Kiberxavfsizlikning asosiy ildizi bo‘lmish, ta’lim muassasalarida yosh kadrlar tayyorlash dasturini ishlab chiqish



Download 70,59 Kb.
bet1/3
Sana21.05.2022
Hajmi70,59 Kb.
#605378
  1   2   3
Bog'liq
Kiberxavsizlikning asosiy ildizi bo


Kiberxavfsizlikning asosiy ildizi bo‘lmish, ta’lim muassasalarida yosh kadrlar tayyorlash dasturini ishlab chiqish.
Abdullajonov Davronjon Shokirjon o‘g‘li, Qo‘qon Universiteti, biznes kafedrasi o‘qituvchisi, abdavron94@gmail.com, +998907857557.
Qosimova Gulmira Qaxramon qizi, Qoʼqon Universiteti, Iqtisodiyot yo‘nalishi. Qosimovagulmira342@gmail.com. +998991119521
Annotatsiya. Ushbu maqola raqamli iqtisodiyotni rivojlantirishning asosiy omillaridan biri hisoblangan kiberxavfsizlikni taʼminlash masalalariga bagʼishlangan. Maqolada kiberxavfsizlik bo‘yicha O‘zbekistonda amalga oshirilayotgan ishlar ko‘rib chiqilgan. Shuningdek mamlakatimizning kiberxavfsizlik bo‘yicha xalqaro global reytingdagi o‘rni qisqacha yoritilgan.
Kalit so‘zlar. Raqamli ma’lumotlar, axborot xavfsizligi, elektron xukumat, kiberxavfsizlik, tarmoq xavfsizlik, dasturiy xavfsizlik, operatsion xavfsizlik, axborot tizimlari va resurslari.
Kirish.
Texnologiyalar asri deb atalmish bu davrda yashar ekanmiz har sohada sezilarli o‘zgarishlar yuz bermoqda. Hozirgi kunda biz bilamizki, kiberxavfsizlik ham xalqaro siyosatning dolzarb masalalariga aylanib ulgirdi, bu esa raqamli iqtisodiyotning rivojlanishi hamda axborot jamiyatining shakllanishini ayrim jihatlariga bog’liqligi bilan asoslanmoqda. Xususan, global reytinglarda O‘zbekistonning mavqeyini oshirish davlat siyosati darajasida ko‘tarilgan. Shu sababli, hozirgi kunda kiberxavfsizlik darajasini aniqlash bo‘yicha xalqaro va milliy reytinglarni o‘rganish, ularda belgilangan baholash mezonlari bo‘yicha davlat organlari va tashkilotlarda muhim axborot infratuzilmasi obektlarida dolzarb masalalardan biri bo‘lmoqda. Maʼlumki davlatimiz rahbari Shavkat Mirziyoyev tomonidan 2020 yilni “Ilm, maʼrifat va raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish yili” deb eʼlon qildi. 2020 yil 2 martda esa Prezidentimizning “2017–2021 yillarda O‘zbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yo‘nalishi bo‘yicha Harakatlar strategiyasini “Ilm, maʼrifat va raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish yili”da amalga oshirishga oid davlat dasturi to‘gʼrisida”gi Farmoni bilan “Ilm, maʼrifat va raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish yili” Davlat dasturi qabul qilindi. 1Davlat dasturi beshta asosiy yo‘nalishlardan iborat bo‘lib, dasturning beshinchi yo‘nalishida 2020-2023 yillarga mo‘ljallangan Kiberxavfsizlikka doir milliy strategiya hamda “Kiberxavfsizlik to‘gʼrisida”gi qonun loyihasini ishlab chiqish belgilanib qo‘yilgan. Raqamli maʼlumotlarni boshqarishda axborot xavfsizligini taʼminlash muhim omil sanaladi. Bunda asosiy eʼtibor raqamli maʼlumotlarga ruxsatsiz kirish, ularni axborot vositachilaridan himoya qilgan holda xavfsizligini taʼminlash va axborotlar uzatishning soddaligini taʼminlashga qaratilishi lozim. Xo‘sh, kiberxavfsizlik o‘zi nima va bugungi kunda kiberxavfsizlik tahdidlari qanchalik jiddiy?
Kiberxavfsizlik- bu kompyuter, server mobil qurilmalar, elektron tizimlar, tarmoqlar va ma’lumotlarni nojo‘ya hujumlardan himoya qilish amaliyoti bo‘lib, bu axborot texnologiyalari xavfsizligi deb ham ataladi. Termin biznesdan tortib mobil hisoblashgacha bo‘lgan turli kontekslarda qo‘llaniladi va bundan tashqari kiberxavfsizlik bir nechta toifalarga bo‘linadi:

  1. Tarmoq xavfsizlik- bu maqsadli hujumchilar yoki zararli dasturlardan qat`iy nazar, bosqinchilardan kompyuter tarmog’ini qo‘riqlash amaliyotidir.

  2. Dastur xavfsizligi- bu dasturiy ta’minot va qurilmalarni tahdidlardan xoli saqlashga qaratilgan.

  3. Operatsion xavfsizlik- ma’lumot aktivlarini boshqarish, himoya qilish jarayonlari va qarorlarini o‘z ichiga oladi.

Foydalanuvchilarning tarmoqqa kirishda ega bo‘lgan ruxsatnomalari, ma’lumotlarning qanday va qayerda saqlanishidir.

Download 70,59 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish