Mexanizatsiyalash muhandislari instituti ekologiya va suv resurslarini boshqarish



Download 0,54 Mb.
Pdf ko'rish
bet4/30
Sana29.12.2021
Hajmi0,54 Mb.
#76615
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   30
Bog'liq
Э Э методичка(lotin) togirlangan oxirgi variant-конвертирован
6-amaliy mashg'ulot Nureddinova Royya, Такдимот, 3.3 shakl 2020, 1-fayl, Basketbol o'yini texnikasi-hozir.org, operatsion tizimlar va ularning turlari.
1 – Topshiriq 

 

  O`zbekiston  Respublikasi  Konstitutsiyasining  bevosita  ekologiyaga  bog`liq 

bandlarini jadval asosida yozib chiqing va izohlab bering: 

 

№ 



Bandlar  

Bo`limlari va 

boblari  

Izoh  


 

Fuqarolar atrof tabiiy 



muhitga ehtiyotkorona 

munosabatda bo`lishga 

majburdirlar.  

50-modda 

Respublikamizda 

yashovchi har bir fuqaro 

o`z faoliyati davomida 

atrof-muhit, atmosfera, 

suv tuproq, 

ifloslantirmasligi, biologik 

resurslar o`simlik va 

hayvonlar ziyon 

yetkazmasligi to`g`risida 

so`z yuritiladi. 

2. 

 

 



 

 



 

 

Mustaqillik  yillarida  O`zbekistonda  ekologik  ekspertiza  bo`yicha  qator 



qonunlarga asoslangan aktlar qabul qilindi. 

 

2- Topshiriq 

 

Ekologik  ekspertiza  o`tkazish  uchun  ahamiyatga  ega  bo`lgan  tabiat 



komponentlarini muhofaza qilishga bag`ishlangan qonunlarni yozib chiqing: 

 

№ 



Qonunlar 

Qabul qilingan 

yil, oy, kun. 

Bo`lim va 

bandlar 

 



Tabiatni muhofaza 

qilish to`g`risidagi 

qonun 

 

8- dekabr 1992 yil 



11-bob, 

53-


modda. 

 



 

 



 

 

 



 

 



 

5   


 

 



 



3- Topshiriq 



 

Ekologik ekspertiza bo`yicha qonunlarga asoslangan normativ-huquqiy aktlarni 

bayon qilib chiqing: 

 

 



№ 

Normativ huquqiy aktlar 

nomi 

Qabul 


qilingan yili 

Mazmuni, 

mohiyati 

1. 


Korxonalar, binolar va 

inshootlar qurishning 

loyiha-smeta 

hujjatlarining tarkibi, ishlab 

chiqarishni 

muvofiqlashtirish va 

tasdiqlash tartibi 

to`g`risida. 

 

 

 



 

1996 yil 

Faoliyat yurgizadigan 

har qanday tashkilotlar 

shu korxona 

qurilishining loyihalari 

aks etgan 

hujjatlarni 

taqdim etishlari kerak 

 

2. 



 

 

 



 

3. 


 

 

 




 

“PIRAMIDA” 



  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ekologik ekspertizaning 

huququy hujjatlari 

O`zbekiston Respublikasining 

Konstitutsiyasi

 

O`zbekiston Respublikasi Tabiatni 



muhofaza qilish to`g`risidagi 

qonuni


 

Ekologik ekspertiza 

To`g`risida qonun 

Qunun osti hujjatlari 

50- modda 

55- modda 

 

54 - modda 



 

100- modda 

 

VI.Bob. Ekologik ekspertizasi 



IХ.Bob. Favqulodda ekologiya vaziyatlari 

Ekologik ekspertiza to’g’risida yo’riqnoma 

(1996 yil)  

VМ-13.12.2001 y № 491-sonli “O’zbekiston 

Respublikasi davlat ekologik ekspertiza 

haqidagi nizomi”

 

2-modda.


 

Ekologik ekspertiza to’g’risida 

qonun hujjatlari 

5-modda. Ekologik ekspertizaning asosiy 

prinsplari 

20-modda. Davlat Ekologik ekspertizasining 

xulosasi 



 



2-mavzu. O`zbekistondagi ekologik vaziyatni ekspert baholash 



mezonlari va ekologik rayonlashtirish  

 

Maqsad:  Ekologik  ekspertiza  o`tkazish  vaqtida  O`zbekistondagi  ekologik 

vaziyatni hisobga olish, uni mezonlari va ekologik rayonlashtirish bo`yicha bilim 

berishdan iborat. 

 

Mashg`ulot rejasi: 



 

1. Ekologik vaziyatning umumiy ta’rifi 

2. Tabiat komponentlarining ekologik holati 

3. Yer resurslari 

4. Biologik resurslar 

5. Yer osti boyliklari 

6. Chiqindilar muammosi 

 

Birlashgan Millatlar Tashkilotining Rio-de-Janeroda 1992 yilda o`tkazilgan 

atrof-muhit  va  rivojlanishga  bag`ishlangan  Konferensiyasida  jamiyatning 

barqaror rivojlanishi tabiiy muhitni yemirish va tabiiy resurslarning kamayishi va 

tugashi  hisobiga  amalga  oshmasligi  shuningdek  kuchli  iqtisodiyotsiz  yashash 

muhitining  zarur  sifatini  ta’minlab  bo`lmasligi  to`g`risidagi  xulosalarga  keldi. 

O`zaro bog`liq bo`lgan iqtisodiyot, ekologiya va ijtimoiy jarayonlarni birgalikda 

boshqarish barqaror rivojlanishni ta’minlashning asosiy shartidir. Ushbu qoidalar 

O`zbekiston  Respublikasiga  ham  to`liq  taalluqlidir.  Bu  konferensiyada  global 

ekologik  muammolar  yechimini  topishda  bozor  iqtisodiyotiga  o`tayotgan 

mamlakatlarning  alohida  rol  o`ynashi  to`g`risidagi  g`oya  birinchi  marta  kun 

tartibiga  qo`yildi  va  to`la  qo`llab-quvvatlandi.  Bu  mamlkatlar  qatoriga 

O`zbekiston  va  Markaziy  Osiyoning  boshqa  davlatlari  ham  kiradi.  Ular  katta 

tabiiy  resurs  salohiyatiga  ega  bo`lib,  regional  va  global  miqyosda  atrof-muhitni 

sog`lomlashtirishga salmoqli hissa qo`shish imkoniyatiga egadir. Shu munosabat 

bilan  O`zbekistondagi  hozirgi  ekologik  vaziyatni  ekologik  ekspertiza 

munosabatlarini  rivojlantirish nuqtayi nazaridan  tahlil qilish  muhim ahamiyatga 

ega. 


Shu  sababdan  Respublika  fuqarolarining  yashashi  uchun  sog`lom  shart-sharoit 

vujudga  keltirish  va  tabiatdan  foydalanish  samaradorligini  oshirish,  tabiiy 

resurslarning  ozayishiga  yo`l  qo`ymaslik,  tabiatini  asrash  va  muhofaza  qilishda 

ekologik  ekspertiza  amaliyoti  boshqarishning  o`ta  muhim  ahamiyatga  ega  bo`lgan 

yo`nalishlari qatoriga kiradi. 

Ekologik  ekspertiza  nuqtayi  nazaridan  tabiatdan  foydalanish  va  atrof  muhitni 

muhofaza  qilish  sohasida  respublikada  uzoq  davr  mobaynida  xukmronlik  qilgan 

o`tmish  totalitar  tuzumdan  meros  bo`lib  qolgan  ekologik  muammolar  yechimini 

topish,  mamlkatda  mavjud  bo`lgan  boshqa  ekologik  muammolarning  yahlit 

manzarasini  aniqlash,  ularni  keltirib  chiqargan  sabablar  va  ulardan  kuzatilayotgan 

ko`ngilsiz oqibatlarning natijasi hisoblangan murakkab ekologik vaziyatning ta’sirini 

tahlil  etish  mamlakatlarning  antropogen  omillarga  bog`liq  bo`lgan  ekologik  vaziyati 




 

to`g`risida to`la tasavvur beradi. Bular o`z navbatida ekologik ekspertiza amaliyotida 



maqsadga  muvofiq  loyihalarga  afzallik  berish  yoki  samarasiz  loyihalarni  rad  etish 

masalalarini to`g`ri hal etishga xizmat qiladi. 

O`zbekistondagi  hozirgi ekologik vaziyatning  ekologik  ekspertiza  nazoratida 

hisobga  olinishi  zarur  bo`lgan  asosiy  xususiyatlaridan  quyidagilarni  ko`rsatish 

mumkin: 

-  respublikada  atrof-muhitning  ekologik  talablarga  to`la  javob  beradigan 

(havo,  suv,  tuproqninig  ifloslanishi  belgilangan  standart  talablari  darajasida 

bo`lgan)  hududlar  mamlakat  umumiy  maydonining  27%ni  (120  ming  kv.km) 

tashkil  etadi  va  mazkur  hududda  O`zbekistonning  45%ga  yaqin  aholisi  (11mln 

kishi)  yashaydi.  Qolgan  hududlarda  ekologik  vaziyat  turli  darajada  buzilishlarga 

uchragan; 

-  iqtisodiyotning  xomashyo  va  tabiatni  eksplutatsiya  qiluvchi  resurs  va 

energiyani  ko`p  iste’mol  qiladigan  tarmoqlarning  tez  rivojlanishi  (ayniqsa 

an’anaviy  qishloq  xo`jaligi,  foydali  qazilmalarni  qazib  olish  va  eksport  qilish, 

energiya va xom ashyoni ko`p iste’mol qiladigan tarmoqlar) tabiiy muhitga salbiy 

ta’sir  qilish  bosimining  kuchayib  borishiga  va  me’yordan  oshib  ketishiga  olib 

kelgan; 

-  tabiat  komponentlarining  barchasida  ekologik  holat  sezilarli  o`zgarishlarga 

uchragan.  Bular  qatoriga  havoning  ifloslanishi,  yer  usti  va  yer  osti  suvlarining 

ifloslanishi,  tuproqning  sho`rlanishi  va  degradatsiyaga  uchrashi,  biologik 

mahsuldorlik  va 

xilma-xillikning 

kamayishi, 

yaylovlarning 

digressiyasi, 

o`rmonlarning  kesib  yuborilishi  cho`llashuv  jarayonlarining  kuchayishi  va 

boshqalar kiradi; 

-  aholi  yashash  manzillari−Shahar  va  qishloqlarda  ekologik  vaziyatning 

yomonlashuvi, va uning aholi salomatligi va turmush darajasiga zararli ta’sirining 

kuchayib  borishi  kuzatilmoqda.  Bular  qatoriga  aholining  toza  ichimlik  suvi  bilan 

yetarli  darajada  ta’minlanmaganligi,  kommunal  xo`jaligi  va  sanoat  oqavalarining, 

chiqindilarning  ko`payishi,  sanitariya  xizmatining  past  darajasi  va  boshqa 

noqulayliklarning mavjudligi kiradi; 

-  qattiq  chiqindilarning  (shu  jumladan  zaharli  sanoat  chiqindilari)  ko`plab 

to`planib  qolishi,  radioaktiv  ifloslanishning  katta  xavflari  borligi  (Markaziy 

Qizilqum, Toshkent viloyati va boshqalar); 

-  tabiiy  va  texnogen  halokatlar  (sel,  ko`chki,  o`pirilish,  zilzilalar)  xavfining 

kuchayib borishi; 

-  Orol  dengizining  qurishi  va  Orol  bo`yidagi  salbiy  ekologik  o`zgarishlarga 

bog`liq  bo`lgan  halokat  va  inqirozlar,  ijtimoiy  ofat,  ekologik  noqulayliklarning 

mavjudligi; 

-  alohida  muhofaza  qilinadigan  tabiiy  hududlar  maydoni  va  strukturasining 

talabga javob bermasligi; 

-      qo`shni  davlatlarning  chegaralaridan  o`tib  kelayotgan  ifloslantiruvchi 

ta’sirning mavjudligi va boshqalar.  

O`zbekistonda 

mavjud 

bo`lgan 


ekologik 

vaziyatning 

ko`rsatilgan 

xususiyatlari  ekologik  ekspertiza  munosabatlarida  aholining  yashashi  qulay 




 

10 


sharoitlar  yaratish,  tabiiy  resurslardan  tugab  qolmaydigan  tarzda  foydalanish, 

tabiatning  mahsuldorligi,  o`z-o`zini  tiklash  imkoniyatlarini  saqlab  qolish,  atrof- 

muhitni  saqlash  va  muhofaza  qilish  sohasida  milliy  manfaatlarning  ustivorligini 

ta’minlash,  xalq  xo`jaligida  ekologiyalashtirishni  keng  qo`llash  yo`nalishlarida 

ekspert nazoratini kuchaytirishni taqazo etadi. 

 


Download 0,54 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   30




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
axborot texnologiyalari
ta’lim vazirligi
zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
O’zbekiston respublikasi
nomidagi toshkent
guruh talabasi
o’rta maxsus
toshkent axborot
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
davlat pedagogika
rivojlantirish vazirligi
pedagogika instituti
vazirligi muhammad
haqida tushuncha
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
respublikasi axborot
toshkent davlat
tashkil etish
vazirligi toshkent
Toshkent davlat
bilan ishlash
O'zbekiston respublikasi
matematika fakulteti
Ishdan maqsad
o’rta ta’lim
ta’limi vazirligi
fanining predmeti
saqlash vazirligi
moliya instituti
haqida umumiy
pedagogika universiteti
fanlar fakulteti
fanidan tayyorlagan
umumiy o’rta
samarqand davlat
ishlab chiqarish
fanidan mustaqil
Toshkent axborot
universiteti fizika
fizika matematika
uzbekistan coronavirus
Darsning maqsadi
sinflar uchun
Buxoro davlat
coronavirus covid
Samarqand davlat
koronavirus covid
sog'liqni saqlash