Vektorlar ustida chiziqli amallar



Download 1,13 Mb.
Sana20.03.2022
Hajmi1,13 Mb.
#502101
Bog'liq
1639507244263 1639417579061 1639417574463 New Презентация Microsoft PowerPoint

VEKTORLAR USTIDA

CHIZIQLI AMALLAR

REJA:

VEKTORLAR

VEKTOR- bu uning qaysi nuqtasi boshi va oxirini ekanligini kursatuvchi segment yá’ni, sodda qilib aytganda bu yunaltirilgan segment. Lotincha vector – eltuvchi degan ma’noni ham beradi.

  • Ta’rif . Uzunlilari teng va bir xil yunalishda barcha kesmalar to’plami OZOD VEKTOR yoki qisqacha
  • VEKTOR deyiladi.

    A

    B

    A nuqta vektorni boshi B nuqta esa vektorni oxiri deyiladi.

    Va bu vektor AB deyiladi yoki qisqacha a vektor desa ham buladi.

    Ya’ni AB=a

    2. Ta’rif . AB vektorning uzunligi deyilganda uning moduli tnazarda tutiladi. Ya’ni uning uzunligi modulda AB ga teng.

Agar 2 ta vektor bitta tug’ri chiziqda yoki paralel tug’ri chiziqlarda yotsa ular o’zaro parallel vektorlar deyiladii. Va quyidagicha yozikadi a b . a b a b a b Agar vektorlar bitta tug’ri chiziqda yoki parallel tug’ri chiziqlarda yotib bir xil yunalishga ega bulsa yunalishdosh vektorlar deyiladi va quyidagcha yoziladi a b a a b b Agar vektorla r parallel bulib qarama-qarshi yunalgan bulsa unda bu vektorlar Qarama- qarshi vektorlar deyiladi. Va bunday belgilanadi. a b

a a b b agar ikkita vektor 1) teng 2) yunalishdosh bulsa ya’ni , a = b bulsa bu ikkita vektorni teng vektorlar deymiz. a b a b birlik vektor- uzunligi birga teng bo’lgan vektor orta deb ham ataladi . Birlik vektorning dekart o’qlari dagi proyeksiyalari uning tegishki o’qlari bilan tashkil qilgan burchaklari cosa ga teng. Nol vektor – boshi va oxiri ustma ust tushgan vektorga aytiladi.nol vektorning uzunligi nolga teng va yunalishi ham aniqlanmagan va 0 kabi belgilanadi.

Vektorlar ustida chiziqli amallar vektorlar ustida bajariladigan quyidagi amallar chiziqli amallar deyiladi. 1. vektorlarni qo’shish 2. vktorlarni ayirish 3. vektorlarni songa kupaytirish. Vektorlarni qo’shish ta’rif; 2 ta a va b vektorlarni yigíndisi deb, istalgan A nuqtada a vektorni quyib uning oxirini B nuqtaga b vektorni quygandaboshi a vektorning boshi A , oxiri C nuqtada bulgan AC vektorga aytiladi. B b a A a+b C bu qushishning uchburchak qoidasi deyiladi.

Vektorlarni qushish quyidagi hossalarga ega . 1. Assotsativlik xossasi ya’ni guruhlash bizga a ,b, c vektorlar berilgan bulsin ular uchun (a+b)+c= a+(b+c) urinlidir isbot: vektorlarni qushishning uchburchak qoidasidan ; a+b =AB+BC=AC. (a+b)+c=AC+CD=AD va b+c= BC+CD=BD. a+(b+c)=AB+BD=AD bundan (a+b)+c=a+(b+c) ekanligi kelib chiqadi. 2.komutativlik hossasi.ya’ni o’rin almashtirish a+b=b+a bu yerda 2 holat bulishi mumkin. 1) a va b vektorlar kollinear emas. Bu holatda A,B,C bitta to’g’ri chiziqda yotmaydi. Bu yerda vektorlarni qushishning ucburchak qoidasiga kura . D B b a+b=AB+BC va b+a=AD+ DC a a demak, parallogramdan kurinadiki A C b a+b=b+a

2. a b bulsin. Bu holda A , B , C nuqtalar bitta tug’ri chiziqda yotadi. D AC=AD+DC

  • holga kura AD=DC= DC=AD . Lekin DC= DB+BC,
  • AD=AB+BD bulgani uchun AC=DB+BC+AB+BD=BC+AB

    2. AC=AB+BC ekanligi ma’lum bulsa , bundan kurinadiki a+b=b+a ekanligi kelib chiqadi.

    D

    a

    A B b C

 


Download 1,13 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish