She'riy san'atlar



Download 69,5 Kb.
bet1/8
Sana20.04.2022
Hajmi69,5 Kb.
#565948
  1   2   3   4   5   6   7   8
Bog'liq
She\'riy san
13 - меҳнатга ҳақ тўлаш, Markaziy osiyodagi tabiiy xarakterdagi favfqulotda vaziyatlar, himoya choralari va zararini kamaytirish., 10.Ривожланиш хариталари.узб, Abdulla Oripov she\'riyatida sevgi muhabbat motivlari., Margarin ishlab chiqarish texnologiyasi., So‘zlarning shakl va ma’no munosabatiga ko‘ra turlari, Ma\'lumotlarni tiklash., Moylarni gidratlash., Microsoft Excel dasturida ishlash, Muloqot texnologiyasi va texnikasi, 67, jaxon siyosiy mafkuraviy talimotlar tarixi, Боранбаева Мухаббат 4 био кк, Yakuniy nazorat

SHE'RIY SAN'ATLAR
San'at arabcha"sun" yaratmoq so'zidan olingan bo'lib, badiiylik yaratish deganidir. Badiiy tasvir vositalari she'riy san'at deb ham yuritiladi.She'riy san'atlar 2 xil bo'ladi:
1.Ma'naviy san'atlar.
2.Lafziy san'atlar.
So'zlar takroriga asoslangan,san'atlar: ishtiqoq, tasdir, tasbe, mukarrar (takrir), aks, tardi aks, rad, anafora, epifora kabilar.
Takror (takrir) - ayrim so'z va iboralarning, ba'zan misralarning muayyan bir tartib asosida qayta-qayta qo'llanishidir.
Ko'ni bo'l, ko'ni qil, atan ko'ni
Ko'ni tiyu bilsun xaloyiq seni
Anafora - bir xil so'z va iboralarning misralar boshida takrorlanib kelishi.
Nega buncha go'zal ko'rinar olam?
Nega qarab to'ymas ko'zlarim?
Epifora- bir xil so'z va iboralarning misralar oxirida takrorlanib kelishi
Kulgan boshqalardir, yig'lagan menman,
O'ynagan boshqalar, ingragan menman.
Mukarrar (arab." takrorlangan", "qayta-qayta") - muayyan so'zning muayyan o'rindagi takrori.
O'tarsen o'ynay-o'ynay men gado-yu, xasta yo'l uzra
Qolurman bir qiyo boqmoq uchun yolbora-yolbora.
Tasdir- baytni boshlagan so'z, uning oxirida ham takrorlanishi. Baytning 1- misrasidagi 1- rukn (yoki shu ruknning boshlanishi) sadr,keyingi misraning oxirgi rukni (yoki shu ruknning oxiri) esa ajuz deb yuritiladi. Shunga ko'ra tasdirni mumtoz badiiylik ilmida radd ul-sadr ilal-ajuz (sadrni ajuzda qaytarmoq) deb ham atashadi. Tasdirlar tuzilishga ko'ra ikki turga bo'linadi: sodda va murakkab.
Sodda tasdirlar birgina so'zning-takrorlanishiga asoslanadi. Sodda tasdirlarning bir necha ko'rinishlari mavjud:
1. Tasdir so'zlar hech qanday o'zgarishsiz qo'llanadi, shakl jihatdan ham, ma'no jilhatdan ham ayni so'zning takroridangina iborat bo'ladi:
Men bu yuz mushtoqidurmen, bog'-u bo'stonkim bo'lur,
Bo'lmasin nasrin-u lola, arg'uvon sizsiz menga. (Atoyi)
2. Tasdir so'zlar bir xil shaklda qo'llansa ham, ular mazmunan farq qiladi, ya'ni ular ifodalagan ma'no ayni bir narsani emas, balki boshqa-boshqa tushunchalarni ifodalaydi. Bunday holda tajnis-shakldoshlar yuzaga keladi.
Tasbe- birinchi misra oxiridagi so'z keyingi misra boshida takrorlanishi. Tasbening asosiy xususiyati shundaki, u kitobxon diqqatini fikr yuritayotgan obyektga markazlashtiruvchi linza vazifasini bajaradi. Chunki birinchi misra oxiridagi so'zning keyingi misrani boshlashi beixtiyor kitobxon ongida ta'sir qo'zg'atadi va bu ta'sir kitobxonni shu so'z ustida o'ylashga majbur qiladi. Shuning uchun ham yetuk shoirlarning deyarli barchasi tasbe uchun baytdagi eng muhim so'zlarni tanlaydi.
Kuchum yetguncha ko'p qildim vafolar,
Vafoli qulni asrar podsholar. (Xorazmiy)

Download 69,5 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4   5   6   7   8




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
axborot texnologiyalari
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
guruh talabasi
O’zbekiston respublikasi
nomidagi toshkent
o’rta maxsus
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
pedagogika instituti
Ўзбекистон республикаси
tashkil etish
haqida tushuncha
таълим вазирлиги
vazirligi muhammad
O'zbekiston respublikasi
toshkent davlat
махсус таълим
respublikasi axborot
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
vazirligi toshkent
saqlash vazirligi
fanidan tayyorlagan
bilan ishlash
Toshkent davlat
sog'liqni saqlash
uzbekistan coronavirus
respublikasi sog'liqni
coronavirus covid
koronavirus covid
vazirligi koronavirus
qarshi emlanganlik
covid vaccination
risida sertifikat
sertifikat ministry
vaccination certificate
Ishdan maqsad
fanidan mustaqil
matematika fakulteti
o’rta ta’lim
haqida umumiy
fanlar fakulteti
pedagogika universiteti
ishlab chiqarish
moliya instituti
fanining predmeti