5–9 sinflar toshkent 2010



Download 0.91 Mb.
bet7/15
Sana11.01.2017
Hajmi0.91 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   15


Malakalar:


  • milliy istiqlol g‘oyasining tarixiy ildizlari haqida ma’lumotga ega bo‘lish;

  • tarixni davrlashtirish haqidagi bilimlar asosida tarixiy voqealar, jarayonlar qaysi bosqichga, davrga oid ekanligini belgilash;

  • tarixiy xaritalar, ma’lumotlarni qiyoslash va sistemalashtirish hamda ulardan tarixiy voqealarni, sotsial-iqtisodiy va siyosiy jarayonlarni tavsiflashda foydalana olish;

  • manbalarni har tomonlama o‘rganish va tarixga oid bilimlarni tadbiq etib, tarixiy dalillarni muayyan tartibda tahlil qilish va adabiyotlarni mustaqil tanlagan holda konspekt va tezislar tuza olish, referatlar va ma’ruzalar tayyorlay olish;

  • tarix fanidan olgan bilimlarni boshqa ijtimoiy fanlar bilan bog‘lay olish;

  • umumlashtirish, qiyoslash, baho berish, tushuntira olish;

  • xarita, ko‘rgazmali qurollar bilan mustaqil ishlay olish, tarixiy voqealar, tarixiy manbalarni mustaqil o‘rganish asosida xulosalar chiqara olish;

  • tarixiy voqealarning o‘zaro sabab-natijali bog‘lanishlarini tahlil qilish va xulosalar chiqara olish;

  • munozara va bahslarda faol ishtirok eta olish;

  • jahon tarixi va O‘zbekiston tarixi voqealari asosida solishtirma jadvallar tuza olish.


Tarix fanidan umumiy o‘rta ta’lim maktabining o‘quv dasturi

Uqtirish xati

O‘zbekiston milliy davlat mustaqilligini qo‘lga kiritgandan keyin ta’lim davlat siyosatining ustuvor sohasiga aylanib, ushbu sohada tub islohotlar amalga oshirila boshlandi. O‘zbekiston tarixini o‘rganish bu boradagi markaziy sohani egallaydi.

Umumiy o‘rta ta’lim davlat standartini ishlab chiqish uchun O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining IX sessiyasida qabul qilingan "Ta’lim to‘g‘risida"gi Qonun va "Kadrlar tayyorlash Milliy dasturi" asos qilib olindi.

Tarix umumiy o‘rta ta’lim maktablari (V-IX sinflar) hamda akademik litsey, kasb-hunar kollejlarida (keyingi bosqichlarda) asosiy o‘quv fani sifatida o‘qitiladi.

Umumiy o‘rta ta’lim maktablarining V-IX sinflarida O‘zbekiston va jahon tarixining qadimgi zamonlardan XX asr boshlarigacha bo‘lgan davri o‘rganiladi.

Tarixiy hodisalar va voqealarni o‘rganishga qo‘yilgan talablar (V-IX sinflar) o‘quvchilarning yoshi, bilim saviyasi, ruhiy xususiyatlari, jismoniy rivojlanishi darajalariga mos bo‘lishi lozim. Shunga muvofiq tarzda o‘quv fani ikki yo‘nalishni tashkil etadi.

Jahon tarixi.

O‘zbekiston tarixi.

Tarixdan hikoyalar eng qadimgi davrlardan shu kunlargacha bo‘lgan ayrim epizodik lavhalarni o‘z ichiga oladi.

6-9 sinflarda davriy izchillik bilan insoniyat paydo bo‘lgan eng qadimgi davrdan XX asr boshlarida ro‘y bergan voqea-hodisalar, siyosiy, iqtisodiy, madaniy jarayonlar tarixi o‘rganiladi. Ya’ni quyidagi tartibda o‘rganiladi:



V-sinfda (68 soat) Tarix fan sifatida o‘rganilmay, qisman tarixiy tasavvur hamda eng sodda tushunchalarni egallash bilan cheklaniladi.

VI-sinf Tarix (68 soat) o‘quv fani asosiy predmet sifatida o‘rganiladi. Bunda eng qadimgi davrlardan milodning V asr ikkinchi yarmigacha bo‘lgan davrdagi jahon va O‘zbekiston tarixi o‘rganiladi.

VII-sinf O‘zbekiston tarixi (51 soat)- mamlakatimiz tarixining V asridan XVI asrgacha bo‘lgan davrini qamrab oladi.

VII-sinf Jahon tarixi (51 soat) -dunyo xalqlari tarixining V asridan XVI asrigacha bo‘lgan davri o‘rganiladi.

VIII-sinf O‘zbekiston tarixi (51 soat)da -tariximizning XVI asrdan XIX asr o‘rtalarigacha bo‘lgan davri o‘rganiladi.

VIII-sinf Jahon tarixi (51soat)da esa XVI asrdan XIX asrning 70 yillarigacha bo‘lgan davr o‘rganiladi.

IX-sinf O‘zbekiston tarixi (51 soat) - mamlakatimiz tarixining XIX asrning ikkinchi yarmidan 1918-yilgacha bo‘lgan davr tarixi bilan tanishtiradi.

IX-sinf Jahon tarixi (51soat) XIX asrning 70-yillaridan XX asrning 1918 yillarini o‘z ichiga oladi.

Dastur darslarini o‘rganish uchun ajratilgan soatlar miqdori o‘qituvchi ixtiyoriga ko‘ra maktab metod birlashmasi va Viloyat (shahar, tuman) xalq ta’limi boshqarmasi bilan kelishilgan holda qayta ko‘rib chiqilishi mumkin.

Tarix fani chuqur o‘qitiladigan sinflarda mazkur dasturda berilgan darslar kengaytirib o‘qitiladi.

Eng yangi davr tarixini o‘rganish umumta’lim maktablari (V -IX sinflar) vazifasiga kirmaydi. Uni izchillikda o‘rganish o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi o‘quv yurtlarida davom ettiriladi.

Tarix ta’limida o‘quvchilar nimani bilishlari, nimani mustaqil o‘qib olishlari, qanday muammolarni o‘rganishlari muhim ahamiyatga ega. Bu-davlat ta’lim standartida talab etilgan bilim ko‘nikmalarning minimal darajasini egallash demakdir.

O‘quvchilar tarixiy hodisalarning mazmunini bilishdan tashqari, tarixiy voqealarni bir-biri bilan taqqoslay olishlari, mustaqil fikr yuritib, ularga baho berishlari, voqealar mohiyatini tushuntira olishlari, yozma ifodalay olishlari zarur. Birinchi darajali voqealardan ikkinchi darajalisini farqlay olishlari, ularni ijtimoiy tahlil qilib, xulosalar chiqara olishlari zarur.



5-sinf “TARIXDAN HIKOYALAR”

(68 soat, haftasiga 2 soatdan)
1-dars. Kirish. “Tarixiy xotirasiz kelajak yo‘q” (1 soat)

Vatan ta’rifi. O‘zbekiston – bizning Vatanimiz. “Tarixiy xotirasiz kelajak yo‘q” iborasining ma’nosi. “Tarixdan hikoyalar” darsligi bilan ishlash.



I bob. Tarix fani nimani o‘rganadi?
2-dars. Tarixiy manbalar. (1 soat)

Tarixiy manba. Moddiy manbalar. Yozma manbalar. Xronologiya tushunchasi.


3-dars. Tarixda yil hisobi. (1 soat)

Kalendar tarixi. Yulian, Grigorian kalendarlari. Hijriy yil hisobi.


4-dars. Dunyo xaritasi tarixi. (1 soat)

Dastlabki xaritalar. Globusning yaratilishi. Zamonaviy xaritalar.


II bob. Eng qadimgi davrlarda dunyo xalqlari.
5-dars. Eng qadimgi odamlar va ularning manzilgohlari (1 soat)

Janubiy Afrika, Xitoy, O‘rta Osiyodagi qadimgi manzilgohlar. Yevropada topilgan qadimgi inson izlari.


6-dars. Qadimgi odamlarning turmush tarzi. (1 soat)

Qadimgi odamlarning mehnat qurollari. Mashg‘uloti. Uy joylari.


7-dars. Arxeologiya tarixidan. (1 soat)

Arxeologlar qanday ishlaydilar. Qazilma joylarni aniqlash. Madaniy qatlam nima? Suv osti arxeologiyasi.


8-dars. Muzeylar.(1 soat)

Muzeylar nima uchun kerak? Jahonning mashhur muzeylari. O‘zbekiston Respublikasining muzeylari.


9-dars. Afsonalar (1 soat)

Afsonalar va asotirlar nima? Afsonlarda nimalar haqida gapiriladi. Turli millat afsonalarini nimalar birlashtiradi?



III bob. Kishilik madaniyatining shakllanishi
10-dars. Qoyatosh suratlari. (1 soat)

Ilk san’at namunasi. Altamir, Kapova va Lasko g‘orlari. O‘zbekiston hududidagi qoyatosh suratlar.



11- dars. Yozuvning paydo bo‘lishi. (1 soat)

Ilk yozuv belgilari. Qadimgi yozuvlar va ularning turlari. Alifbolarning vujudga kelishi.


12-dars. Qadimiy diniy e’tiqodlar (1 soat)

Diniy e’tiqodlarning paydo bo‘lishi. Odamlar hayotida dinning o‘rni.


13-dars. «Avesto»-ajdodlarimizning ilk yozma tarixiy manbasi (1 soat)

“Avesto” – O‘rta Osiyoning eng qadimgi yozma manbasi. “Avesto”ning mazmuni. “Avesto” 2700 yoshda.


14-dars. O‘zbek xalqining milliy qadriyatlari.(1 soat)


Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   15


Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2017
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa