Topshirdi: shaymardonov e. Qabul qildi: jaloliddinov n



Download 1,21 Mb.
bet1/9
Sana15.04.2022
Hajmi1,21 Mb.
#552811
  1   2   3   4   5   6   7   8   9
Bog'liq
SHAYMARDONOV E.
Taklifnoma, Документ Microsoft Word (3), mental matem, 17-88 a Oyxo'jayev Shoxrux, Document (8), 2018-04-13-04-26, Kurs ishi tayyori, Kurs ishi tayyori, Kurs ishi muqova, ЛОГОПЕД, С Р О Ч Н О1, Sana, raqamlar, С Р О Ч Н О, raqamlar



O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY VA O’RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI
O’ZBEKISTON MILLIY UNIVERSITETI
GEOGRAFIYA VA TABIIY RESURSLAR FAKULTETI SIRTQI BO`LIM

4-BOSQICH TALABASI SHAYMARDONOV ERGASHNING
O’ZBEKISTON GEOGRAFIYASI FANIDAN TAYORLAGAN

KURS ISHI


TOPSHIRDI:SHAYMARDONOV E.
QABUL QILDI:JALOLIDDINOV N.
MAVZU: O’ZBEKISTONNING YOQILG’I ENERGETIKA MAJMUASI .


 
Reja:
 
1. Yoqilg’i-energetika majmuining tarkibi, uning asosiy xom-ashyolari va yoqilg’i balansi.
2. Yoqilg’i sanoatining asosiy tarmoqlari, ularning joylashishi va rivojlanishi.
3. O’zbekiston elektr energetika sanoatining joylashishi va rivojlanishi.
 

1.Yoqilg’i-energetika majmuining tarkibi, uning asosiy xom ashyolari va yoqilg’i balansi.
Yoqilg’i-energetika majmui Respublikamiz xalq xo’jaligining bazaviy tarmog’i, iqtisodiyot va tehnika taraqqiyotining mustahkam poydevori hisoblanadi. YAIM iqtisodiy rayonlarni shakllanishida, sanoat markazlari va rayonlarini vujudga kelishida katta ahamiyat kasb etadi. Xalq xo’jaligining deyarli barcha tarmoqlarini rivojlanishi YAIM ning holatiga bog’liq bo’ladi. Har qanday mamlakatning iqtisodiy-ijtimoiy rivojlanish darajasi u ishlab chiqarayotgan va iste’mol qilayotgan energiya miqdoriga ham bog’liq bo’ladi.
Yoqilg’i-energetika majmui og’ir sanoat tarkibiga kiradi. O’zbekiston yoqilg’i-energetika majmui respublika yalpi sanoat mahsulotining 22 % ini ishlab chiqaradi. O’zbekistonda bu majmua tarmoqlari asosan yangi tashkil etilgan bo’lib, yuqori iqtisodiy samara bilan ishlaydi. Bu majmua asosan 2 guruhga bo’linadi:
1) Yoqilg’i sanoati;
2) Elektr energetika sanoati.
Turli yoqilg’i va energiya turlarini qazib olish hamda ishlab chiqarish bilan shug’ullanuvchi sanoat tarmoqlari majmui yoqilg’i-energetika majmui deb ataladi. Yoqilg’i-energetika majmui xalq xo’jaligining barcha tarmoqlari (sanoat, qishloq xo’jaligi, transport) va aholining kundalik xayoti uchun juda katta ahamiyatga ega.
Yoqilg’i-energetika majmui sanoatning bir tarmog’i bo’lsa ham u umumiqtisodiy ahamiyat kasb etadi, shu boisdan ham ba’zan yoqilg’i-energetikani sanoat tarkibiga ham, boshqa tarmoqlarga ham qo’shmasdan “Xalq xo’jaligining energetika bazasi” deb alohida ajratishadi.
O’zbekiston yoqilg’i-energetika resurslariga boy mamlakat. Ayniqsa, gaz va neft zaxiralari ulkan: 160 dan ortiq neft va gaz konlari mavjud. O’zbekistonda sanoat zaxiralariga ega bo’lgan 86 neft koni ochilgan. Ulardan 36 tasi neft, 24 tasi neftgaz va gazoneft, 26 tasi neftgazqondensatli konlarga kiradi. Neft qazib chiqarish 63 konda amalga oshirilmoqda va neft hozirgi darajada qazib olinsa, neft zaxiralari Respublika ehtiyojlarini 30 yildan oshiqroq ta’minlaydi. Umumiy zaxiralari 185 mln.tonna bo’lgan 14 ta neft konida xozir razvedka ishlari olib borilmoqda.

O’zbekistonda tabiiy gaz zaxiralari 66 trln.metr kubga teng bo’lib, dunyo gaz zaxiralarining 1.3 foizini tashkil etadi va gaz zaxiralari bo’yicha O’zbekiston dunyoda 14-o’rinda turadi. Respublikamizning asosiy gazga boy hududi Buxoro-Xiva regioni sanaladi. Bu yerda mamlakat gaz zaxiralarining 90 % i to’plangan. Gaz qazib olish 52 konda amalga oshirilmoqda (zaxiralari 3000 mlrd. metr kub) va 48 kon ishlatish uchun hozirlab qo’yilgan (umumiy zaxiralari 5000 mlrd.metr kub).


Istiqbolli gaz kondensati zaxiralari 300 mln. tonnadan ortiq deb baxolanmoqda. Tabiiy gazni ham, gaz kondensatini ham asosiy prognoz zaxiralari Buxoro-Xiva va Surxondaryo regionlarida to’plangan.
O’zbekistonda ko’mirning umumiy zaxiralari 2 mlrd.tonnaga teng. Hozirda 20 ga yaqin joyda ko’mir borligi ma’lum. Agar hozirgi darajada ko’mir qazib chiqarish davom etsa, mavjud zaxiralar 120 yilga yetadi. Istiqbolli ko’mir zaxiralari Surxondaryo viloyatida mavjud.
O’zbekiston energiya resurslariga ham boy mamalakat. Uning sharqi va janubidagi tog’li hududlar gidroresurslarga boy bo’lsa, ko’plab yoqilg’i resurslari issiqlik energiyasi uchun manba bo’ladi. Quyosh energiyasidan, geotermal energiyadan va kelajakda atom energetikasidan foydalanish imkoniyatlari katta (O’zbekiston uran zaxirasi bo’yicha dunyoda 7-8 o’rinni egallab turibti). O’zbekiston seysmik jihatdan o’ta faol davlat bo’lganligidan atom energetikasini barpo etish, uning xom ashyolaridan foydalanish o’ta ehtiyotkorlikni talab etadi.
Turli yoqilg’ilarni taqqoslash uchun ular shartli yoqilg’iga aylantiriladi. Shartli yoqilg’i deb 1 kg yoqilg’i yonganda 7000 KL WT energiya beradigan, issiqlik koeffitsiyenti 1 deb kabul qilingan yoqilg’iga aytiladi. 1 kg shartli yoqilg’i 2 kl Vt elektr energiyasiga teng deb ham olinadi. Neft va tabiiy gazning issiqlik koeffitsiyenti 1,5 ga, toshko’mirniki 1,0 ga, qo’ng’ir ko’mirniki 0,43 ga va o’tinniki 0.40 ga teng. Shuni ham bilish muhimki, neft va gaz sanoatidagi kapital xarajatlari ko’mir sanoatidagiga qaraganda 3 barobar kam, neft qazib chiqarish tannarxi ko’mir tannarxidan 3-4 barobar, gaz qazib chiqarish tannarxi esa 10-15 hissa pastdir.
Turli yoqilg’i xillarini iste’mol qilish yoqilg’i balansi deb yuritiladi va bu borada ham katta o’zgarishlar ro’y berdi (% hisobida)


Download 1,21 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
O’zbekiston respublikasi
guruh talabasi
nomidagi toshkent
o’rta maxsus
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
Ўзбекистон республикаси
rivojlantirish vazirligi
pedagogika instituti
таълим вазирлиги
махсус таълим
haqida tushuncha
O'zbekiston respublikasi
tashkil etish
toshkent davlat
vazirligi muhammad
saqlash vazirligi
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
respublikasi axborot
vazirligi toshkent
bilan ishlash
Toshkent davlat
uzbekistan coronavirus
sog'liqni saqlash
respublikasi sog'liqni
vazirligi koronavirus
koronavirus covid
coronavirus covid
risida sertifikat
qarshi emlanganlik
vaccination certificate
sertifikat ministry
covid vaccination
Ishdan maqsad
fanidan tayyorlagan
o’rta ta’lim
matematika fakulteti
haqida umumiy
fanidan mustaqil
moliya instituti
fanining predmeti
pedagogika universiteti
fanlar fakulteti
ta’limi vazirligi