Mikroorganizmlarning tabiatda tarqalishi Tuproq mikroorganizmlari va biosfera. Ammonifikasiya jarayoni. Nitrifikasiya



Download 41,5 Kb.
bet13/16
Sana30.12.2021
Hajmi41,5 Kb.
#90027
1   ...   8   9   10   11   12   13   14   15   16
Bog'liq
Tuproq mikroorganizmlarining ahamiyati va azot almashinuvi

a). Bevosita denitrifikasiyada nitrat kislota bilan amid birikmalari o’rtasida ro’y

beradigan reaksiyalar vaqtida azot erkin holda ajralib chiqadi, natijada tuproq tarkibidagi nitratlar miqdori kamayadi; bu shakldagi denitrifikasiya jarayonida tirik mikroorganizm

(bakteriya) lar qatnashmaydi:

4HNO3 = 2H2O + 5O2 + 2N2



b). Bilvosita denitrifikasiyada turli-tuman bakteriyalar ishtirokida o’tadi, ular molekulyar azotdan tashqari, ko’p miqdorda SO2 gazi ajratadi, bu reaksiya natijasida to’plangan karbonat tuzlari hisobiga muhit (tuproq) ning ishqoriyligi kuchayadi.

Denitrifikatorlar fakulьtativ anaerob organizmlar bo’lib, aerob sharoitda uglevod, spirtlar, organik kislotalar va boshqa organik birikmalar bilan oziqlanayotganda ularni oksidlash uchun erkin kisloroddan foydalanadi. Anaerob sharoitda yashagan vaqtida esa moddalarni oksidlash uchun nitrat tuzlari tarkibidagi kislorodni sarflaydi. SHu paytda nitratlar tarkibidagi azot ammiak va molekulyar azotgacha qaytariladi. YUqorida aytib o’tilgan oksidlanish reaksiyalari natijasida hosil bo’lgan energiya denitrifikatorlarning hayot faoliyatida sarflanadi. Birikmadagi azotning molekulyar azotga aylanish reaksiyasi tubandagicha boradi:

5C6H12O6 + 24KNO3  24KHCO3 + 6CO2 + 18N2O + 12N2↑ + 2100kkal

Tuproqdagi nitrat tuzlarining denitrifikatorlar tomonidan parchalanishiga yo’l qo’ymaslik uchun tuproqni erkin havo bilan boyitish zarur. Buning uchun dehqonchilikda erlarni chopish va yumshatish tadbirlari qo’llaniladi. Er chopilsa, tuproqdagi nitrat tuzlari saqlanib qolishidan tashqari, nitrifikasiya jarayonini qo’zg’ovchi bakteriyalarning hayot faoliyati kuchayadi, natijada o’simliklar uchun zarur nitrat tuzlari miqdori ham ortadi.

Bu xil bakteriyalarga tubandagilar misol bo’ladi:



  1. Download 41,5 Kb.

    Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   8   9   10   11   12   13   14   15   16




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish