O‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti



Download 124,99 Kb.
Pdf ko'rish
bet3/9
Sana22.08.2021
Hajmi124,99 Kb.
#153741
1   2   3   4   5   6   7   8   9
Bog'liq
Daminov Jonibek 1

2-savolga javob

 

O‘lchash deb, shunday solishtirishni anglash, aniqlash jarayoniga aytiladiki, unda 

o‘lchanadigan kattalik fizikaviy tajriba, ya‘ni eksperiment yordamida, xuddi shu turdagi 

birlik sifatida qabul qilingan miqdori bilan o‘zaro solishtiriladi.

O‘lchash – bu umuman har xil kattaliklar to‘g‘risida informatsiya qabul qilish, o‘zgar-

tirish demakdir. Bundan maqsad izlanayotgan kattalikni son qiymatini qo‘llash, ishlatish 

uchun qulay formada aniqlashdir.

O‘lchash natijasi – o‘lchanayotgan kattalikning son qiymatini o‘lchash birligiga ko‘payt-

masi tariqasida ifodalanadi:

Х = n(х),



bu yerda: X – o‘lchanadigan kattalik;

n – o‘lchanayotgan kattalikning qabul qilingan o‘lchov birligidagigi son qiymati



(х) – o‘lchash birligi.

O‘lchash fan va texnikaning qaysi sohasida ishlatilishiga qarab, u aniq nomi bilan 



yuritiladi: elektrik, mexanik, issiqlik, akustik va h.k.

O‘lchovlar – keng tarqalgan o‘lchash vositalaridan hisoblanadi. O‘lchov deb, kattalikning

aniq bir qiymatini hosil qiladigan, saqlaydigan o‘lchash vositasiga aytiladi. Masalan, 

tarozi toshi, elektr qarshiligi, kondensatori va shu kabilarni o‘lchovlarga misol qilib ol-



ishimiz mumkin.

Odatda o‘lchash asbobi olinadigan natijaga kirituvchi xatoligini oldindan belgilash uchun

xatolikning me’yorlangan qiymatidan foydalaniladi. Xatolikning me’yorlangan qiymati 

deganda berilgan o‘lchash vositasiga tegishli bo‘lgan xatolikni tushunamiz. Alohida olin-

gan o‘lchash vositasining xatoligi har xil, muntazam va tasodifiy xatoliklarining ulushi 

esa turlicha bo‘lishi mumkin.

O‘lchash asboblarining asosiy metrologik tavsiflari.

Har qanday o‘lchash asbobini tanlashda eng avvalo uning metrologik tavsiflariga 



e’tibor berishimiz lozim bo‘ladi.

O‘zgartirish funksiyasi – buni analogli o‘lchash asboblarida shkala tenglamasidan 



ham bilishimiz mumkin. Tanlanayotgan asbobda o‘zgartirish funktsiyasi chiziqli 

bo‘lishi qaydnomalarni olishni osonlashtiradi, sub’ektiv xatoliklarni esa kamayti-

radi.

Asbob ko‘rsatishining variatsiyasi o‘lchanayotgan kattalikning biror qiymatini, o‘lchash 



sharoitini o‘zgartirmagan holda, takror o‘lchaganda hosil bo‘ladigan eng katta farqdir va 


Download 124,99 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish