Tayyorlash texnologiyasi
Qovoq po‘sti urug‘laridan tozalanib, tilim-tilim qilib to‘g‘raladi.
Qizdirilgan o‘simlik yog‘ida to‘g‘ralgan qovoq qovuriladi va smetana, suv solinib past olovda dimlanadi.
Qovurilgan qovoq likopchalarga solinib, yuziga o‘zining qaylasi quyilib dasturxonga tortiladi.
BALIQLAR TAOMLARINI TAYYORLASH
Baliq kerakli oziq mahsuloti hisoblanadi. Kimyoviy tarkibiga ko‘ra u uy hayvonlari go‘shtidan bir oz orqada turadi, mineral moddalar, vitaminlar miqdori va oqsillarining hazm bo‘lish darajasiga ko‘ra esa go‘shtdan ustun turadi.
Baliq tarkibida ushbu moddalar bor (% hisobida): oqsil moddalar - 13 dan 23 gacha, yog‘ - 0,1 dan 33 gacha, mineral moddalar - 1 dan 2 gacha, suv - 50 dan 80 gacha, A, D, E, B2, B|2, PP, С vitaminlari ekstraktiv moddalar.
Baliqdagi oqsil moddlar tarkibiga o‘mini hech narsa bosa olmaydigan aminokislotalar kiradi, ular yangi hujayra va to‘qimalar yuzaga kelishi uchun zarur bo‘ladi, shu sababli baliq oqsillari to‘laqonli oqsillar deb ataladi. Ular jumlasiga albuminlar, globulinlar, nukleoproteidlar va boshqalar kiradi. Birlashtiruvchi to‘qima oqsili hisoblangan kollagen to‘laqonlimas oqsil moddalar sirasiga kiradi, chunki u issiqlik bilan ishlov berilganda osongina o‘zgarib yopishqoq modda - glyutinga aylanadi. Tuzilmasi tufayli baliq odam organizmida osongina hazm bo‘ladi.
Mushaklar yog‘ va birlashtiruvchi to‘qima bilan birga baliqning yesa bo‘ladigan qismi hisoblanib, butun massasining taxminan yarmini tashkil qiladi.
Yog‘ining miqdoriga ko‘ra baliqlar uch toifaga ajratiladi: oriq baliq - 2% gacha yog‘ bor, o‘rtacha semiz baliq - 2 dan 5% gacha yog‘ bor, semiz (yogii) baliq - 5 dan 15% gacha yog‘ bor. 15 dan 33% gacha yog‘i bo‘lgan baliq juda yog‘li baliq jumlasiga kiritilad#
Baliqdagi yog‘ miqdori uning turi, yoshi, ovlash joyi va yil fasliga bog‘liq bo‘ladi. Yog‘ miqdori baliqning ta’mi va undan ovqat sifatida foydalanish ko‘lamiga ta’sir ko‘rsatadi. Baliq yogi oson eriydi va odam organizmida oson hazm boiadi. D va A vitaminlarining mavjudligi esa uning qimmatini ancha oshiradi. Ilonbaliq, minoga, bakra (osyotr), losos, seld va boshqa baliqlarda yog‘ eng ko‘p boiadi. Treska, cho‘rtan (shuka), sudak, olabug‘a (okun), koryushka esa oriq baliqlar qatoriga kirad^
|Dengiz baligi mineral moddalar - fosfor, natriy, kaliy, shuningdek mikroelementlar - yod, mis, kobalt, marganesga boy boiadi. Yod miqdori ko‘p boigani sababli baliq parhezbop mahsulotlar sirasiga kiritiladi va keksa kishilar ovqatlariga kiritish tavsiya etiladi.
Ekstraktiv moddalar issiqlik bilan ishlov berish jarayonida qaynatmaga o‘tib ketadi. Ular ishtaha ochadigan va oshqozonning sekretsiya faoliyatini uyg‘otuvchi kreatin, kreatinindan tashkil topadi.
Baliq, ayniqsa, dengiz baligi hidining o‘ziga xosligiga undagi azotli moddalar - aminlar sabab boiadi.
Do'stlaringiz bilan baham: |