I. R. Asqarov, N. Х. Тo‘хтaboyev, K. G‘. G‘opirov umumiy o‘rta maktablar 7-sinf Kimyo darsligidan foydalanish uchun meтodik qo‘llanma



Download 1,57 Mb.
bet81/113
Sana29.08.2021
Hajmi1,57 Mb.
#159141
1   ...   77   78   79   80   81   82   83   84   ...   113
Bog'liq
I. R. Asqarov, N. Х. Тo‘хтaboyev, K. G‘. G‘opirov umumiy o‘rta m

Oksidlarning olinishi.

  1. Oddiy moddalarning kislorod bilan o‘zaro ta’sirlashishi (yonishi) natijasida:

4Al + 3O2 = 2Al2O3

4P + 5O2 = 2P2O5


  1. Murakkab moddalarning kislorod bilan o‘zaro ta’sirlashishi (yonishi) natijasida:

CH4 + 2O2 = CO2 + 2H2O

2H2S + 3O2 = 2H2O + 2SO2


  1. Murakkab moddalarning (asoslar, kislotalar, tuzlar) parchalanishi natijasida:

Cu(OH)2 = CuO + H2O

H2SO3 = H2O + SO2

Cu(OH)2CO3 = 2CuO + CO2 + H2O




  1. Ba’zi boshqa reaksiyalar natijasida:

2HClO4 + P2O5 = 2HPO3 + Cl2O7

Na2CO3 + SiO2 = Na2SiO3 + CO2
Kimyoviy xossalari.


  1. Ishqoriy va ishqoriy-yer metallarning oksidlari suv bilan ta’sirlashib gidratlar — suvda eriydigan asoslar (ishqorlar) hosil qiladi:

Na2O + H2O = 2NaOH

CaO + H2O = Ca(OH)2


  1. Ba’zi metallmaslarning oksidlari suv bilan ta’sirlashib kislotalar hosil qiladi:

SO2 + H2O = H2SO3

P2O5 + 3H2O = 2H3PO4
Ayrim kislotali oksidlar: SiO2, CrO3, Mn2O7 kabilar suv bilan reaksiyaga kirishmaydi.


  1. Metallar oksidlari kislotalar bilan ta’sirlashib, tuz va suv hosil qiladi:

CaO + HCl = CaCl2 + H2O

BaO + 2HNO3 = Ba(NO3)2 + H2O



  1. Metallmaslar oksidlari asoslar bilan ta’sirlashib tuz va suv hosil qiladi:

SO2 + 2NaOH = Na2SO3 + H2O

P2O5 + 3Ca(OH)2 = Ca3(PO4)2 + 3H2O


  1. Metallar oksidlari metallmaslar oksidlari bilan ta’sirlashib tuz hosil qiladi:

MgO + SO2 = MgSO3

BaO + CO2 = BaCO3
Dars yakunida o‘quvchilar quyidagi mashqni bajaradilar:


  1. Ca  CaO  CaCl2 yoki (Ca(OH)2)

  2. S  SO2  H2SO4 yoki (K2SO4)

  3. C  CO2  CaCO3  CaO  Ca(NO3)2

  4. P  P2O5  H3PO4 yoki (Ca3(PO4)2)


Uyga vazifa:

  1. Darslikdan §42 ni o‘qish.

  2. Тayanch iboralarni izohlash.

  3. Savol va topshiriqlarni bajarish.

  4. Keyingi mavzuga tayyorgarlik ko‘rish.


49-DARS. ENG MUHIM OKSIDLARNING ISHLAТILISHI.
Darsning maqsadi: O‘quvchilarga eng muhim oksidlarning xalq xo‘jaligida ishlatilishi haqida tushunchalar berish.

Karbonat angidrid, kremniy (IV)-oksid, kalsiy oksid, oltingugurt (VI)-oksid va azot (IV)-oksidlarning olinishi va ishlatilishini tushuntirish.


Dars quyidagi reja asosida tashkil etiladi:

  1. Karbonat angidrid

  2. Kremniy (IV)-oksid

  3. Kalsiy oksid

  4. Oltingugurt (VI)-oksid

  5. Azot (IV)-oksid

Dars quyidagi masalani yechish bilan boshlanadi:



Masala. Karbonat angidridning vodorodga va havoga nisbatan zichligini topish.

Yechish. Buning uchun karbonat angidridning nisbiy molekulyar massasini — [Mr(CO2)=44] vodorodning nisbiy molekulyar massasiga — [Mr(H2)=2] va havoning o‘rtacha molekulyar massasiga — [Mr(havo)=29] bo‘linadi:

Masalani o‘quvchilar mustaqil yechishlari ham mumkin. Masala yechilgach, mavzuni tushuntirishga o‘tiladi.




Download 1,57 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   77   78   79   80   81   82   83   84   ...   113




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish