Tema: kletkaniń joqari fiziologiyaliq aktiv zatlari. Reje


Antibiotikler hám fitoncidler



Download 1,86 Mb.
bet3/9
Sana27.03.2022
Hajmi1,86 Mb.
#512780
1   2   3   4   5   6   7   8   9
Bog'liq
Kletkaniń joqari fiziologiyaliq aktiv zatlari.

Antibiotikler hám fitoncidler. Antibiotiklerdi tómen dárejeli ósimlikler kletkasi, fitoncidlerdi bolsa joqari dárejeli ásirese gúlli ósimlikler islep shiǵaradi. Bul zatlar ósimliklerdi hár túrli ziyankes mikroorganizmlerdiń tásirinen qorǵaniw waziypasin atqaradi. Antibiotik hám fitoncidlerdiń qurami hár túrli: olarǵa aminokislotalar, alkaloidlar, organik kislotalar, efir maylari hám álbette bir komponent sipatinda sinil kislotasi boladi. Fitincidler hám antibiotikler tek ǵana ósimlikler ushin ǵana emes bálkim, haywan hám adamlardida túrli mikro organizmlerdiń tásirinen qorǵaydi. Házirgi waqitta keń tarqalǵan pencillindi 1929-jili anglichan alimi A. Fleming ashqan. Biraq, taza preparat sipatinda 1940-jildan baslap alina baslaǵan. Endilikte medicina hám veterinariyada tek ǵana penicillin emes balim, onnan da ótkirrek streptomicin, sintomicin, terromicin, tetraciklin, biomicin siyaqli 100den artiq antibiotikler paydalanilmaqta.
Fitoncidler haqqindaǵi táliymattiń tiykarshisi Tokinniń gúzetiwinshe, tásirsheń hám eń aktiv fitoncidler piyaz, sarimsaq piyazi, pomidor, pion sállegúli, xren, túrpi, qizil burish, gorchica siyaqli ósimliklerde boladi. Áne sol fitoncidlerden fitoftora (Phytoftora ingestans) zamarriǵina qarsi gúreste paydalaniwǵa boladi.
Kletka - kóp kletkalı organizmdiń elementar bólegi bolıp tabıladı. Ol biologiyalıq sistema bolıp, sırtqı ortalıq menen onıń ortasında mudami element hám energiya almasınıp turadı. Kóp kletkalı organizmde kletka ushın sırtqı ortalıq bolıp kletka sırtındaǵı suyıqlıq esaplanadı.
Kletka — tiri organizmdiń eń mayda strukturalıq bólegi. Ol tirilikke tán barlıq ayrıqshalıqlardı ózinde sáwlelengenlentirgen. Ósimliklerdiń barlıq shólkemleri kletkalardan shólkemlesken. Olar forma tárepinen parq qilsa-de, ishki dúzilisine kóre bir-birine júdá uqsas boladı. Kletkalarda júz be- radigan turmıslıq processler birden-bir nızamǵa muwapıq ámelge asadı. Kletkanıń dúzilisin úyrenetuǵın hám ol haqqında tolıq táliymat beretuǵın pán sitologiya (grekshe «sitos» — hu- dikobraz, «logos» — táliymat ) dep ataladı. Limon, mandarin, pomidor, ǵarbız mıywesi kesip kórilgende olardıń kletkaların ápiwayı kóz menen kóriw múmkin. Kletkalar ósimliktiń qaysı organında jaylawı - shiga qaray forması, reńi, úlken-kishiligi, ishki dúzilisi hám funksiyasına kóre bir-birinen parıq etedi. Ósimlikler bir yamasa kóp kletkalı bolıwı múmkin. Bir kletkalı o'sim- liklarga ayırım tómen ósimlik wákillerin (xlorella, xlami- domanada hám b.), kóp kletkalı ósimliklerge bolsa barlıq joqarı ósimlik wákillerin mısal retinde keltiriw mum- ashıw. Kletka ingliz fizigi Robert Guk tárepinen 1665-jılda jańalıq ashılǵan. Kletkalar úlkenlashtirib kórsetetuǵın ásbap - lar járdeminde uyreniledi. Kletka jáne onıń strukturalıq bólimleri. Kletka kletka qabıǵı, sitoplazma hám yadrodan shólkemlesken (1 -súwret). Kletka qabıǵı kletchatkadan ibarat bolıp, tınıq hám bekkem boladı. Ol kletkanı sırtqı tásirden qorǵaw qi- ladi hám formasın saqlap, sırtqı ortalıq menen baylanıstırıp turadı.


Download 1,86 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish