Mavzu. Zamonaviy Jahon iqtisodiy Munosabatlari tizimida mamlakat iqtisodiyotining raqobatbardoshligi



Download 60,36 Kb.
bet1/5
Sana22.07.2022
Hajmi60,36 Kb.
#836870
  1   2   3   4   5
Bog'liq
3 мавзу 4 соат


mavzu. Zamonaviy Jahon iqtisodiy Munosabatlari tizimida mamlakat iqtisodiyotining raqobatbardoshligi


1. Raqobatbardoshlikni shakllantirish va rivojlantirishning M. Porter modeli (milliy romb)
2. Raqobatbardoshlikning to’rt omili.
3. Global raqobatbardoshlikka yondashuvning 10 ta "oltin qoidasi”


Tayanch iboralar: milliy romb, M. Porter, milliy iqtisodiyot, global raqobatbardoshlik


1. Raqobatbardoshlikni shakllantirish va rivojlantirishning M. Porter modeli (milliy romb)
Mamlakatning jahon miqyosida raqobatbardoshligi uning alohida korxonalari, tarmoqlari va mintaqalari raqobatbardoshligidan kelib chiqqan holda belgilanadi. Mamlakat raqobatbardosh bo'lishi uchun ushbu tizimning barcha darajalarining o'zaro harakati zarur. Mamlakatning raqobatbardoshligi uning boshqa mamlakatlar bilan iqtisodiy musobaqada raqobatlashishiga imkon beradigan qobiliyatlari va xususiyatlariga bog’liq.
Milliy iqtisodiyotning raqobatdoshliligi – halol raqobat sharoitida jahon bozori talablarini qondiruvchi, iqtisodiy o'sish va turmush sifatini oshirishni ta'minlaydigan tovarlarni ishlab chiqarish va xizmatlar ko'rsatish hamda o'rta va uzoq muddatga iqtisodiy o'sishning yuqori sur'atlarini ta'minlab turish qobiliyatidir.
Iqtisodiy adabiyotlarda milliy raqobatbardoshlik quyidagicha ko’rib chiqiladi:

  1. mamlakatning jahon bozoridagi ulushini doimiy ravishda oshirish qobiliyati sifatida;

  2. mamlakat eksportining qiyosiy rentabelligi (jahon bozoriga yetkazib beriladigan mahsulotlarni ishlab chiqarish, sotish xarajatlari va bozor narxi o'rtasidagi farq): tovarlarni yetkazib berishning rentabelligi qanchalik yuqori bo'lsa, raqobatbardoshlik shunchalik yuqori bo’ladi;

  3. resurslardan foydalanish samaradorligi, mehnat yoki kapital birligidan daromad qiymatida ifodalanadi;

  4. real milliy daromadni saqlagan va oshirgan holda milliy korxonalarning xorijiy iste'molchilarning talablariga javob beradigan tovarlar va xizmatlarni ishlab chiqarish qobiliyati sifatida;

Mamlakatning raqobatbardoshligi ko'pincha ishlab chiqarish samaradorligi darajasini, mamlakat ichkarisida ham, tashqarisida ham tovarlarni sotish darajasini aks ettiruvchi nisbiy ko'rsatkich sifatida tavsiflanadi.
Milliy iqtisodiyotning raqobatdoshligi masalasi doimo iqtisodchi olimlarning diqqat markazida bo'lib kelgan. Ushbu masaladagi zamonaviy nazariyalarning ko'piga asos bo'lgan fikrlar M.Porterning izlanishlarida yoritilgan.
M. Porter mamlakat iqtisodiyotining raqobatbardoshligi muammosini bir-biri bilan o’zaro bog'liq bo’lgan, klasterlar deb atagan tarmoqlar guruhlarini tadqiq etish nuqtai nazaridan o'rganib chiqdi1.
M. Porter mamlakat iqtisodiyotining raqobatdoshligi uning resurslar bilan yaxshi taminlangangagina bog'liq emasligini, raqobat ustunligini shakllantirish, ta'minlab turish mumkinligini ko'rsatib berdi va unga mamlakat firmalarining raqobatdoshligini ta'minlash orqali erishiladi, degan fikrni ilgari surdi. Raqobatdoshlikni shakllantirish va rivojlantirishning M.Porter kontsepsiyasiga ko'ra, mamlakatning raqobat jihatdan ustunliklari "milliy romb"ni tashkil etuvchi to'rtta unsurdan iborat.
Porterning raqobat rombi deb ataladigan taniqli metodik yondashuvining mohiyati, iqtisodiyotning raqobatbardoshligini belgilaydigan to'rtta asosiy omil tizimini ajratib ko'rsatish va bu tizimlarning raqobatbardoshlikka o'zaro ta'sirini o’rganishdan iborat (3.1-rasm).



Download 60,36 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4   5




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish