Kafedra: halq tibbiyoti, reabilitologiya va jismoniy tarbiya fan: vrach nazaroti tibbiy profilaktika fakulteti



Download 2,15 Mb.
bet18/37
Sana29.03.2017
Hajmi2,15 Mb.
#5583
1   ...   14   15   16   17   18   19   20   21   ...   37

6. Nazoratsavollari

1Garvard step-test formulasini yozing, ko’rsatmalarga tavsif bering.

2 Organizmningishbajarishqobiliyativatiklanishjarayonlarihakidatushuncha.

3 Garvardstep-testiningo’tkazilishtartibi?

4 Garvardstep-testiindeksinianiqlang?

5 organizmningtiklanishjarayonlarinibaholang?

6 Garvardstep-testinio’tkazingvaolingannatijalarnibaholang?

Baholashmezoni:

100%-86%

85%-71%

70-55%

54%-37%

36% vaundankam

10-7,9-a`lo

7,75-5,6-yaxshi

5,5-4,25-o’rta

4,1-2,5-qoniqarsiz

2,4 vaundankam-yomon



7.Tavsiyaetilganadabietlar

Asosiy

1.Epifanov V.A., Apanasenko G.L. «Lechebnaya fizkultura i Shifokorebnыy qontrol» M., 1990



Ko’shimchaadabiyotlar

1.Epifanov V.A. «Lechebnaya fizkultura i sportivnaya meditsina» M., 2000

2.Popov V.I. CHogovadze V.G. « Fizicheskaya reabilitatsiya» Rostov naDonu 2001

3.EpifanovV.A. “ Lechebnayafizicheskayakultura” M. 2003

4.DubrovskiyV.A. “ Lechebnayafizkultura” M. 2004

5.Lektsionnыe materialы i uchebno-metodicheskie razrabotki

6.Epifanov V.A. «Lechebnaya fizkultura i sportivnaya meditsina» M., 2000

7.Rixsieva O.A. «Massaj» T. 1996

8.EvdokimovaT.A. MilyukovaI.V. Noveyshiyspravochnik“ Lechebnayafizkultura” M. 2004

9.«Meditsinskie osnovы fizicheskogo vospitaniya i formirovaniya zdorovya i garmonichnogo razvitiya detey i podrostkov» prof. Nazirov F.G. prof. Axmedova D.M. prof. Suyumov F.A. dots. Vasilev V.D, prof. Shayxova G.I. Tashkent 2003

10.Karpman V.L. «Serdtse i sport» M., 1999

11.Edvard T. Xouli, B. Don-Frenks « Rukovodstvo instruktoraozdorovitel-nogo fitnessa» Kiev 2004

12.BetShou “YogafitTreningdlyazdorovya” M. 2005

13.MilyukovaI.V.EvdokimovaT.A. “ Gimnastikadlyadetey” M. 2004

14.A. BokovS. Sergeev “ Yogadlyadetey” M. 2004

15.Epifanov V.A., Moshkov V.N. «Lechebnaya fizkultura (spravochnik)» M.1997

16.M., Aulik I.V. «Opredelenie fizicheskoy rabotosposobnosti v klinike i sporte» M., 1990

17.YUldashev K.YU. «Nemedikamentoznыe metodы lecheniya profilaktiki i meditsinskoy reabilitatsii». Sb. nauch. trudov. T.-1994

18. CHeteladabieti:

Teylor S.B., Miller N.H. “ Basic physiologic principils relatied to

Group exirsise programs” Filadelphiya 1988

Tehaxton L. “ Phithiological and psythological effects of short term exirsise

eddiction on habitual runners.” 1992

19.Internetistochniki:

www.doktor.ru, www. medinfo. home.ml.org

http://www.restart-med.ru

http://www.mirmed.ru

http://micropolarization.narod.ru

http://skolioz.mccinet.ru

http://www.sportpsy.cz

Child in motion /cf/ (Rada Pisot)- http://www.zrs-kp.si/projekti/otrokvgibanju/Otrok%20v%20gibanju.pdf

www. aapmr.org, www.alhealth.com, www.docguide.com, www.healthweb.com, www.acsm.org, www.apta.org, www.sportsmed.org.

www.jphysiol.org, www.physsportmed.com
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI SOG`LIQNI SAQLASh VAZIRLIGI

TOShKENT TIBBIYOT AKADEMIYASI
TASDIQLAYMAN

O’quvishlaribo’yichaprorektor

prof. _____________TeshaevO.R.

“_____”_________________2012 yil

Kafedra: Xalq tibbiyoti, Reabilitologiya va jismoniy tarbiya
Fan: Shifokor nazorati

TIBBIYPROFILAKTIKAFAKULTETI 3-KURS

TALABALARIUCHUN

YAGONAUSLUBIYTIZIM

MAVZU:PWC-170 submaksimal testi. Kislorodning maksimal iste`mol qilishini aniqlash.
Mavzusibo’yichaamaliymashg`ulot№ 9

TA`LIMTEXNOLOGIYASI
Toshkent–2012

Tuzuvchi: katta o’qituvchi Mirbabaeva D.B.


O’quv texnologiyasi tasdiqlangan:

kafedra yig`ilishida protokol №______ ____________12 y.

Fanning ta`limtexnologiyasi Toshkent tibbiyot akademiyasi Ilmiy-uslubiy kengashi “Ichki kasalliklar” sektsiyasida 2012 yil «____»dagi «_____»-son majlis bayoni bilan ma`qullangan.
Rayis: Professor,t.f.d. Karimov M.Sh.


O’quv mashg`ulotida ta`lim texnologiyasi modeli

Mavzu № 9 PWC-170 submaksimal testi. Kislorodning maksimal iste`mol qilishini aniqlash.

Ta`lim berish texnologiyasi (amaliy mashg`ulot)

Vaqt: 90 daqiqa

Talabalarsoni:8-10

O’quv mashg`ulotining shakli va turi

Amaliymashg`ulot

O’quvmashg`ulotiningtuzilishi

1.Kirish qism..

2. Nazariy qism

3.Analitik qism:

-organayzer

-Test va vaziyatli masalalarlar

4. Amaliy qism



O’quvmashg`ulotimaqsadi:

PWC-170 submaksimaltestihakidatushuncha, o’tkazilishtartibi, olingannatijalarasosidaorganizmningishbajarishqobiliyatinio’rgatishvabaholash. Kislorodningmaksimaliste`molqilinishinianiqlovchibevositavabilvositausullarihakidatushuncha. Talabalarbilan PWC-170 submaksimaltestiniveloergometrdabajarishvaolingannatijalarnibaholash.

Talababilishikerak:

PWC-170 submaksimaltestio’tkazishni, tartibini, olingannatijalarasosidaorganizmningishbajarishqobiliyatinibaholashni. Kislorodningmaksimaliste`molqilinishinianiqlovchibevositavabilvositausullarinibilishikerak..

Talababajaraolishilozim:

mustaqilravishdaPWC-170 submaksimaltestiniveloergometrdabajarishnivaolingannatijalarnibaholashni, jismoniyishbajarishqobiliyatinianiqlashni. Organizmningishbajarishqobiliyatinivatiklanishjarayonlarinibilishikerak.

Pedagogikvazifalar:

PWC-170 submaksimaltestihakidatushuncha, o’tkazilishtartibi, olingannatijalarasosidaorganizmningishbajarishqobiliyatinio’rgatishvabaholash. Kislorodningmaksimaliste`molqilinishinianiqlovchibevositavabilvositausullarihakidatushuncha. Talabalarbilan PWC-170 submaksimaltestiniveloergometrdabajarishvaolingannatijalarnibaholash.



O’quvfaoliyatinatijalari:

PWC-170 submaksimaltestiniveloergometrdabajarishnivaolingannatijalarnibaholashni, jismoniyishbajarishqobiliyatinianiqlashni. Organizmningishbajarishqobiliyatinivatiklanishjarayonlarinibilishikerak.




Ta`limusullari

Ma`ruza, aqliyhujum, hikoya, namoyish, amaliyishusuli, kitobbilanishlash, suhbat, ta`limiyo’yin, organayzer

Ta`limshakli

Jamoaviy, guruhlardaishlash («Birgalikdao’qiymiz», «O’ylang-Juftlikdaishlang-Fikralmashing»), yakkatartibli

Ta`limvositalari

Doska-stend, yozuv taxtasi, eslatma, nazorat varag`i, matnlar, nazorat savollari, testlar, vaziyatli masalalar

Ta`limberishsharoiti

Maxsus texnika vositalari bilan jihozlangan,

guruhli shakllarda ishlashga mo’ljallangan xonalar (shifokor nazorati kabineti, antropometriya xonasi: antropometriko’lchovasboblari,veloergometr, tonometr, fonendoskop,sekundomer,stol,stulvaboshqalar.)



Monitoringvabaholash

Og`zakiso’rov: tezkor-so’rov,yozmaso’rov: test


O’quvmashg`ulotiningtexnologikharitasi

Ish bosqichlari va vaqti

(90 daqiqa)



Faoliyat

ta`limberuvchi

ta`limoluvchilar

1-bosqich.

5 daqiqa


15 daqiqa


Analitik qism

1.1. Daftarlar va davomatnitekshirish


1.2 Mavzuning nomi, maqsad va kutilayotgan

natijalarni etkazadi. Mashg`ulot rejasi

bilan tanishtiradi.

1.3. Mavzu bo’yicha asosiy tushunchalarni;

mustaqil ishlash uchun adabiyotlar

ro’yxatini aytadi (ilova №.8)

1.4. O’quv mashg`ulotida o’quv ishlarini

baholash mezonlari bilan tanishtiradi (ilova№6)



Tinglaydilar, yozib

oladilar.

Aniqlashtiradilar,

savollar beradilar


2-bosqich.
5daqiqa

10daqiqa


10daqiqa
15daqiqa



Nazariy qism

2.1. Tezkor-so’rov/ savol-javob/ aqliy

hujum orqali bilimlarni faollashtiradi.

2.2. Amaliy mashg`ulotning rejasi va tuzilishiga

muvofiq ta`lim jarayonini tashqil etish

bo’yicha harakatlar tartibini bayon qiladi («Aylanma stol ishbilarmon o’yini) (ilova №3)

2.3. Klaster va kontseptual jadval organayzerlarni ishlash tartibini tushuntiradi va talabalarni guruhlarga ajratadi (ilova №4)

2.4.Tanafus

2.5Talabalargamavzunio’zlashtirishuchunbelgilanganko’rgazmaliqurollar ( test va vaziyatli masala, kompyuterdasturlari, )nitaqdimetish, ulardanfoydalanishbo’yichako’rsatmalarvatushuntirishberish(ilova №4)


Javob beradilar

YOzadilar.

Guruhlarda

ishlaydilar,

taqdimotqiladilar

vabosh.


3-bosqich.
10daqiqa
5daqiqa

10 daqiqa


5daqiqa



Amaliy qism
3.1. Amaliy ko’nikmalarni bajarish (ilova№5)
3.3.Mavzu bo’yicha yakun qiladi, qilingan

ishlarni kelgusida kasbiy faoliyatlarida

ahamiyatga ega ekanligi muhimligiga

talabalar e`tiborini qaratadi.

3.4. Guruhlar ishini baholaydilar, o’quv

mashg`ulotining maqsadga erishish

darajasini taxlil qiladi. Qontrol savollar taxlili (ilova №7)

3.5. Mustaqil ish uchun topshiriq beradi va

uningbaholashmezonlarinietkazadi

Amaliy kunikmalarni bajaradilar


O’z-o’zini, o’zaro

baholashni

o’tkazadilar.

Savolberadilar

Topshiriqniyozadilar






1.Kirish

1.1. Mashg`ulotnio’tkazishjoyivajihozlanishi

Maxsus texnika vositalari bilan jihozlangan,

guruhli shakllarda ishlashga mo’ljallangan xonalar (shifokor nazorati kabineti, antropometriya xonasi: antropometriko’lchovasboblari,veloergometr, tonometr, fonendoskop,sekundomer,stol,stulvaboshqalar.)

1.2.Motivatsiya


PWC-170 submaksimaltestinio’tkaza olish, tartibini, olingannatijalarasosidaorganizmningishbajarishqobiliyatinibilish vabaholash,kislorodningmaksimaliste`molqilinishinianiqlash katta axamiyatga egadir.Talabatomonidano’zlashtirilganbilimvaamaliyko’nikmalaresa, unikelajakdao’zmutaxassislikamaliyotidaishonchbilanqo’lashimkoniyatiniberadi.


1.3. Fanlararovafanlarichraaloqalar

Sporttibbiyotifanibo’yichata`limberishvertikalintegratsiyabo’yichanormalanatomiya, normalvapatologikfiziologiya, ichkikasalliklarpropedevtikasi, gorizontalintegratsiyabo’yichafakultativvagospitalterapiya, travmatologiyavaortopediya, jismoniytarbiyavaShJTfanlaribilano’zviybog`langan.



2. Nazariyqism
2.1. MASHG`ULOTNINGQISQACHAMAZMUNI.

PWS170 testi bo’yicha jismoniy ish qobiliyatini aniqlash.

PWS170 testini asosiy nazariyasida 2ta fiziologik holat mavjud.

1.Jismoniyyuklamalarnibajarishintensivligi (quvvatvatezligi) vayurakqisqarishisoniorasidachiziqlibog`liqligimavjud.

2.Jismoniyyuklanishvaqtidakardiorespiratortiziminingoptimalvaengsamaraliishlashdarajasi, harqandayyoshdagiYUQSnimaksimalqiymatining 87%dakuzatiladi. 25yoshgacha bo’lgan yosh insonlar uchun u 170 zarb/minut ga teng.

PWS170 ni 3ta usul bilan aniqlash mumkin.



  1. Umumiy evropacha usuli 3ta pog`onasimon, intensivligi bo’yicha olib boruvchi yuklamalarni, ular orasidagi dam intervalisiz bajarilishi. Har bir pog`ona ishini davomiyligi 3 minut. Dastlabki quvvat tana og`irligini 0,75-1,25Vt/kg hisobidan tiklanadi. YUQSni 3 minutli pog`onani oxirida 15 sekund davomida o’lchanadi. YUklama kattaligi YUQSni ortishiga mos ravishda o’sib boradi. Testning oxirigacha YUQS 170 zarba/min oshishi kerak. YUQSni har 16VT yoki 10 kgm/min oshganda, zo’riqishni kuvvati erkaklarda 8-12 zarba/min, 16/

ayollarda 13-17 zarba/min hisoblanadi.

PWS170 ko’rsatgichi quyidagi formula bilan aniqlanadi:

PWS170=(W3-W2)/(F3-F2)*(170-f3)+W3


  1. V.L.Karpmanmodifikatsiyasi.

Quvvati oshib boruvchi 2ta yuklama bajarilishi taklif etiladi. Har bir yuklamaning davomiyligi 4-5 min. Ular orasidagi interval 3min. YUQS yuklamani oxirisida yoziladi. Proba dastlabki mashqlarsiz bajariladi. Birinchi yuklamani oxirida YUQS 110-130 zarb/min, 2-chini oxirida esa 150-165 zarb/min tashqil etishi kerak (farqi 40 zarb/min kam bo’lmasligi kerak.). PWS170 ni ko’rsatgichi quyidagi formula bilan hisoblanadi:

PWS170=W1+(W2-W1)*(170-f1)/(f2-f1)



  1. L.I.Abrosimovoymodifikatsiyasi.

BunibajarishuchunYUQSni 150-160 zarb/minnixosilqilaoladiganyuklamanibajarishtalabetiladi. abrosimovaPWS170aniqlashnibuvariantinibolalardavauspirinlardabajarilishinitaklifqilgan. BittayuklamanibajargandajismoniyishqobiliyatinianiqlashdagiYUQSdaxatolikkambuladi.

PWS170 ni ko’rsatgichini quyidagi formula bilan topiladi:

PWS170= W/f1-f0*(170-f0)

W-yuklamani quvvati kgm/min yoki vt; f- yuklama quvvatiga mos keluvchi YUQS (f0 – tinch holatdagi YUQS).

PWS170 ni anilash uchun veloergometr, yugirish yulakchasi va pilolog (tredmil) kerak buladi. Oxirgi holatlarda yuklama quvvati quyidagi formula bilan hisoblanadi: W=P*h*n*1,3.

Bu erda: W-yuklama, kgm/min; P-tekshiriluvchi og`irligi, kg; h-zinaning balandligi, m; n-qilingan ish soni, min; 1,3-yon beruvchi (ustupayushiy) ishni koeffitsient.

PWS170 probasida qilinayotgan yuklamni quvvati aniq bo’lsa, tekshiriluvchi qilishi kerak bulgan ko’tarilishni (vosxodeniya) sonini yuqoridagi formula bilan sanash qiyin bo’lmaydi. Masalan 70kgli tekshiriluvchi birinchi yuklamani tana massasidagi 1 Vt/kg quvvatida, balandligi 2-0,2 m da bajarishi kerak. Shuni hisobga olamizki, 1Vt=6,12 kgm/min, formulaga xosil bulgan ma`lumotlarni quyamiz. Ko’tarilish miqdori n= 6,12/0,26=23,5 minutga teng buladi, 24 ga aylantiramiz. YUklamani yuqori quvvatda bajarilishi uchun (masalan 1,5 VT/kg) xamma ko’tarilishlar soni joyida qoladi, lekin zina pog`onasini blandligini 1,5 marta oshiramiz, ya`ni u 0,3 m ga teng buladi.

Jismoniy ish qobiliyatini baholashda absolyut va nisbiy kiymatlaridan foydalaniladi. PWS170 ni nisbiy qiymati bu tana og`irligini kg(kgm/min kg) absolyut qiymatiga (kgm/min yoki Vt/min) nisbati hisoblanadi. Agar PWS170 formulasini hisoblashda yuklamani tana og`irligisiz nisbiy quvvati qo’yilsa, bunda jismoniy ish qobiliyatini hajmi nisbiy birliklarda aks ettiriladi. Olingan jismoniy ish qobiliyatini nisbiy hajmi, umumiy tana og`irligiga ko’paytirilib, absolyut jismoniy ish qobiliyati topiladi. YOshi katta guruhlardagi shaxslarda, ya`ni 30yoshdan boshlab YUQS funktsiyasini optimal rejimini 170 zarba/min ga tenglashtirilmaydi. Har bir shaxsni yoshini YUQSni optimal kattaligida (age+reguency) hisoblanadi PWRaF . Buning uchun har bir yoshni maksimal tomir urishiidan 87%ni olinadi (MxYUQS). MxYUQSni erkaklar uchun 220-yosh, ayollar uchun 226-yosh formulasi bilan topiladi. Shuningdek 30 yoshlar uchun PWS170 ni indikator hajmi erkaklar uchun (220-30)*0,87=165 zarba/min ga teng. Optimal YUQSga mo’ljallash mumkin: 30-39 yoshda 160 z/m, 40-49 yosh 150 z/m, 50-59 yosh 145 z/min, 60-69 yosh 135 z/min.

To’g`ridan to’g`ri bo’lmagan usul bilan jismoniy holat indeksi va maksimal kislorodga talabni aniqlash

Tekshiriluvchidan YUQS 150-160 z/minga etadigan 4-6 minut davom etuvchi yuklama bajarish so’raladi.(YUQS 3-5 z/min dan farqqilmasligi kerak). 17/


Aniqnatijalarniolishuchuntalablar:

  1. Tekshiriluvchilarda chekish 1 soat oldin tuxtatiladi.

  2. 3 soat davomida ovqat eyishdan o’zini tiyish.

  3. tekshirish davomida uyqu yaxshi bulgan bo’lishi kerak, harorat, kasallik yoki alkogol ichmagan bo’lishi kerak.

5 jadval


_ shvajismoniyfaollik

Intensivlik (W)

Erkak

Ayol

25 yoshgacha

150

100

25-30 yosh, doimiyshug`ullanuvchilar

150

100

25-35 yosh, shug`ulanmaydiganlar

100

75

35-50 yosh, doimiyshug`ullanuvchilar

100

75

25-30 yosh, shug`ullanmaydiganlar

50

50

Maksimal kislorodga talab (MKT) Astrando normogrammasida quyidagicha aniqlanadi. Bajarilgan yuklamalarni kattaligiga to’g`ri keluvchi yuklamani to’g`ri chizig`iga nuqta belgilanadi, uni shu yuklamadagi YUQS ga mos keluvchi nuqta bilan tutashtiriladi. Kesishgan to’g`ri va markaziy shkala MKTni ko’rsatadi.

Astranda normagrammasidagi MKT natijalari xaqiqatdan xam 20-25 yoshlar uchun 7-chi jadvaljagi MKT qiymatlari yoshga mos o’zgartirilgan.

Jismoniy holatni nideksi MKT mldagi qiymatini tana massasiga kgda bo’lish yuli bilan aniqlanadi. 8-chi jadvalda kattalikka mos keluvchi jismoniy holatni baholash berilgan.

Kerak bulgan maksimal talabni aniqlashni formulalari(VO2max) mavjud:

Faol erkaklar uchun: VO2max=69,7-0,612;

Faol bo’lmagan erkaklar uchun: VO2max=57,8-0,445;

Faol ayollar uchun: VO2max=4,44-0,343;

Faol bo’lmagan ayollar uchun: VO2max=4,12-0,343

MKTni va talab qilingan MKT taqqoslab, funktsional aerob indeksni (FAI), yaxshi yoki yomon tomonga siljishini baholash mumkin:

FAI= (TMKT-MKT)*100/TMKT
yoshga qarab maksimal kislorod talabi.

Jadval№7


YOsh

20-25

15

35

40

45

50

55

60

65

1,5

1,6

1,3

1,2

1,2

1,1

1,1

1,0

1,0

1,6

1,8

1,4

1.3

1,2

1,2

1D

1,1

1,0

1,7

1,9

1,5

1,4

1,3

1,3

1,2

1,2

1D

1,8

2,0

1,6

1,5

1,4

1,4

1,3

1,2

1,2

1,9

2,1

1,7

1,6

1,5

1,4

1,4

1,3

1,2

2,0

2,2

1,7

1,6

1,6

1,5

1,4

1,4

1,3

2,1

2,3

1,8

1,7

1,6

1,6

1,5

1,44

1,4

2,2

2,4

1,9

1,8

1,7

1,7

1,6

1,5

1,4

2,3

2,5

2,0

1,9

1,8

1,7

1,6

1,6

1,5

2,4

2,6

2,1

2,0

1,9

1,8

1,7

1,6

1,6

2,5

2,8

2,2

2,1

2,0

1,9

1,8

1,7

1,6

2,6

2,9

2,3

2,2

2,0

2,0

1,8

1,8

1,7

2,7

3,0

2,4

2,2

2,1

2,0

1,9

1,8

1,8

2,8

3,1

2,4

2,3

2,2

2,1

2,0

1,9

1,8

2,9

3,2

2,5

2,4

2,3

2,2

2,1

2,0

1,9

3,0

3,3

2,6

2,5

2,3

2,3

2,2

2,0

2,0

3,1

3,4

2,7

2,6

2,4

2,3

2,2

2,1

2,0

3,2

3,5

2,8

2,7

2,5

2,4

2,3

2,2

2,1

3,3

3,6

2,9

2,7

2,6

2,5

2,3

2,2

2,1

3,4

3,7

3

2,8

2,7

2,6

2,4

2,3

2,2

3,5

3,9

z,o

2,9

2,7

2,6

2,5

2,4

2,3

3,6

4,0

3,1

3,0

2,8

2,7

2,6

2,5

2,3

3,7

4,1

3,2

3,1

2,9

2,8

2,6

2,5

2,4

3,8

4,2

3,3

3,2

3,0

2,9

2,7

2,6

2,5

3,9

4,3

3,4

3,2

3,0

2,9

2,8

2,7

2,5

4,0

4,4

3,5

3,3

3,1

3,0

2,8

2,7

2,6

4,1

4,5

3,6

3,4

3,2

zd

2,9

2,8

2,7

4,2

4,6

3,7

3,5

3,3

3,2

3,0

2,9

2,7

4,3

4,7

3,7

3,6

3,4

3,2

3,1

2,9

2,8

4,4

4,8

3,8

3,7

3,4

3,3

3,1

3,0

2,9

4,5

4,9

3,9

3,7

3,5

3,4

3,2

3,1

2,9

4,6

5,1

4,0

3,8

3,6

3,5

3,3

3,1

3,0

4,7

5,2

4,1

3,9

3,7

3,5

3,3

3,2

3,1

4,8

5,3

4,2

4,0

3,7

3,6

3,4

3,3

3,1

4,9

5,4

4,3

4,1

3,8

3,6

3,5

3,3

3,2

5,0

5,5

4,3

4,2

3,9

3,8

3,6

3,4

3,3

5D

5,6

4,4

4,2

4,0

3,8

3,6

3,5

3,3

5,2

5,7

4,5

4,3

4,1

3,9

3,7

3,5

3,4

5,3

5,8

4,6

4,4

4,1

4,0

3,8

3,6

3,4

5,4

5,9

4,7

4,5

4,2

4,1

3,8

3,7

3,5

5,5

6,0

4,8

4,6

4,3

4,1

3,9

3,7

3,6

5,6

6,2

4,9

4,6

4,4

4,2

4,0

3,8

3,6

5,7

6,3

5,0

4,7

4,4

4,3

4,0

3,9

3,7

5,8

6,4

5,0

4,8

4,5

4,4

4,1

4,0

3,8

5,9

6,5

5,1

4,9

4,6

4,4

4,2

4,0

3,8

6,0

6,6

5,2

5,0

4,7

4,5

4,3

4,1

3,9

Jismoniy holatni MKT (ml/kg) ko’rsatgichiga qarab baholash.



Jadval№8

YOsh

Judayomon

YOmon

O’rta

YAxshi

Judayaxshi

Ayollar
















20-29

28

29-34

35-43

44-48

49

30-39

27

28-33

34-41

42-47

48

40-49

25

26-31

32-40

41-45

46

50-56

21

22-28

29-36

37-41

42

Erkaklar
















20-29

38

39-43

44-51

52-56

57

30-39

34

35-39

40-47

48-51

52

40-49

30

31-35

36-43

44-47

48

50-59

25

26-31

32-39

40-43

44

60-69

21

22-26

27-35

36-39

40

Izometrikyuklamaliproba.

Buprobanio’tkazishniasosiyshartlaridanbiri, statikishnibajaruvchimushakguruhlarinimaksimalxosilqiladigankuchiniprotsentlardaberilishvaularnidozalashhisoblanadi.

Mushaklarni statik qisqarishida, jismoniy tushunchada ish sodir bo’lmaydi. Shu bilan birga, mushaklar sodir etgan ishni miqdoriy tushuncha sifatida, vaqt davomida(T, min) mushaklarni ushlab turuvchi keltirilgan yuklanish (F, kg)ni ko’rsatishimiz mumkin, ya`ni A=F*T.

Izometrik yuklanishning davomiyligi, umuman olganda mushak xosil qiladigan kuch kattaligiga ekspontsial bog`liq buladi(3-rasm). Shu bilan bog`liq ravishda izometrik yuklanish, test o’tkazilayotganda, uning qiymatini tekshirish maqsadiga mos ravishda tanlash kerak. Masalan, vegetativ tizimni rostlash mexanizmlarini aniqlash uchun 1 minutdan kam bo’lmagan qo’zg`atuvchi ta`sir talab etiladi. Statik ish belgilangan vaqt intervalida bajarilishi uchun maksimal xosil bulgan kuchda(MXK) belgilangan yuklama MXKning 40%dan ortiq bo’lmasligi kerak. Qanday hollarda test sifatidagi ta`sir uchun mushaklarni dinamik ishi urniga statik ishini bajarish afzaldir? Gipertenziyaga moyil bulgan shaxslarni aniqlash uchun bu maqsadda MXKning 20-30%ga teng yuklamadagi statik ishini 2-3 minut davomida bajarishi taklif etiladi. Test oxirida qon bosimi o’lchanadi va uning qiymatlari sog`lom odamning qon bosimi qiymatlari bilan solishtiriladi.Fiziologik gipotoniyani patologiyasidan diffeintsial diagnostika uchun, oldingi holatga o’xshash izometrik yuklama bajariladi, ish oxirida QGB o’lchanadi. Tomir urishi bosimini dinamikasi taxlili qilinadi. agar tomir urishi bosimi boshlantsichlar ma`lumotlarga nisbatan kamaysa bu patologik gipotoniyadir. Tomir urishi bosimi test davrida tinch davrdagiga nisbatan ko’payishi yoki o’zgarmasligi fiziologik gipotoniyani tavsiflaydi.


  • Miokardni xaqiqiy qisqarishi funktsiyasini aniqlash uchun. Dinamik ish mushaklarning ritmik qisqaishi chap qorinchaga qon oqimini ko’paytiradi, shuning hisobiga miokardning inotrop funktsiyasini qo’shimcha mexanizmini faollashtirish mumkin (Frank-Starling mexanizmi). Statikishbajarishvaqtidabusodirbo’lmaydi.



  • МПС, %

  • Т, мин

3-расм. Юкламани катталигига қараб статик ишни давомийлиги (МПС дан %га)


Download 2,15 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   14   15   16   17   18   19   20   21   ...   37




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish