O‘rtacha miqdorlar, moda va mediana mavzuning asosiy mazmuni va namunaviy misollar



Download 106,3 Kb.
bet1/5
Sana17.04.2022
Hajmi106,3 Kb.
#558220
  1   2   3   4   5
Bog'liq
O‘rtacha miqdorlar, moda va mediana mavzuning asosiy mazmuni va
yillik dars ishlanmasi, sinflar, 10-sinfg monitoring, 1 (2), mavzu ozgargani5-7, 1991-2017-yillarda-italiya-11-sinf, oquvchilarda psixokorrektsion faoliyat mazmuni va tamoyillari, kasb trening, 5-sinf atlas, 5-sinf atlas, Mavzu Elektromagnit tebranish konturi, 1.1 amaliy nazorat, Ijtimoiy psixologik trening va mashqlar toplami [uzsmart.uz], pedagogik mahorat, Тенг ёнли учбурчакларнинг хоссалари

O‘RTACHA MIQDORLAR, MODA VA MEDIANA


Mavzuning asosiy mazmuni va namunaviy misollar

Mutlaq va nisbiy miqdorlarning yuqorida ko‘rsatib o‘tilgan qator afzallik tomonlari bilan bir qatorda, ularning kamchiligi shundaki, ular o‘rganilayotgan hodisa va jarayonlarga umumlashtirib ta’rif bera olmaydilar. Bu vazifani statistikada o‘rtacha miqdorlar bajaradi.


O‘rtachalar umumlashtirishning keng tarqalgan usullaridan biridir. Angliyalik yirik olim U.Petti iqtisodiy muammolarni o‘rganishda o‘rtachalardan keng foydalangan. Masalan, U.Petti bir katta kishining kunlik ovqatlanishi, o‘rta xarajatlarni qiymat o‘lchovi birligi sifatida ishlatishni taklif qilgan edi. Uni o‘rtacha miqdorlarning mavhumligi va bir kishiga ta’luqli ma’lumotlar o‘rtacha bilan to‘g‘ri kelmasligi ta’jublantirmagan. U o‘rtacha miqdorlarning barqarorligini o‘rganilayotgan hodisalardagi qonuniyatlarning ifodasi deb hisoblaydi va kerakli boshlang‘ich ma’lumotlar bo‘lmagan takdirda ham ma’lumotga ega bo‘lish mumkinligini ta’kidlaydi.
O‘rtachalarning mohiyatini to‘g‘ri tushunish ularning alohida o‘rnini va vaznini aniqlaydi. O‘rtacha miqdor deyilganda bir turdagi hodisaning o‘zgaruvchan belgilari asosida umumlashtirib ta’riflovchi miqdor, ko‘rsatkich tushuniladi.
O‘rtacha miqdorlarni hisoblashda quyidagi qoidalarga amal qilish lozim (1-chizma).


1-chizma. O‘rtacha miqdorlarni hisoblash qoidalari

Statistikada o‘rtacha miqdorlarning quyidagi shakllari mavjud:



  • o‘rtacha arifmetik;

  • o‘rtacha garmonik;

  • o‘rtacha xronologik;

  • o‘rtacha kvadratik;

  • o‘rtacha geometrik.

U yoki bu o‘rtachani qo‘llash o‘rganilayotgan hodisa harakteriga bog‘liq. Har qanday o‘rtachani hisoblash uchun quyidagilar bo‘lishi kerak:

  • o‘rtalashtirilayotgan belgi va uning variantlari - ;

  • to‘plamda o‘rganilayotgan belgilari soni yoki alohida miqdorlarning uchrashish tezligi, vazni - , ;

  • o‘rtacha miqdor - ;

  • yig‘indi

1-jadval

Download 106,3 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4   5




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
axborot texnologiyalari
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
guruh talabasi
O’zbekiston respublikasi
nomidagi toshkent
o’rta maxsus
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
pedagogika instituti
Ўзбекистон республикаси
tashkil etish
haqida tushuncha
таълим вазирлиги
vazirligi muhammad
O'zbekiston respublikasi
toshkent davlat
махсус таълим
respublikasi axborot
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
vazirligi toshkent
saqlash vazirligi
fanidan tayyorlagan
bilan ishlash
Toshkent davlat
sog'liqni saqlash
uzbekistan coronavirus
respublikasi sog'liqni
coronavirus covid
koronavirus covid
vazirligi koronavirus
qarshi emlanganlik
covid vaccination
risida sertifikat
sertifikat ministry
vaccination certificate
Ishdan maqsad
fanidan mustaqil
matematika fakulteti
o’rta ta’lim
haqida umumiy
fanlar fakulteti
pedagogika universiteti
ishlab chiqarish
moliya instituti
fanining predmeti