Ishchi kuchi



Download 137.43 Kb.
Pdf ko'rish
Sana15.05.2021
Hajmi137.43 Kb.


Ishchi kuchi

Ishchi kuchi (inglizcha: Labor force,

nemicha: Erwerbspersonenpotenzial) —

bu inson aqliy va jismoniy

qobiliyatlarining yigʻindisi

[1]

 boʻlib,


jamiyatning asosiy ishlab chiqaruvchi

kuchi hisoblanadi. Ishchi kuchi mehnat

qobiliyatiga ega boʻlgan kishilar uchun

xosdir. Lekin ishchi kuchi insonning oʻzi

emas yoki uning mehnati ham emas,

uning qobiliyatidan iboratdir. Jamiyatning

milliy mahsuloti hisobiga ishlab

chiqarishning moddiy-ashyoviy




omillarigina emas, balki shaxsiy omili,

yaʼni ishchi kuchi ham takror ishlab

chiqariladi.

Ishchi kuchining miqdori mamlakat

aholisining mehnat faoliyatiga layoqatli

boʻlgan qismi orqali ifodalanib, u ishchi

kuchi resurslari deb ham ataladi.

Insonning ishchi kuchi resurslari

tarkibiga kiritilishining asosiy mezoni

boʻlib uning yoshi va mehnatga boʻlgan

qobiliyati hisoblanadi.

[2]



Odatda ishchi kuchi resurslari tarkibiga

16 yoshdan 60 yoshgacha boʻlgan

erkaklar, 16 yoshdan 55 yoshgacha

boʻlgan ayollar kiritiladi. Lekin ijtimoiy

ishlab chiqarish va boshqa cohalarda

band boʻlgan nafaqaxoʻrlar ham ishlashi

mumkin. Ishchi kuchi resurslarining faol

Kuala Lumpurdagi

 oʻz xizmatini taklif qilayotgan

ishchi kuchi

 eʼloni

Ishchi kuchi resurslari




va potensial qismi farqlanadi. Ijtimoiy

ishlab chiqarishda band boʻlgan shaxslar

ishchi kuchi resurslarining faol qismi

hisoblansa, ishlab chiqarishdan ajralgan

holda oʻqiyotganlar va vaqtinchalik uy

xoʻjaligida band boʻlganlar potensial



qismi hisoblanadi.

Ishchi kuchini takror hosil qilish

insonning jismoniy kuchlari va aqliy

qobiliyatlarini uzluksiz qayta tiklab va

taʼminlab turish, ularning mehnat

malakasini muttasil yangilab va oshirib

borish, umumiy bilim va kasbiy darajasi

oʻsishini taʼminlash demakdir. Ishchi

kuchini takror yaratish xodimlarni ishlab

chiqarishga jalb etishni, tarmoqlar,



korxonalar, mintaqalar oʻrtasida ishchi

kuchi resurslarini taqsimlash va qayta

taqsimlashni, ularning xodimlarga

boʻlgan ehtiyojlari qondirilishini va ayni

paytda mavjud ishchi kuchining ish bilan

toʻla va samarali band boʻlishini

taʼminlaydigan ijtimoiy-iqtisodiy

mexanizmini yaratishni ham oʻz ichiga

oladi. Ishchi kuchini takror hosil qilish

nisbatan mustaqil iqtisodiy va ijtimoiy

muammo boʻlib, bu muammoning ayrim

tomonlari aholining tabiiy harakatlari

shaklida namoyon boʻladi. Shu sababli

ishchi kuchini takror hosil qilishning

asosi aholining tabiiy koʻpayishi

hisoblanadi.




Ishchi kuchi insonning mehnatga boʻlgan

aqliy va jismoniy qobiliyatlarining

yigʻindisi boʻlganligi uchun bozor

iqtisodiyoti davrida inson emas, mehnat

jarayoni ham emas, balki ishchi kuchi

tovar sifatida sotiladi, uning boshqa

tovarlar kabi qiymati va nafliligi mavjuddir

va binobarin, uning bozori boʻladi.

Shuning uchun hozirgi kunda keng

qoʻllanilayotgan mehnat bozori

tushunchasi oʻrniga ishchi kuchi bozori,

mehnat resurslari oʻrniga ishchi kuchi



resurslari deyiladi.

Ishchi kuchi resurslarining soni va sifati

mamlakat aholisining soni hamda jinsi va

yoshi jihatidan tarkibi bilan belgilanadi.




Bular esa oʻz navbatida aholining tabiiy

harakatlanishiga bogʻliq boʻladi.

Demografiya

1. Карл Маркс, 



„Kapital“

, I tom, gl. 4, 5,

17—24

2. Sh.Sh.Shodmonov, E.Gʻ.Nabiev,



U.V.Gʻafurov Iqtisodiyot nazariyasi.

Oʻquv qoʻllanma. Toshkent-2007

Uzbekistan in figures ISHCHI KUCHI

VA BANDLIK

Shuningdek qarang

Manbalar

Havolalar




  Last edited 7 years ago by Abdulla  

Matndan CC BY-SA 3.0  litsenziyasi boʻyicha

foydalanish mumkin (agar aksi koʻrsatilmagan

boʻlsa).


 

Iqtisodiyot va moliyaga oid ushbu

maqola chaladir. Siz uni boyitib,

Vikipediyaga yordam berishingiz

mumkin.

"

https://uz.wikipedia.org/w/inde



x.php?

title=Ishchi_kuchi&oldid=1555769



" dan olindi 

Download 137.43 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
davlat pedagogika
nomidagi toshkent
guruh talabasi
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
samarqand davlat
haqida tushuncha
navoiy nomidagi
toshkent davlat
nomidagi samarqand
ta’limi vazirligi
Darsning maqsadi
vazirligi toshkent
Toshkent davlat
tashkil etish
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
Ўзбекистон республикаси
Alisher navoiy
matematika fakulteti
bilan ishlash
Nizomiy nomidagi
vazirligi muhammad
pedagogika universiteti
fanining predmeti
таълим вазирлиги
sinflar uchun
o’rta ta’lim
maxsus ta'lim
fanlar fakulteti
ta'lim vazirligi
Toshkent axborot
махсус таълим
tibbiyot akademiyasi
umumiy o’rta
pedagogika fakulteti
haqida umumiy
Referat mavzu
fizika matematika
universiteti fizika
ishlab chiqarish
Navoiy davlat