Ўрта ўсиё давлатларида ўрта асрларда тиббиётнинг ривожланиши



Download 76 Kb.
bet1/2
Sana29.08.2021
Hajmi76 Kb.
  1   2

TIBBIYOT TARIXI VA FALSAFASI

Reja:


1. O‘rta o‘siyo davlatlarida o‘rta asrlarda tibbiyotning rivojlanishi

2. Xorazmshoxlar davridagi tibbiyot

3. «Falsafa» atamasining mohiyati va mazmuni.

4. Falsafaning bahs mavzulari va asosiy muammolari.



O‘rta o‘siyo davlatlarida o‘rta asrlarda tibbiyotning rivojlanishi
O‘rta asrlarda O‘rta Osiyo davlatlarida fan ma ma’naviyat yuksak darajaga ko‘tarildi. Yirik shaharlarda ilm-fan markazlari – dorifununlar, madrasalar tashkil etildi. Ularda o‘nlab mashxur olimlar, fanning o‘sha davrda ma’lum bo‘lgan hamma sahalari ustida ijod qildilar, mashhur asarlar yaratdilar. Madrasalarda ko‘plab talabalar ta’lim olar, ularga o‘sha zamonning ko‘zga ko‘ringan yirik olimlari dars berardilar. O‘sha davrda O‘rta Osiyodagi davlatlar fan va madaniyatning rivojlanishi jixatidan jahonda eng taraqqiy etgan mamlakatlar qatoriga chiqib oldi.

Bunday umumiy yuksalish jarayonida tibbiyot ilmi ham juda rivojlandi. Shaharlar va aholi yashayodigan yirik kentlarda kasalxonalar, shifoxonalar (ambulatoriya ko‘rinishidagi davo maskanlari,) dorixonalar barpo etildi. Ular tajribali xakimlar (o‘qimishli tabiblar) va dorishunoslar xizmat qilardilar. Ba’zi yirik kasalxonalar qoshida maxsus oliy tibbiy bilim maskanlari ochilgan bo‘lib, ularda ko‘plab, talabalar o‘qitilardi. Bu yerda talabalar ustozlari raxbarligida o‘z bilim va tajribalarini ortirardilar. Tib ilmi soxasida chuqur bilim va tajribaga ega bo‘lgan xakimlar talabalar uchun turli kasalliklarga tashxis qo‘yishva ularni davolashga oid darsliklar va ko‘llanmalar yaratdilar. Ular ko‘pgina ilmiy asarlar ustida ham ijod qildilar. O‘sha davrda yaratilgan “Tib qonunlari kitobi” bunga yaqqol misoldir. O‘rta Osiyo olimlarning yaratgan tibbiy asarlari jaxon tibbiy ilmi hazinasiga yirik durdonalar bo‘lib qo‘shildi. O‘rta asrlarda O‘rta Osiyo davlatlarida ilm-fan va madaniyatning yuksalishi, birinchi galda shu davlatlarda ijtimoiy-iqtisodiy va ijtimoiy-siyosiy xayotda ruy bergan ijobiy olimlar bo‘lsa, ikkinchidan o‘sha vaqtdagi davlat boshliqlarining fan va madaniyat ahllarini qo‘llab-quvvatlashlari natijasi edi. O‘sha vaqtda hokimlik qilgan davlat arboblari o‘zlari o‘qimishli kishilar bo‘lganlar. Shuning uchun ular ilmning qadriga yetar va ilm ahllarini qo‘llab quvvatlardilar. Ularga o‘z saroylaridan joy berib, ilmiy ishlari uchun zarur sharoit yaratib berardilar. Tarixda o‘sha zamondagi Xorazm, Buxoro hamda Samarqand hokimlarining shunday ilm-fan homiylari bo‘lganliklari ma’lum. Shuning uchun bu hokimliklar xududida ilm-fan va tibbiyot ravnaq topgan edi. Biz quyida shu davlatlar xududida tibbiyotning rivojlanishi bilan tanishib chiqamiz. Xususan X-XII asrlarda Xorazmshohlar, somoniylar va qoraxoniylar davridagi tibbiyot bilan tanishamiz.



Download 76 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
maxsus ta’lim
O’zbekiston respublikasi
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
nomidagi toshkent
guruh talabasi
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
toshkent axborot
pedagogika instituti
rivojlantirish vazirligi
haqida tushuncha
toshkent davlat
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
tashkil etish
matematika fakulteti
ta’limi vazirligi
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
samarqand davlat
vazirligi muhammad
pedagogika universiteti
bilan ishlash
fanining predmeti
Darsning maqsadi
navoiy nomidagi
o’rta ta’lim
Ishdan maqsad
haqida umumiy
nomidagi samarqand
fizika matematika
sinflar uchun
fanlar fakulteti
maxsus ta'lim
Nizomiy nomidagi
ta'lim vazirligi
moliya instituti
universiteti fizika
Ўзбекистон республикаси
umumiy o’rta
Referat mavzu
respublikasi axborot
Toshkent axborot
таълим вазирлиги
Alisher navoiy
махсус таълим
Buxoro davlat