Toshkent farmatsevtika instituti farmatsevtik kimyo kafedrasi farmatsevtik kimyo fanidan masalalar to



Download 1.67 Mb.
Pdf ko'rish
bet65/105
Sana13.05.2020
Hajmi1.67 Mb.
1   ...   61   62   63   64   65   66   67   68   ...   105
 
3.1.1.2. Kukunlar tahlili 
Kukundagi  ingridientlarning  miqdorini  aniqlash  uchun  tahlil  qilinayotgan 
modda  aniq  kontsentratsiyali  eritmaga  o’tkaziladi,  chunki  aniqlanayotgan 
komponentning kontsentratsiyasi 5-10 % dan kam bo’lmasligi kerak. 
Dorixonada buni qo’l tarozida kerakli og’irlikdagi kukun o’lchab olinadi va 
unga  pipetka  yordamida  eritmaning  aniq  hajmi  qo’shiladi.  Tahlil  qilinuvchi 
eritmalarning bu usluda tayorlanishi ularni suyultirish uchun o’lchov kolbasidan 
foydalanishni ta’qiqlaydi. 
A  → W
1
 (100 ml) 
(0,1000 g)  ↓ 
V → W

(100 ml ) 
(0,6 ml) 
Har  bir  standart  eritma  uchun  solishtirma  nur  yutish  ko‘rsatkichlar 
qiymatlari № 3.3 jadvalda keltirilgan.  


134 
 
Jadval 3.3 
Furadonin solishtirma nur yutish ko‘rsatkichlarining qiymatlari 
V
1
, ml 
C,% 

1%
1sm
E
 
1%
1
1%
1
sm
sm
E
E
n


 
0,6 
6·10
-4
 
0,280 
466,67 
 
 
466,666= 
466,7 
0,6 
6·10
-4
 
0,276 
460,00 
0,6 
6·10
-4
 
0,284 
473,33 
0,6 
6·10
-4
 
0,282 
470,00 
0,6 
6·10
-4
 
0,280 
466,67 
0,6 
6·10
-4
 
0,278 
463,33 
Furadonin solishtirma nur yutish ko‘rsatkichi – 466,7 ga teng. 
Moddalar  tomonidan  elektromagnit  nurlanishlar  tanlangan  holda 
yutiladilar.  Eritmalarning  optik  zichligi  yoki  erigan  moddaning  nur  yutish 
ko‘rsatkichlari  (molyar  yoki  solishtirma)  to‘lqin  uzunligiga  bog‘liq  bo‘lib, 
yutilish  spektri  deyiladi  (rasm  2).  U  ma’lum  to‘lqin  uzunliklarida  yutilish 
maksimumlar bilan ifodalaniladi.  
 
 
 
Rasm 2. 0.001% papaverin gidroxloridning suvdagi eritmasining yutilish 
spektri 
To’lqin uzunligi, nm  
Опт
ик
 зи
чл
иг
и
 


135 
 
Rossiya  va  Umumjahon  me’yoriy  hujjatlarda  (GF  XI,  FM,  KFM)  dori 
moddalarning  (substansiyalar)  va  bir  komponentli  dori  shakillarining  chinligini 
aniqlash uchun quyidagi talablar keltirilgan: 
- tekshiriluvchi  va  standart  namunalarning  bir  xil  sharoitda  olingan 
spektrlarini bir-biriga solishtirish orqali; 
- ma’lum bo‘lgan yutilish spektri parametrlari bo‘yicha; 
- ma’lum  to‘lqin  uzunliklarining  yutilish  maksimumlari  bo‘yicha  (rutin, 
siankobolamin, xingamin va boshqalar). Bu usul oddiy, lekin etarli darajada aniq 
bo‘lmaganligi sababli qo‘shimcha kriteriy sifatida ishlatiladi; 
- ma’lum  bir  to‘lqin  uzunliklarida  nur  yutish  minimum  va  maksimumlari 
bo‘yicha;  
- pH  qiymatlari  bilan  farq  qiluvchi  eritmalarning  minimum  va  maksimum 
yutilish spektrlari o‘lchanilib bir – biriga nisbatan aniqlaniladi; 
- nur  yutish  maksimum  va  minimumlarning  joylashishi  va  ushbu 
maksimumlarda  optik  zichligi  qiymatlari  bo‘yicha  aniqlaniladi  (tetratsiklin 
gidroxlorid,  oksitetratsiklindegidrat,  rezerpin  va  boshqalar).  Bu  usul  boshqa 
usullarga qaragandan aniqligi bilan farqlanadi; 
- maksimum  nur  yutilganda  nur  yutish  ko‘rsatkichi  o‘lchami  bo‘yicha 
(tokoferol  atsetat,  degitoksin,  levomitsetin  va  boshqalar).  Bu  usul  boshqalarga 
nisbatan ko‘proq qo‘llaniladi; 
- ikki  va  undan  ortiq  to‘lqin  uzunliklarida  optik  zichliklariga  nisbatan 
o‘lchami  bo‘yicha  (foli  kislotasi,  metitsillinning  natriyli  tuzi,  natriy  para-
aminosalitsilat va boshqalar); 
- ikki  va  undan  ortiq  to‘lqin  uzunliklarida  optik  zitchliklarining  turlari 
bo‘yicha (fenoksimetilpenitsillin, benzilpenitsillinning natriyli tuzi va boshqalar) 
- rN  qiymatlari  turlicha  bo‘lgan  dori  modda  tautomer  shakllarining  optik 
zichliklari kattaliklari bo‘yicha; 
- taqqoslash  uchun  eritmasini  va  erituvchisini  almashtirganda  yutilish 
maksimumlarini o‘zgarishi bo‘yicha; 


136 
 
Dori  moddalarning  chinligini  aniqlashda  yuqorida  keltirilgan  usullarining 
har xil kombinatsiyalari qo‘llaniladi.  
Bir qator dori moddalarning tozaligi ikki va undan ortiq to‘lqin uzunligida 
maksimum  yutilganda  optik  zichliklariga  nisbatan  o‘lchami  bo‘yicha 
aniqlaniladi (sianokobolamin, retinol atsetat, rutin va boshqalar).  
Spektrofotometrik  usul  farmatsevtik  tahlilda  dori  moddalarning  chinligini, 
tozalik darajasini, miqdorini aniqlashda qo‘llaniladi. 
Fotokolorimetrik usul miqdorini aniqlash uchun qo‘llaniladi.  
Farmatsevtik  tahlilda  spektrofotometrik  va  fotokolorimetrik  usullarini 
substansiyalar  va  dori  shakillarining  (bir,  ikki  va  ko‘p  komponentli)  miqdorini 
aniqlashda  qo‘llaniladi.  Bunda  tekshiriluvchi  moddaning  tarkibi  bo‘yicha 
hisoblash formulalari tanlanadi. 
 

Download 1.67 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   61   62   63   64   65   66   67   68   ...   105




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
davlat pedagogika
o’rta maxsus
axborot texnologiyalari
nomidagi toshkent
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
navoiy nomidagi
samarqand davlat
ta’limi vazirligi
toshkent axborot
nomidagi samarqand
guruh talabasi
toshkent davlat
haqida tushuncha
Darsning maqsadi
xorazmiy nomidagi
vazirligi toshkent
Toshkent davlat
tashkil etish
Alisher navoiy
Ўзбекистон республикаси
rivojlantirish vazirligi
pedagogika universiteti
matematika fakulteti
sinflar uchun
Nizomiy nomidagi
таълим вазирлиги
tibbiyot akademiyasi
maxsus ta'lim
ta'lim vazirligi
bilan ishlash
махсус таълим
o’rta ta’lim
fanlar fakulteti
Referat mavzu
Navoiy davlat
haqida umumiy
umumiy o’rta
fanining predmeti
Buxoro davlat
fizika matematika
malakasini oshirish
universiteti fizika
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
jizzax davlat
tabiiy fanlar