Reja: Geografik o‘rni va chegeralari


Xo‘jaligiga umumiy ta’rif



Download 30,58 Kb.
bet6/12
Sana11.01.2017
Hajmi30,58 Kb.
#28
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12
Xo‘jaligiga umumiy ta’rif. Saudiya Arabistoni Podshohligi asosli ravishda dunyodagi eng yirik neft ishlab chiqaruvchi davlatlardan hisoblanadi, Hozirgacha kashf etilgan neft zaxiralari bo‘yicha mamlakat dunyoda birinchi, gaz bo‘yicha to‘rtinchi o‘rinni egallaydi. Mavjudligi isbotlangan umumdunyo neft zaxiralarining-26%i(262,7mld barrel) va tabiiy gaz zahiralarining-3,7%i (6,544trl.m³) Saudiya hududlarida joylashgan.

Sanoati. Saudiya Arabistoni iqtisodiyoti deyarli neft hisobidan shakllangan, bugungi kunda neft eksporti mamlakat daromadining 75%ini, YaMM daromadining 40%i neft xissasiga to‘g‘ri keladi.

Saudiya Arabistonida neft qazib chiqarishning tannarxi qator omillar sababli boshqa davlatlarga nisbatan ancha pastligini ham ta’kidlash zarur. Ularning asosiylari quyidagilardir:

-neft qatlamlari yer sathiga yaqin joylashgan;

-neft zaxiralari chegaralangan maydonlarda markazlashgan;

-asosiy neft konlari bilan birga gaz zaxiralarining ham topilishi neft quduqlarida qo‘shimcha bosim paydo etib, neftni qazib chiqarishni osonlashtiradi;

-Saudiya Arabistonining 3 qit’a o‘rtasida qulay geografik joylashuvi(Afrika, Yevropa, Osiyo) neftni iste’molchiga tez va oson yetkazib berish imkonini beradi.

Eng yirik neft konlaridan- Govar qazib olinadigan neftning yarmini beradi, ⅓ qismi Abkayk va Saffaniya konlariga to‘g‘ri keladi.

Saudiya Arabistoni iqtisodining bir tomonlama rivojlanganligi uning dunyo bozoridagi neft narxining o‘zgarishiga ta’sirchanligini ko‘rsatadi. Buni yaxshi tushungan SAP hukumati 80-yillar oxiridan boshlab milliy iqtisodni ko‘p tarmoqli yo‘nalishda rivojlantirishga katta e’tibor bera boshladi. SAP iqtasodining neft va gaz ishlab chiqarishga asoslanganligini hisobga olib, birinchi navbatda neft va gazni qayta ishlash sanoatini rivojlantirishga ahamiyat berilgan. Shu kungacha SAPda 15 ta neftni qayta ishlash korxonalari faoliyat yuritmoqda.

SAP mintaqada gaz zaxiralari bo‘yicha 4-o‘rinni egallasa-da, uni qazib chiqarish bo‘yicha Yaqin Sharqda birinchi o‘rinada turadi. Bu sohada erishilgan yutuqlardan biri yangi ishlab chiqilgan texnologik jihozlar yordamida 1980-yildan boshlab gazni to‘la qayta ishlashga muyassar bo‘linganidir. Natijada keyingi 10 yil davomida gaz ishlab chiqarish 60%ga oshdi. Ishlab chiqarilgan gaz deyarli to‘laligicha “Saudi ARAMKO” kompaniyasiga tegishli 4 ta yirik gazni qayta ishlash zavodlarida qayta ishlanadi.

Saudiya Arabistoni hukumatining iqtisodiy strategiyasida sanoat tarmoqlarini xilma-xillashtirish bosh o‘rinlardan birini egallaydi. Bu siyosatdan ko‘zlangan maqsad mamlakatning neftdan olinadigan daromadga qaramlik darajasini pasaytirishdan iborat. Saudiya Arabistoning neft xom ashyosini eksport qilishdan olinadigan daromadga bog‘lanib qolishni kamaytirish,shuningdek, Podshohlikka boshqa davlatlardan import qilinadigan tovarlar miqdorini kamaytirish maqsadida hukumat turli xildagi ishlab chiqarish tarmoqlarini rivojlantirishni rag‘batlantirmoqda.

Davlat xususiy sektorga sanoatni rivojlantirishda qatnashish uchun keng imkoniyatlar va imtiyozlar yartib bermoqda. Bunig uchun maxsus tuzilgan sanoatni rivojlantirish bo‘yicha 8 tashkilot xususiy sektor shirkatlari faoliyatini yo‘lga qo‘yish uchun zarur bo‘lgan infrastruktura va boshqa xizmatlar bilan imtiyozli narxlarda ta’minlaydi. Ushbu korxonalarni imtiyozli kreditlar bilan ta’minlash yo‘lga qo‘yilgan.

Yengil va oziq-ovqat korxonalaridan Ar-Riyodda tomat pasta zavodi, Jiddada sabzovot konserva zavodi, Makkada yog‘ zavodi va qandolat fabrikasi, Jidda va At-Toif shaharlarida to‘qimachilik, teri va kulolchilik, baliqchilik uchun yelkanli qayiqlar qurish sanoati, Ar-Riyodda elektrokabel zavodi, avtomabil akkumlyatr zavodi, Dammomda kimyoviy og‘itlar zavodi va plassmas trubalar zavodi, hamda qirilish materiallari sanoatlari ham rivojlangan.




Katalog: attachments -> article
article -> Axloqning kеlib chiqishi, unda ixtiyor erkinligining ahamiyati va axloq tuzilmasi
article -> Podsho Rossiyasi tomonidan O‘rta Osiyoning bosib olinishi sabablari va bosqichlari
article -> Siyosiy mafkuralarning asosiy ko'rinishlari
article -> Mehnat sohasida ijtimoiy kafolatlar tizimi. Reja: Ijtimoiy himoya qilish tushunchasi va uning asosiy yo’nalishlari
article -> Siyosiy madaniyat va siyosiy mafkuralar Reja
article -> O’zbek Adabiyoti tarixi: Eng qadimgi adabiy yodgorliklar
article -> Ma’naviyatning tarkibiy qismlari, ularning o’zaro munosabatlari va rivojlanish xususiyatlari. Ma’naviyat, iqtisodiyot va ularning o’zaro bog’liqligi
article -> Davlatning tuzilishi
article -> Yer resurslaridan foydalanish va ularni muhofaza qilish Reja: Tuproq, uning tabiat va odam hayotidagi ahamiyati. Dunyo yer resurslari va ulardan foydalanish
article -> Geografik o‘rni va chegaralari Tabiiy sharoiti va resurslari

Download 30,58 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
axborot texnologiyalari
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
guruh talabasi
O’zbekiston respublikasi
nomidagi toshkent
o’rta maxsus
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
davlat pedagogika
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
pedagogika instituti
Ўзбекистон республикаси
tashkil etish
haqida tushuncha
vazirligi muhammad
таълим вазирлиги
O'zbekiston respublikasi
toshkent davlat
махсус таълим
respublikasi axborot
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
vazirligi toshkent
saqlash vazirligi
fanidan tayyorlagan
bilan ishlash
Toshkent davlat
Ishdan maqsad
sog'liqni saqlash
uzbekistan coronavirus
respublikasi sog'liqni
fanidan mustaqil
coronavirus covid
koronavirus covid
vazirligi koronavirus
covid vaccination
qarshi emlanganlik
risida sertifikat
sertifikat ministry
vaccination certificate
o’rta ta’lim
matematika fakulteti
haqida umumiy
fanlar fakulteti
pedagogika universiteti
ishlab chiqarish
moliya instituti
fanining predmeti