5–9 sinflar toshkent 2010



Download 0.91 Mb.
bet5/15
Sana11.01.2017
Hajmi0.91 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   15

Ko‘nikmalar:


  • dunyoning rivojlanish xususiyatlari, o‘zaro bog‘liqligi, tarixiy jarayonlarning umumiy tomonlarini tahlil qilish;

  • ko‘rgazmali qurollar, rasmlar va xaritalar orqali shu davrning xarakterli xususiyatlarini ochib berish;

  • jamiyatda va dunyoda kechayotgan jarayonlarga o‘zining mustaqil munosabatini bildira olish;

  • Sharq va G‘arb mamlakatlari tarixining o‘ziga xos xususiyatlarini aniqlay olish;

  • insoniyat tarixidagi turli g‘oyalarning tutgan o‘rnini va ularning tarixiy jarayonlarga ta’sirini anglab olish.



Malakalar:

  • o‘rganilayotgan davrning o‘ziga xos xususiyatlarini aniqlab, o‘tgan davrlarning rivojlanish xususiyatlari bilan qiyoslay olish;

  • Vatanimizda sodir bo‘lgan tarixiy voqea, hodisalarni jahon tarixining muayyan davri bilan taqqoslash, bog‘lay olish;

  • tarixiy voqealar yuzasidan mustaqil mulohaza yurita olish, bayon qila olish, munozara va bahslarda faol ishtirok eta olish;

  • tarixiy manbalarni mustaqil o‘rganish asosida xulosalar chiqara olish;

  • tarixiy voqealarning kelib chiqish sabablari va oqibatlarini tahlil qilish, umumlashtirish, baholash, tarixiy hodisalar o‘rtasidagi aloqalarni bog‘lay olish;

  • berilgan savollar asosida darslik matni yoki tarixiy hujjatlarni mustaqil o‘rganib, javoblar topa olish;

  • darslik va berilgan hujjatlar asosida ayrim tarixiy voqealarga, tarixiy shaxslarga baho berish, qiyoslash;

  • tarixiy voqealarning o‘zaro sabab-natijali bog‘lanishlarini tahlil qilish va xulosalar chiqara olish.


O‘zbekiston tarixi fani bo‘yicha 8-sinf o‘quvchilari egallashi zarur bo‘lgan bilim, ko‘nikma va malakalar
Bilimlar:

  • Markaziy Osiyoning shayboniylar va ashtarxoniylar davridagi xaritasi. Xronologik tahlili. Dashti Qipchoqdagi siyosiy vaziyat. Abulxayrxon davlati. Aholi mashg‘ulotlari: o‘troq, yarim-ko‘chmanchi, ko‘chmanchi aholi mashg‘ulotlari to‘g‘risida ma’lumotlarga ega bo‘lish;

  • Zahiriddin Muhammad Bobur - Andijon hukmdori. Shayboniyxon - Zahiriddin Muhammad Bobur ziddiyatlari, to‘qnashuvlar. Eron shohlari yurishlari. O‘rta Osiyoda shayboniylar hukmronligining tashkil topishi. Zahiriddin Muhammad Boburning Hind sari yuzlanishi to‘g‘risida ma’lumotlarga ega bo‘lish;

  • Bobur-buyuk davlat arbobi, harbiy sarkarda, madaniyat homiysi bo‘lganligini bilish;

  • Boburiylar davlatiga asos solinishi haqida bilish;

  • Shayboniylar davlatining ichki va tashqi siyosatini bilish;

  • Xiva xonligiga asos solinishi. Xo‘jalik sohalarining rivojlanishi, pul islohoti. Yer-suv munosabatlari. Aholi etnik tarkibi. "O‘zbek" atamasi. Markazlashgan davlat tuzish uchun kurash. Ubaydullaxon va Abdullaxonlarning siyosiy faoliyati to‘g‘risida ma’lumotlarga ega bo‘lish;

  • Xiva xonligida xo‘jalik, hunarmandchilik, savdo-sotiqning rivojlanishi, xalqaro aloqalar. Shayboniylar davrida fan va madaniyat, ilmiy-diniy bilimlar to‘g‘risida bilish;

  • Ashtarxoniylar sulolasi hukmronligining boshlanishi. Hokimiyatni mustahkamlash tadbirlari. Buxoro-Xiva xonligi munosabatlari, o‘zaro urushlarning kuchayishi to‘g‘risida bilish;

  • Buxoro, Xiva xonliklarida xo‘jalik sohalarining rivojlanishi; siyosiy, iqtisodiy hayot, xonliklarning savdo-sotiq, tashqi, iqtisodiy, diplomatik aloqalarini bilish;

  • Eron shohi Nodirshoh hujumlari, xonliklarning zaiflashuvi to‘g‘risida bilish;

  • O‘rta Osiyo xonliklarining boshqaruv tizimi. Markaziy va mahalliy idoralari. Soliq tizimi, dinning mafkuraviy o‘rni, diniy mansablar, qishloq xo‘jaligi, yerga egalik turlari. Vaqflar. Shaharlar va ular aholisining mashg‘ulotlari. Pul muomalasi to‘g‘risida ma’lumotlarga ega bo‘lish;

  • Qo‘qon xonligining tashkil topishi. Geografik o‘rni, xonlarning harbiy yurishlari. Umarxon - hukmdor, shoir, sarkarda, davlat arbobi, madaniyat homiysi. Qo‘qon xonligi ijtimoiy-iqtisodiy hayoti, soliqlar sistemasi to‘g‘risida bilish;

  • Mang‘itlar sulolasining hukmronligi. Buxoro amirligida mang‘itlar hukmronligi davrida ichki siyosat, markaziy hokimiyatni kuchaytirish tadbirlari, pul islohoti. Yer egaligi, mulk shakllari, qishloq xo‘jaligi, irrigatsiya, davlat boshqaruvi, amaldorlik pog‘onalari. Islom mafkurasi to‘g‘risida ma’lumotlarga ega bo‘lish;

  • Buxoro amirligining iqtisodiy, siyosiy aloqalari, diplomatik (elchilik) munosabatlarini bilish;

  • Xiva xonligida qo‘ng‘irot sulolasi hukmronligining boshlanishi, sulolaning siyosiy, iqtisodiy sohadagi tadbirlari, qishloq xo‘jaligi, yer egaligi, davlatni boshqarish tizimi, markaziy hokimiyatning kuchayishi to‘g‘risida bilish;

  • O‘rta Osiyo xonliklarida madaniy hayot, me’morchilik, san’at, hunarmandchilik to‘g‘risida ma’lumotlarga ega bo‘lish;

  • qoraqalpoqlar. Qoraqalpoqlarda ijtimoiy, iqtisodiy hayot, aholi mashg‘ulotlari, ovchilik, dehqonchilik, hunarmandchilik, savdo, madaniyat, fan, maorif, san’at, xalq og‘zaki ijodi to‘g‘risida ma’lumotlarga ega bo‘lish;

  • O‘rta Osiyo xonliklari aholisining turmush tarzi. Islom ma’naviyati, uning jamiyat va oiladagi o‘rnini bilish;

  • O‘rta Osiyo xonliklarining xalqaro savdo, diplomatik aloqalari. O‘rta Osiyo masalasida ingliz-rus raqobati to‘g‘risida ma’lumotlarga ega bo‘lish;

  • Rossiya tomonidan xonliklarni bosib olish xavfining kuchayishi to‘g‘risida bilish;

  • Rossiya va xonliklar munosabatlarida ziddiyatlarning kuchayishi to‘g‘risida bilish.

Ko‘nikmalar:


  • O‘rta Osiyo xonliklarining rivojlanish xususiyatlari, o‘zaro bog‘liqligi, tarixiy jarayonlarning umumiy tomonlarini tahlil qilish;

  • ko‘rgazmali qurollar, rasmlar va xaritalar orqali shu davrning xarakterli xususiyatlarini ochib berish;

  • jamiyatda va dunyoda kechayotgan jarayonlarga o‘zining mustaqil munosabatini bildira olish;

  • darslik va berilgan hujjatlar asosida ayrim tarixiy voqealarga, tarixiy shaxslarga baho berish, qiyoslash;

  • tarixiy voqealarning kelib chiqish sabablari va oqibatlarini tahlil qilish, umumlashtirish, baholash, tarixiy hodisalar o‘rtasidagi aloqalarni bog‘lay olish;

  • Sharq va G‘arb mamlakatlari tarixining o‘ziga xos xususiyatlarini aniqlay olish;

  • insoniyat tarixidagi turli g‘oyalarning tutgan o‘rnini va ularning tarixiy jarayonlarga ta’sirini bilish.


Malakalar:

  • o‘rganilayotgan davrning o‘ziga xos xususiyatlarini aniqlab, boshqa davrlarning rivojlanish xususiyatlari bilan qiyoslay olish;

  • Vatanimizda sodir bo‘lgan tarixiy voqea, hodisalarni jahon tarixining muayyan davri bilan taqqoslash, bog‘lay olish;

  • berilgan savollar va jadvallarni to‘ldirish uchun mustaqil ravishda ma’lumot to‘plash;

  • xarita, ko‘rgazmali qurollar bilan mustaqil ishlay olish, tarixiy voqealar yuzasidan mustaqil mulohaza yurita olish, bayon qila olish, munozara va bahslarda faol ishtirok

  • eta olish;

  • tarixiy manbalarni mustaqil o‘rganish asosida xulosalar chiqara olish;

  • darslik matni yoki tarixiy hujjatlarni mustaqil o‘rganib, javoblar topa olish;

  • tarixiy voqealarning o‘zaro sabab-natijali bog‘lanishlarini tahlil qilish va xulosalar chiqara olish.


Jahon tarixi fani bo‘yicha 9-sinf o‘quvchilari egallashi

zarur bo‘lgan bilim, ko‘nikma va malakalar
Bilimlar:

  • Mazkur davrga oid siyosiy, iqtisodiy o‘zgarishlar va urush harakatlarining dunyo xaritasidagi o‘zgarishlar to‘g‘risida bilish;

  • Fransiya-Prussiya urushi, Parij kommunasining tashkil topishi, uning tugatilishi to‘g‘risida ma’lumotlarga ega bo‘lish;

  • XIX asr oxiri - XX asr boshlarida Germaniya. Germaniyaning ijtimoiy-iqtisodiy hayoti, ichki va tashqi siyosati haqida bilish;

  • Fransiya, Angliya, AQSh va Rossiya davlatlari, ularning ijtimoiy, iqtisodiy, siyosiy hayoti haqida bilish;

  • AQSh taraqqiyoti. Agressiv tashqi siyosati. AQSh-Ispaniya urushi. «Ochiq eshiklar» doktrinasi. Harbiy bloklar tuzilishi haqida bilish;

  • XIX asr oxiri - XX asr boshlarida Rossiya ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy hayoti. Rus-Yapon urushi, xalq hayotining qashshoqlashuvi. Dehqonlarni ko‘chirish siyosati. Rossiya tashqi siyosati to‘g‘risida ma’lumotlarga ega bo‘lish;

  • Janubiy-Sharqiy va Markaziy Yevropa xalqlari XIX asr oxiri va XX asr boshlaridagi ahvol haqida bilish;

  • Avstriya-Vengriyaning iqtisodiy taraqqiyoti. Chexiyada milliy-ozodlik harakati. Bolqon xalqlari. Uchlar ittifoqi to‘g‘risida bilish;

  • XIX asr oxirida Italiyaning ijtimoiy-iqtisodiy ahvoli. Italiya-Turkiya urushi (1911-1912), siyosiy inqiroz. Bolqonda milliy-ozodlik harakati (Bulg‘oriya, Serbiya, Albaniya). Rus-turk urushi to‘g‘risida ma’lumotlarga ega bo‘lish;

  • XIX asr oxiri - XX asr boshlarida Lotin Amerikasi mamlakatlari. Meksikada burjua inqilobi. Braziliyada qulchilikning bekor qilinishi. Argentinadagi ahvol. XIX asr oxiri va XX asr boshlarida Markaziy Amerika davlatlari. Gvatemala, Kosta-Rika, Markaziy Amerika Respublikasining tashkil topishi. Markaziy Amerikada AQSh ta’sirining kuchayishi to‘g‘risida ma’lumotlarga ega bo‘lish;

  • Kubaning mustaqillik uchun kurashi haqida bilish;

  • AQShning "yo‘g‘on kaltak" va "dollar diplomatiyasi" siyosati to‘g‘risida ma’lumotga ega bo‘lish;

  • Osiyo, Afrika mamlakatlari. Yaponiyaning XIX asr oxirlari - XX asr boshlarida iqtisodiy-siyosiy taraqqiyoti. Yaponiyaning agressiv tashqi siyosati. Xitoy va Hindiston. XIX asr oxiri - XX asr Janubi-Sharqiy va Markaziy Yevropa xalqlari. XIX asr oxiri-XX asr boshlarida Xitoyning yarimmustamlakaga aylantirilishi to‘g‘risida ma’lumotlarga ega bo‘lish;

  • Xitoyda sanoatning rivojlanishi. Imperialistik davlatlarning Xitoyga agressiyasi, inqilobiy harakatlar, Gomindan partiyasining tashkil topishi, siyosiy inqiroz to‘g‘risida ma’lumotlarga ega bo‘lish;

  • Hindistonning mustamlaka zulmiga qarshi ozodlik kurashi to‘g‘risida tushunchalarga ega bo‘lish;

  • Hindistonda ijtimoiy-iqtisodiy ahvol. Birinchi jahon urushi arafasida Hindistondagi vaziyat to‘g‘risida bilimlarga ega bo‘lish;

  • XIX asr oxiri - XX asr boshlarida Eron va Afg‘onistondagi siyosiy ahvol to‘g‘risida ma’lumotlarga ega bo‘lish;

  • Eronning yarim mustamlakaga aylantirilishi. Ijtimoiy-iqtisodiy munosabatlar. Eron inqilobining sodir bo‘lishi (1911 y.) to‘g‘risida ma’lumotlarga ega bo‘lish;

  • Afg‘on-ingliz urushi, uning oqibatlari. Birinchi jahon urushi arafasida Afg‘oniston. XIX asr oxiri - XX asr boshlarida Turkiya. Usmonli imperiyasining inqirozi haqida ma’lumotga ega bo‘lish;

  • Bolqon xalqlarining turklarga qarshi kurashi. Bag‘dod temir yo‘li to‘g‘risida ma’lumotlarga ega bo‘lish;

  • Eronda “Ittihod” va Afg‘onistonda “Taraqqiy” partiyasining tuzilishi to‘g‘risida ma’lumotga ega bo‘lish;

  • XIX asr oxiri - XX asr boshlarida Afrika mamlakatlari to‘g‘risida ma’lumotlarga ega bo‘lish;

  • arablarning ijtimoiy-iqtisodiy, siyosiy ahvoli xaqidagi bilimlarga ega bo‘lish;

  • Suriya, Livanning yarimmustamlakaga aylantirilishi. Livan, Suriyada milliy-ozodlik harakati. Arabistonda inglizlar ta’sirining kuchayishi. Misrning mustamlakaga aylantirilishi. Misrda ozodlik harakati. Angliyaning Sudanni egallashi. Liviyaning Italiya tomonidan egallanishi. Fransiyaning Afrikadagi bosqinchilik yurishlari. Marokashning asoratga solinishi to‘g‘risida ma’lumotlarga ega bo‘lish;

  • Tropik va Janubiy Afrika. Yevropaliklarning mazkur hududlardagi mustamlakachilik urushi to‘g‘risida ma’lumotlarga ega bo‘lish;

  • Angliya-burlar urushi to‘g‘risida bilish;

  • Sharqiy Afrikada Yevropalik mustamlakachilarning harbiy harakatlari to‘g‘risida ma’lumotlarga ega bo‘lish;

  • Xalqlarning tenglik, demokratiya uchun kurashi, turli oqimlar o‘rtasidagi munosabatlar to‘g‘risida ma’lumotlarga ega bo‘lish;

  • dunyo miqyosida kuchlar nisbati. Germaniyaning gegemonlik uchun kurashi. Yirik davlatlararo ziddiyatlar. Dunyoni taqsimlashning tugallanishi. Bolqon urushlari to‘g‘risida ma’lumotlarga ega bo‘lish;

  • Birinchi jahon urushi, uning boshlanishi, sabablari haqida bilish;

  • Birinchi jahon urushining borishi, urushning tugashi va uning oqibatlari haqida bilish;

  • Yevropa va Osiyoda fan va madaniyat (XIX-XX asr boshlari) rivoji to‘g‘risida bilish;

  • Yevropa va Osiyoda moddiy ishlab chiqarishda texnika taraqqiyotining o‘rni va ahamiyati. Transport va temiryo‘llar, elektrdan foydalanish, kemasozlik. Binokorlikda metall va oynadan foydalanish. Metallurgiya, mashinasozlik, neftni qayta ishlash. Energetika, ichki yonish dvigatellari, samolyosozlik, radiotelefon, harbiy texnika, matematika va tabiiy fanlar taraqqiyoti. Mexanika, tarix, kimyo, biologiya, tibbiyot va gumanitar fanlar, san’at, adabiyotning rivojlanishi to‘g‘risida ma’lumotlarga ega bo‘lish.





Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   15


Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2017
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa