Avtomatlashtirilgan elektromexanik sistemalar



Download 5,94 Kb.
Sana09.06.2022
Hajmi5,94 Kb.
#649364
Bog'liq
Avtomatlashtirilgan elektromexanik sistemalar-fayllar.org


Avtomatlashtirilgan elektromexanik sistemalar

Qarshi muhandislik-iqtisodiyot instituti

Texnologik jarayonlarni avtomatlashtirish va boshqaruv” kafedrasi

AVTOMATLASHTIRILGAN ELEKTROMEXANIK SISTEMALAR”
Fanidan

Qarshi‑ 2020

ELEKTROMEXANIK TIZIM ELEMENTLARI TO’G’RISIDA TUSHUNChA

Reja:


  • Elektromexanik tizim elementlari haqida umumiy ma’lumotlar.
    2. Ishchi elementlar.
    3. Boshqaruv elementlari.

«EMT ning elementlari» atamasini qo‘llaganimizda, elektromexanik tizim tarkibiga kiruvchi boshqaruv tizimlar va ma’lum boshqaruv vazifalarini bajaruvchi konstruktiv yoki texnik qurilmalar tushuniladi. EMT har bir elementi bu matematik andoza yoki zveno bo‘lmay, balki konstruktiv jihatdan tugal texnik qurilmadir. Elementlarning ichki tuzilishi, ishlash asoslari, ichki jarayonlarning kechishi va qurilmalarning texnik jihatdan murakkablik darajasi xilma – xil bo‘lishi mumkin. EMT ning tarkibiga kiruvchi elementlar o‘zining bajaradigan vazifalari va tizimdagi tutgan o‘rniga qarab bir necha turga bo‘linadi.



EMT ning elementlari energetik xolati nuqtai nazaridan qaraganda ishchi va boshqaruv elementlarga bo‘linadi.

Ishchi elementlardan o‘tayotgan asosiy elektr energiya oqimi, mexanik energiyaga aylantirilib, ishchi organ - IO ga uzatiladi, bu qismlar EMT ning energetika qismi, deb ham yuritiladi (1.1 – rasmning punktirli chizikdan o‘ng tarafida joylashgan qismlar).
Elektromexanik tizimning ishchi elementlariga – motor M, boshqariluvchi o‘zgartgich BO’ va ishchi organ – IO bilan M ni bog‘lovchi kinematik zanjir KZ lar kiradi.
Boshqariluvchi o‘zgartkichlar vazifaviy xususiyatlariga qarab uch toifaga bo‘linadi:
*kuchlanish o‘zgartkichlari (kuchlanish manbalari),


*tok o‘zgartkichlari (tok manbalari) va

*chastota o‘zgartkichlari.
Energiyani o‘zgartirish vositalariga qarab o‘zgartkichlar *elektromexanik (o‘zgarmas va o‘zgaruvchan tok generatorlari), *elektromagnit (magnit) kuchaytirgichlar,
* induktiv – sig‘imli parametrik tok o‘zgartkichlar va elektr (yarim o‘tkazgichli) o‘zgartkichlarga bo‘linadi.

Zamonaviy o‘zgartkichlarning asosiy qismini yarim o‘tkazgichli o‘zgartkichlar, ya’ni tiristorli va tranzistorli o‘zgartkichlar tashkil etib, ular o‘zgaruvchan tokni o‘zgarmasga, impuls kengligi boshqariladigan o‘zgarmas tok va bevosita hamda bilvosita chastota o‘zgartkichlar sifatida elektromexanik tizimlarida keng qo‘llaniladi.
1.1 – rasm. Elektroomexanik tizimning tarkibiy tuzilishi
Boshqaruv elementlari EMT tarkibida egallagan o‘ringa qarab ikki guruhga bo‘linadi:
1. EMT ning dinamik va statik xususiyatlarini va harakat vazifalarini shakllantiruvchi elementlar, bular EMT boshqaruv tizimini tashkil etuvchi rostlagichlar, o‘lchov o‘zgartgichlar, har – xil o‘zgartkichlar va boshqa shunga o‘xshash vazifalarni bajaruvchi elementlar.
2. Ishchi element tarkibiga ajralmas bo‘lak bo‘lib kiruvchi va elementning matematik ifodasida u bilan yahlitlikni aks ettiruvchi elementlar– bular masalan, tiristorlarni boshqarishda qo‘llaniladigan kommutasion zanjirlar.
Birinchi guruhga kiruvchi boshqaruv elementlari ushbu kursda mufassal o‘rganiladi va bu guruh o‘z navbatida bir necha guruhchalarga bo‘linadi, bular:


*EMT ko‘rsatkichlarini rostlashga xizmat qiluvchi turli xildagi sozlovchi va rostlovchi qurilmalar;

*teskari bog‘lanish zanjirlaridagi signallarni hosil qiluvchi va shakillantiruvchi sifatida foydalaniladigan elektrik va noelektrik o‘lchov o‘zgartkichlar;

*boshqaruv qismlari kirish va chiqish signallarining o‘zaro tok turi, darajasi kabi ko‘rsatkichlari bo‘yicha moslashtiruvchi qurilmalar.
Texnik ijrosi nuqtai nazardan ushbu guruhlashtirish EMT boshqaruv elementlarining juda xilma – xil bo‘lishi mumkinligini taqqozo qiladi. Misol uchun, vazifalovchi qurilma uzluksiz va uzlukli – raqamli tezlatkich uzatkichlar asosida yaratilishi yoki mantiqiy elementlar asosida dasturiy bloklardan iborat bo‘lishi mumkin.
Rostlagich qurilmalar sifatida operasion kuchaytirgichlar asosida yaratilgan tipik bloklar qo‘llanilmoqda.

O‘zgaruvchan va o‘zgarmas tok taxogeneratorlari, selsinlar, induktivli va optik aylanuvchi o‘lchov o‘zgartkichlar, shuningdek tok, kuchlanish, quvvat va boshqa elektr kattaliklar o‘zgartkichlari ham o‘lchov o‘zgartkichlari guruhini tashkil etadi.
Fazaviy detektorlar, emmitorli qaytargichlar, quvvat kuchaytirgichlar, raqamli – uzluksiz va uzluksiz – raqamli o‘zgartkichlar moslovchi qurilmalarni tashkil etadi.
Shunday qilib, rostlagichlar, o‘lchov o‘zgartkichlar va moslashtiruvchi elementlar vazifasini faqat uzluksiz signallarda ishlovchi qurilmalargina emas balki diskret – raqamli qurilmalar ham bajarishi mumkin. Ishlovchi vazifalovchi va rostlagichlar sifatida moslashtirilgan mikro-EHM ning hisoblash qurilmalari ham qo‘llanilishi mumkin.

NAZORAT SAVOLLARI


  • Elektromexanik tizim qanday asosiy elementlardan tashkil topgan?
    2. Elektromexanik tizimlarning kuch elementlariga qanday qurilmalar kiradi?
    3. Elektromexanik tizimlarning boshqaruv elementlariga qanday qurilmalar kiradi?


http://fayllar.org
Download 5,94 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish