Tebranma harakat yoki sodda qilib tebranish deb ataladi. /arakat holati bir xil vaqt oralig‘ida qaytarilgan tebranish davriy tebranish



Download 97.12 Kb.
bet1/3
Sana26.09.2021
Hajmi97.12 Kb.
  1   2   3

Mexanik sistemalarning tebranma harakati

Ma’lum bir darajada takrorlanib turadigan harakat tebranma harakat yoki sodda qilib tebranish deb ataladi. /arakat holati bir xil vaqt oralig‘ida qaytarilgan tebranish davriy tebranish deb ataladi. Bitta to‘la tebranish uchun ketgan vaqt tebranish davri deb ataladi. Birlik vaqt ichidagi tebranishlar soniga tebranish chastotasi deb ataladi. Ular o‘zaro teskari kattaliklardir:

1TT1.

Tebranish chastotasi xalqaro birliklar sistemasi (XBS) da gers (Gs) larda o‘lchanadi. 1 Hz shunday davriy tebranish chastotasiki, unda 1 s ichida 1 ta to‘liq tebranish sodir bo‘ladi, ya’ni 1 Hz1s1 s–1.

2 sekund ichidagi to‘liq tebranishlar soniga siklik chastota deb ataladi.

22T.

Agar t sekund ichida N ta to‘liq tebranish sodir bo‘lsa, u holda tebranish davri: TtN.

Tebranish chastotasi: Nt.

Siklik chastota: 2T.

Sinus eki kosinuslar qonuni bo‘yicha o‘zgaradigan davriy xarakat garmonik tebranma harakat deyiladi. Garmonik tebranishning kinematik tenglamasi quyidagi ko‘rinishga ega:



xAcos(to)Acos(2to), (3.1)

yAsin(to)Asin(2to). (3.2)

(3.1) va (3.2) tenglamalarda x (yoki y) moddiy nuqtaning (zarraning) muvozanat vaziyatidan siljishi, – siljishning eng katta kiymati, ya’ni amplituda,  – tebranma xarakatning siklik chastotasi, (t) – fazasi. Tebranishlar fazasi berilgan t0 vaqt momentidagi tebranayotgan zarraning holatini xarakterlaydi. U tebranish boshidan davrning qanday qismi o‘tganini ko‘rsatadi.

o – kattalik tebranishlarning boshlang‘ich fazasi deyiladi. U tebranayotgan zarraning t0 boshlang‘ich vaqt momentidagi holatini xarakterlaydi, ya’ni vaqtning qaysi momentidan tebranishlarni hisoblashni ko‘rsatadi. Garmonik tebranish sodir etayotgan ixtiyoriy zarra garmonik ossillyator deb ataladi. Tashqi kuchlar ta’sir etmaganda (ossillyator muvozanat vaziyatidan chiqarilib o‘z-o‘ziga qo‘yilgan) sodir bo‘ladigan garmonik ossillyator tebranishi erkin tebranishlar deb ataladi. Erkin tebranishlar dinamikasining tenglamasi (garmonik tebranishlarning differensial tenglamasi):

o2x0, (3.3)

bu yerda x – siljish, o – garmonik tebranishlarning siklik chastotasi.




Download 97.12 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
maxsus ta’lim
O’zbekiston respublikasi
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
guruh talabasi
nomidagi toshkent
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
toshkent axborot
pedagogika instituti
haqida tushuncha
rivojlantirish vazirligi
toshkent davlat
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
tashkil etish
matematika fakulteti
ta’limi vazirligi
samarqand davlat
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
bilan ishlash
pedagogika universiteti
vazirligi muhammad
fanining predmeti
Darsning maqsadi
o’rta ta’lim
navoiy nomidagi
haqida umumiy
Ishdan maqsad
moliya instituti
fizika matematika
nomidagi samarqand
sinflar uchun
fanlar fakulteti
Nizomiy nomidagi
maxsus ta'lim
Ўзбекистон республикаси
ta'lim vazirligi
universiteti fizika
umumiy o’rta
Referat mavzu
respublikasi axborot
таълим вазирлиги
махсус таълим
Alisher navoiy
Toshkent axborot
Buxoro davlat