1-маъруза «бошқариш системаларининг структуравий тахлили» фанига кириш



Download 1,32 Mb.
bet2/17
Sana14.06.2022
Hajmi1,32 Mb.
#669876
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   17
Bog'liq
BSST ma\'ruzalar

Назоарт саволлари

  1. Технологик жараёнларни автоматик бошқариш тизимлари таркиби нималардан иборат?

  2. Структуравий тахлилнинг мазмуни нимадан иборат?

  3. Структуравий тахлилнинг қандай босқичлари мавжуд?


2-МАЪРУЗА
ТЕХНОЛОГИК ЖАРАЁНЛАРНИ АВТОМАТИК БОШҚАРИШ ТИЗИМЛАРИДА ҚЎЛЛАНИЛАДИГАН СТРУКТУРА СХЕМАЛАРИ ВА УЛАРНИ ЎЗГАРТИРИШ
Структура схемалари деб автоматик бошқариш назариясида АБТ математик моделларининг боғланган звенолар кўринишидаги тасвирига айтилади. Стркутура схемасида звено шартли равишда тўғри тўртбурчак шаклида чизилиб, унинг кириш ва чиқиш катталиклари стрелкалар ёрдамида кўрсатилади. Звенонинг узатиш функцияси эса тўғри тўртбурчак ичига ёзилган бўлади. Сигналларнинг йўналганлигини ифодаловчи чизиқлар устидаги нуқталар эса узеллар деб номланади. Узеллар орқали бир сигнал тармоғидан бошқа тармоқларга сигнал тарқатилади. Бунда барча сигналларнинг қийматлари бир хил бўлади.
Сумматорлар ва таққослаш элементлари эса секторларга бўлинган доира шаклида ифодаланади. Таққослаш элементларида “айириладиган” сигнал сектори бўяб кўрсатилади. (2.1-расм).

2.1-расм. Сумматор ва таққослаш элементларининг белгиланиши
Структура схемалари АБТни лойихалашда ва уни тадқиқ этишда кенг қўлланилади. Улар звенолар ўртасидаги боғланишлар ҳамда тизимда сигналларнинг ўзгаришини тасвирлашда жуда қулайдир. Автоматик бошқариш назариясида узатиш функияси асосида структура ўзгартириш аппарати қурилади. У ёпиқ бошқариш тизимларининг узатиш функциясини берилган структура схемалари билан аниқлаш имконини беради. Структура схемалари қанчалик мураккаб бўлмасин, уларни кема-кет, параллел, тескари алоқали боғланиш тури билан ифодалаш мумкин.
Звеноларнинг кетма-кет боғланиши. Звенолар кетма-кет боғланганда хар бир олдинда турган звенонинг чиқиш сигнали ўзидан кейинги турган звено учун кириш сигнали бўлиб хизмат қилади. (2.2-расм).


2.2-расм. Кетма-кет боғланган звеноларнинг структура схемаси
Кетма-кет боғланган бир неча звеноларни узатиш функцияси барча звенолар узатиш функцияларининг кўпайтмасига тенг бўлган битта звено билан алмаштириш мумкин:



(2.1)

тенгламада X(s) – кириш таъсирининг Лаплас алмаштирилишидаги кўриниши; Y(s) – чиқиш сигналининг Лаплас алмаштирилишидаги кўриниши; - алохида звеноларнинг узатиш функциялари.
Исбот. Маълумки звенонинг узатиш функцияси W(s) ва кириш таъсири X(s) орқали унинг чиқиш сигналини аниқлаш мумкин:



(2.2)

2.2-расмда келтирилган хар бир звено учун 2.2 тенгламани ёзиб чиқсак, қуйидаги тенгламалар тизимига эга бўламиз:



(2.3)

2.3-тенгламалар системасини ўзгартириб, қуйидагига эга бўламиз:





(2.4)

Хосил бўлган (2.4) ифодадан кетма-кет уланган звеноларнинг умумий узатиш функциясини оламиз:





(2.5)



Download 1,32 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   17




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish