Alisher navoiy nomidagi samarqand davlat universiteti ekologiya va tabiatni muhofaza qilish


Mavzu: Atmosfera havosini muxofaza qilish



Download 0.88 Mb.
bet91/164
Sana31.10.2020
Hajmi0.88 Mb.
1   ...   87   88   89   90   91   92   93   94   ...   164

Mavzu: Atmosfera havosini muxofaza qilish.



Reja:


    1. Atmosfera, uning tarkibi. Atmosferani ifloslantiruvchi manbalar.

    2. Atmosferani ifloslovchi asosiy birikmalar. Atmosferani muxofaza qilish chora tadbirlari.

Tayanch iboralar: Ongli va ongsiz, bevosita va bilvosita ta’sir. Tabiiy resurslar.

Tugaydigan va tugamaydigan, tiklanadigan va tiklanmaydigan resurslar. Real va potensial resurslar. Kislotali yomg’ir, smog, parnik effekti. Ruxsat etilgan miqdor.


    1. Atmosfera, uning tarkibi. Atmosferani ifloslantiruvchi manbalar.

Atmosfera- Yerning havo qobig’i bo’lib, uning qalinligi 3000 km atrofida. Atmosfera bir necha qobiqlardan tashkil topgan. Havoning asosiy miqdori atmosferaning pastki qatlamida joylashgan bo’lib, bu qatlam troposfera deb ataladi. Troposferaning qalinligi 10-16 km ni tashkil qiladi. Troposferadagi shart-sharoitlar tirik organizmlarning mavjudligini ta’minlaydi.

Troposferaning yuqori qismida ozon qatlami mavjud. Ozon qatlami atmosferaning 20-30 km oraligida joylashgan. Atmosferaning ozon qatlamidan yuqori qismida stratosfera deb ataluvchi qatlami joylashgan. Bu qatlamida havo juda siyrak.

Iqlim, ob-havo va tuproq hosil bo’lish jarayonlari ko’p jihatdan atmosfera havosiga bog’liq.

Atmosferaning asosiy tarkibiy qismi azot va kislorod elementlaridan iborat. Azotning miqdori 78,1%, kislorod-20,9%. Atmosferada 0,95% argon va unga o’xshash inert gazlar, 0,03% SO2 va 0,02% har xil gazlar bor. Atmosferaning tarkibi doimiydir. Lekin keyingi vaqtlarda inson ta’siri ostida atmosferadagi gaz balansining o’zgarishi kuzatilmoqda. Atmosfera tarkibidagi o’zgarishlar salbiy oqibatlar olib keladi. Atmosfera tarkibida CO2 miqdorining ko’payishi natijasida yerdagi o’rtacha harorat 0,50C ga ko’tarilgan. Yong’in va yonish jarayonlari Har yil 10 mlrd. tonna O2 yutmoqda. Agar Har yili kislorodning asosiy manbai bo’lgan o’simliklar qoplamining kamayib borayotganligini e’tiborga olsak, kelajakda atmosfera havosida O2 miqdorining kamayishini

ko’tish mumkin.

Hozirgi vaqtda atmosferaga keraksiz moddalarning qo’shilishi natijasida uning ifloslanishi kuzatilmoqda. Atmosferaning ifloslanishi deganda havoga begona birikmalarning qo’shilishi natijasida uning fizik va kimyoviy xossalarining o’zgarishi tushiniladi. Atmosfera tabiiy va sun’iy yo’llar bilan ifloslanadi. Tabiiy ifloslanish vulqonlar otilishi, chang-to’zonlar, o’rmon va dashtlardagi yong’inlar, kosmik chang, mikroorganizmlar nat ijasida yuzaga keladigan ifloslanishdir. Sun’iy ifloslanish manbalariga energetika, sanoat korxonalari, transport, maishiy chiqindilar va boshqalar kiradi.




    1. Download 0.88 Mb.

      Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   87   88   89   90   91   92   93   94   ...   164




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
o’rta maxsus
axborot texnologiyalari
davlat pedagogika
nomidagi toshkent
pedagogika instituti
guruh talabasi
texnologiyalari universiteti
navoiy nomidagi
samarqand davlat
toshkent axborot
nomidagi samarqand
haqida tushuncha
toshkent davlat
ta’limi vazirligi
xorazmiy nomidagi
Darsning maqsadi
vazirligi toshkent
tashkil etish
Toshkent davlat
rivojlantirish vazirligi
Alisher navoiy
Ўзбекистон республикаси
matematika fakulteti
sinflar uchun
pedagogika universiteti
bilan ishlash
таълим вазирлиги
Nizomiy nomidagi
maxsus ta'lim
o’rta ta’lim
tibbiyot akademiyasi
ta'lim vazirligi
fanlar fakulteti
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
fanining predmeti
махсус таълим
umumiy o’rta
Referat mavzu
haqida umumiy
fizika matematika
ishlab chiqarish
Navoiy davlat
universiteti fizika
Buxoro davlat
Fuqarolik jamiyati
pedagogika fakulteti