Aminokislotalar



Download 0.94 Mb.
bet2/7
Sana25.09.2019
Hajmi0.94 Mb.
1   2   3   4   5   6   7

Olinish usullari :

  1. Oqsillar tarkibiga kiradigan aminokislotalar gidroliz usulida olinadi. Masalan :



  1. Aldegid va ketonlarga HCN ta’sir ettirib olingan mahsulotni gidrolizlab olish :



  1. To’yinmagan kislotalarga ammiakni biriktirib olish :

CH2 = CH – COOH + NH3 → H2N –CH2 – CH2 – COOH

Akril kislota 3 –aminopropan kislota



  1. Karbon kislotalarning galogenli hosilalariga ammiak ta’sir ettirib (galogeni aminogruppaga almashtirish) olish:

Cl – CH2 – COOH + H – NH2 → H2N – CH2 –COOH + HCl

Xlorosirka kislota aminosirka kislota



Fizikaviy xossalari :

Aminokislotalar qattiq kristall moddalar ular suvda organik erituvchilarga nisbatan yaxshi eriydi, yaxshi kristallanadi, ularnig suvdagi eritmalari neytral muhitga ega (pH = 6,8). Aminokislotalarning zichliklari katta va yuqori suyuqlanish temperaturalariga ega (ko’pincha parchalanadi). Bu xossalar asosli -NH2 gruppa bilan kislotali gruppa (-COOH) bilan o’zaro ichki ion bog’lanish (svetter ion shaklida) hosil qilishi bilan tushuntiriladi. Masalan : glisin uchun kislota – asos muvozanati :





Aminokislotalarnig svetter ionli strukturasi ularning dipol momenti kattaligi (50 ∙10-30‑kl∙M) bilan ham tasdiqlanadi.

Aminokislotalarning ko’pchiligi shirin, mazali.

Kimyoviy xossalari :

Aminokislotalarning amfoter xossaga ega ekanligini yuqorida ko’rgan edik.



Aminokislotalar ishqor va kislotalardan tashqari spirtlar bilan ham reaksiyaga kirishib murakkab efirlar hosil qiladi:
H2N - CH2 – COOH + C2H5OH → H2N - CH2 – COOC2H5 + H2O
Aminokislotalar nitrit (HNO2) kislota bilan reaksiyaga kirishganda oksikislotalar hosil bo’ladi.

Aminokislotalar Cu(OH)2 – mis (II) gidroksidi bilan ta’sirlashib zangori rangli kristall kompleks tuz hosil qiladi.



Bu reaksiya aminokislotalar uchun sifat reaksiyasi bo’lib, hosil bo’lgan tuzga xelat deyiladi.



α,β,γ… va boshqa aminokislotalar qizdirilganda har xil o’zgarishalarga uchraydi va turli mahsulotlar hosil boladi. Masalan: α – aminokislotalar qizdirilganda siklik birikma hosil bo’ladi.

β – aminokislotalar qizdirilganda ammiak ajralib chiqadi va to’yinmagan kislota hosil bo’ladi.



γ,σ va ε – aminokislotalar qizdirilganda, bir molekula suvni yo’qotib, laktamlar hosil qiladi.



Ikki molekula aminokislotalardan bir molekula suv ajratilsa (biridan - OH gidroksil gruppasi va ikkinchisidan H atomi ajraladi va o’zaro birikib suv hosil qiladi) ya’ni kondensatsiyalansa peptid bog’I C – N hosil bo’ladi va peptid gruppa – CO – NH – tarkibiga kiradi :


H2N–CH2–COOH+H–NH–CH2–COOH H2N–CH2–CO–NH – CH2 - COOH

dipeptid


Ikkita, uchta va bir qancha aminokislotalarning kondensatsiyalanishi natijasida dipeptid, tripeptid va hklar hosil bo’ladi.

Hamma oqsil moddalar shunday polipeptidlar zanjiridan iborat bo’ladi.


Download 0.94 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
o’rta maxsus
davlat pedagogika
axborot texnologiyalari
nomidagi toshkent
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
navoiy nomidagi
guruh talabasi
samarqand davlat
toshkent axborot
nomidagi samarqand
haqida tushuncha
toshkent davlat
ta’limi vazirligi
xorazmiy nomidagi
Darsning maqsadi
vazirligi toshkent
Alisher navoiy
Toshkent davlat
tashkil etish
rivojlantirish vazirligi
Ўзбекистон республикаси
matematika fakulteti
pedagogika universiteti
sinflar uchun
Nizomiy nomidagi
таълим вазирлиги
maxsus ta'lim
tibbiyot akademiyasi
bilan ishlash
o’rta ta’lim
ta'lim vazirligi
махсус таълим
fanlar fakulteti
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
umumiy o’rta
Referat mavzu
fanining predmeti
haqida umumiy
Navoiy davlat
universiteti fizika
fizika matematika
Buxoro davlat
malakasini oshirish
Samarqand davlat
tabiiy fanlar