ko’rsatadi.
Xuddi shu mavzuni, ya’ni inshoga epigraf tanlashni boshlang’ich sinflardanoq boshlab o’rgatish kerak. 8-sinf ona tili darsidagi 51 mashqni tahlil qilib ko’raylik.
51-mashq Jadvalni kuzating. Uning birinchi ustunida insho mavzulari, ikkinchi ustunida muayyan mavzularning mazmunini ochib beruvchi fikr, maqol, mashhur bayt, keltirildi. Insho mavzularga mos keluvchi fikr (epigraf)larni tanlang va bir-biriga bog’lang.
1 – jadval

t/r




t/r




1

Alisher Navoiy she’riyat quyoshi

1

Vatan,ona so’zi naqadar aziz
Sensan, har narsadan, mo’tabar aziz
(Uyg’un)

2

O’zbekiston - Vatanim mening

2

Bosh asrkim, nazmiy saroyni
Titratadi zanirband bir sher
(A.Oripov)

3

Mehnat baxt keltirar

2

Suv zar, suvchi zargar
(Maqol)

4

Suv – hayot manbayi

4

Mehnat, mehnatning tagi rohat
(Maqol)



Xuddi shunga o’xshash mashqlarni boshlang’ich sinf darsliklarida ham kiritish kerak. Chunki bu mashqlarni bajarish mobaynida o’quvchilarda insho mavzusi, uning mazmunini ochib beruvchi fikrni bayon qilish malakasi rivojlanadi. O’quvchilar qiynalmasdan mavzuni yoritishda xizmat qiluvchi rivoyatlar, hikmatli so’zlar, maqollardan insho yozish davomida misollar keltira oladilar hamda foydalana oladilar.
III sinf
Fikrni yozma shaklda bayon etish malakasi.
Miqdoriy ko’rsatkich: 45-55 so’zdan iborat diktant yoza olish
Talablar:

  1. imlo xatolariga yo’l qo’ymaslik

  2. Ijodiy matnning mantiqiy jihatdan izchilligi.

Miqdoriy ko’rsatkich: 4-5 gapdan iborat bo’lgan matn (fikr ehtiyoji) bilan bog’liq mavzu asosida yaratish5.
Boshlang’ich sinf darsliklarini shunday tuzish kerakki, keyinggi o’quv yillarida nomuvaffaqiyatliklarga uchramasin. Shuning uchun ham darsliklardagi mavjud nuqson va kamchiliklarni tuzatish va ularga oydinlik kiritish lozim6.Shundagina o’quvchilarning bilim malakasi mustahkam, xotirasi tiniq fikrlash doirasi keng bo’ladi va bu ta’lim – tarbiya jarayonini samarali bo’lishini ta’minlaydi.




    1. Download 153,5 Kb.

      Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   13




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish