Xarita tushunchasi va xarita turlari Reja: Xarita tushunchasi. Xarita va ularning turlari. Dastlabki xaritalar



Download 4,89 Mb.
bet1/6
Sana02.07.2022
Hajmi4,89 Mb.
#731183
  1   2   3   4   5   6
Bog'liq
xarita va globus bilan ishlash
Fe’l nisbatlari, 2-MAVZU. DINNING MOHIYATI, TUZILISHI VA FUNKSIYALARI, 2-MAVZU. DINNING MOHIYATI, TUZILISHI VA FUNKSIYALARI, Yorug‘likning elektromagnit to’lqin tabiati, Qurbonov Jalaliddin Xaydaralivich, Умаров Тохир, Согрин, yuqori tartibli xosilalar va differensiallar, bazi elementar funksiyalarning hosilalari. hosilalar jadvali., 10-SINF Geometriya (1), 3-сектор ДЕМОГРАФИК асосий Книга, 1, 1, 1-lab.KT, Мустақил иш-Бахтиёр

Xarita tushunchasi va xarita turlari Reja: 1.Xarita tushunchasi. 2.Xarita va ularning turlari. 3.Dastlabki xaritalar.

Geografik xaritalarda turli tuman voqea va hodisalar tasvirlangani uchun ular juda xilma-xil bo‘ladi. Xaritalar geografiya fanining hamma sohalarining eng asosiy qismidir. Xartashunoslikda quyidagi tushunchalar uchraydi: Tarx reja – joyning yirik miqyosda (5000 va undan kattaroq) tuzilgan chizmasidir. Chizmada maydoni uncha katta bo‘lmagan kichik-kichik joylar tasvirlanadi Karta-Yer yuzasini kichraytirilib va umumlashtirilib shartli belgilar bilan tekislikka tushirilgan tavsiridir. Ular tabiiy va iqtisodiy-ijtimoiy voqea va hodisalar tasvirlanadi. Ular orqali joyning tuzilishi, relefi, o‘simlik qoplami, ko‘llari, qishloqlar, jihozlar va korxonalarning joylanishi aniqlanadi. Kosmosurat-Yerning va boshqa sayyoralarning kosmik sxemalari yordamida olingan tasviridir. Ular fanning va xo‘jalikning turli sohalarida keng qo‘llaniladi. Har bir tarx, xarita va kosmo va aerosurat ma’lum miqyosda tuziladi.

  • Miqyos-bu xaritadagi chiziqning uzunligini Yer yuzasidagi shu chiziqqa mos keladigan xaqiqiy uzunlikka nisbatidir. U xaritadagi tasvir necha marta kichraytirilganini ko‘rsatadi. Masalan: xaritada daryoning uzunligi yoki xaqiqiy uzunligi 10 km yoki 1000000 sm. Demak, xaritaning miqyosi 1:1000000. miqyoslar soni, chiziqli va so‘zli bo‘ladi. Sonli miqyos kasrdan iborat, uning surati 1 ga teng, mahraji esa xaritada tasvir necha marta kichraytirilganini ko‘rsatadigan son bo‘ladi. Masalan, 1:1000 bu tasvirni ming marta kichraytirilganini ko‘rsatadi. Chiziqli miqyos-bu teng bo‘laklarga bo‘lingan to‘g‘ri chiziqdir. Har bir bo‘lak qancha masofaga tengligi uning ustiga yozib qo‘yiladi. So‘zli miqyos xaritadagi 1 sm masofa xaqiqatda qanchaga tengligini ko‘rsatadi. Masalan, 1 sm dan 10 kmgacha.
  • Loyihalar (proyeksiyalar)-bu Yer yuzasining xaritada tasvirlash usulidir. Yer dumaloq bo‘lganligi tufayli uni tekislikda tasvirlanayotganda ma’lum bir hatoliklarga yo‘l qo‘yiladi. Bunday hatoliklarga asosan maydonni, uzunlik va burchaklarni tasvirlayotganda yo‘l qo‘yiladi. Shuning uchun turli xil (teng burchakli, teng maydonli, teng masofali va aralash loyihalar) qo‘llaniladi.

Download 4,89 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4   5   6




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
axborot texnologiyalari
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
guruh talabasi
O’zbekiston respublikasi
nomidagi toshkent
o’rta maxsus
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
pedagogika instituti
Ўзбекистон республикаси
tashkil etish
haqida tushuncha
таълим вазирлиги
vazirligi muhammad
O'zbekiston respublikasi
toshkent davlat
махсус таълим
respublikasi axborot
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
vazirligi toshkent
saqlash vazirligi
fanidan tayyorlagan
bilan ishlash
Toshkent davlat
sog'liqni saqlash
uzbekistan coronavirus
respublikasi sog'liqni
coronavirus covid
koronavirus covid
vazirligi koronavirus
qarshi emlanganlik
covid vaccination
risida sertifikat
sertifikat ministry
vaccination certificate
Ishdan maqsad
fanidan mustaqil
matematika fakulteti
o’rta ta’lim
haqida umumiy
fanlar fakulteti
pedagogika universiteti
ishlab chiqarish
moliya instituti
fanining predmeti