Diqqatning rivojlanishida neyrofiziologik xususiyatlar va ontogenezda o`zgarishi



Download 0,7 Mb.
Pdf ko'rish
Sana26.02.2022
Hajmi0,7 Mb.
#471726
Bog'liq
Diqqatning rivojlanishida neyrofiziologik xususiyatlar va ontoge
2 5317018664606631570, 2 5317018664606631570, 2 5434051678699520448, 2 5434051678699520448, 7, Referat mavzu Amir Temurning harbiy yurishlari ., O'zasbo, 9-topshiriq javoblari(1)(1), Ijodiy (kreativ) ped-texnologiya(1), Ijodiy (kreativ) ped-texnologiya(1), Ijodiy (kreativ) ped-texnologiya(1), Ijodiy (kreativ) ped-texnologiya(1), Ijodiy (kreativ) ped-texnologiya(1), 19-amaliyot mashgulot 566c9725b1c6846bc805e1fd4cc4f67d, Asadullayev Jasurbek 1-5a-17


DIQQATNING NEYROFIZIOLOGIK 
XUSUSIYATLARI VA ONTOGENEZDA 
O`ZGARISHI. 



Diqqatning rivojlanishi bir necha bosqichda amalga oshadi : 

Bola hayotining birinchi hafta va oylarida mo’ljal olish refleksi namoyon bo’lib, u 
ihtiyorsiz diqqatni obyektiv tug’ma belgisi bo’lib, diqqatning jamlanishi juda past 
darajada bo’ladi. 

Birinchi yil ohiriga kelib mo’ljal olish – tadqiq etish faoliyati kuzatilib, ihtiyoriy diqqatni 
kelajakdagi rivojlanish vositasi hisoblanadi.

Bola hayotining ikkinchi yilida ihtiyoriy diqqat negizlari namoyon bo’ladi: kattalar 
ta’siri asosida bola diqqatini nomi aytilgan predmetga qaratadi. 

Bola hayotining ikkinchi yilini ohiri va uchinchi yilida ihtiyoriy diqqatni boshlang’ich 
shakli rivojlanadi. Bu yoshda bola ikki predmet yoki harakatga nisbatan diqqatini 
taqsimlay olmaydi. 
 


Diqqat buzilishlariga quyidagilar xos : 

- Diqqatni saqlay olmaslik : bola topshiriqni yakuniga 
etkaza olmaydi; 

- Diqqat ko’chuvchanligini buzilishi, ma’lum predmet 
yoki hodisada diqqatni yig’a olmaslik ; 

Chalg’ishni o’sishi : topshiriqni bajarishda bola tinch 
o’tirmaydi, ko’pincha bir ishdan ikkinchisiga o’taveradi 

- Noodatiy sharoitda diqqatni pasayishi. 

Diqqat buzilish turlari : chalg’uvchanlik, 
giperharakatchanlik, inertlik, turg’unsizlik va h.z. 



Diqqat - psixik faoliyatning yo’naltirilishi va shaxs uchun 
ma’lum ahamiyatga ega bo’lgan ob’ekt ustida 
to’planishidan (barqaror yoki situatsiyali to’planishidan) 
iboratdir. Yo’naltirilishi deganda psixik faoliyatning 
tanlovchanlik xarakteri, ob’ektni ixtiyoriy yoki beixtiyor 
tanlash tushuniladi. Masalan maktab o’quvchisining biron 
boshqa narsaga chalg’imasdan, o’quv materialining 
mazmuniga zehn qo’yib o’tirishda uning psixik 
faoliyatning yo’nalishi ifodalanadi.



Psixik faoliyatning yo’nalishi deganda, faqat 
ana shu faoliyatni tanlashgina tushunilib 
qolmay, balki ana shu tanlanganini saqlab 
qolish va qo’llab-quvvatlash ham tushuniladi.



Diqqat psixik faoliyatning yo’naltirilishi bilan 
birga, uning TO’PLANIShINI ham taqozo qiladi. 
Psixik faoliyatning bir joyga to’planishi - mazkur 
faoliyatga hech qanday aloqasi bo’lmagan hamma 
boshqa narsalardan, boshqa hamma faoliyatdan 
diqqatni chalg’itish demakdir. Diqqatni bir joyga 
to’plash deganda, mazkur faoliyatga butunlay 
berilish, unga ozmi-ko’pmi chuqur e’tibor berish 
tushuniladi. Masalan murakkab va zarur o’quv 
materialini o’qish va tushunish diqqatni 
to’plashsiz amalga oshmaydi.



Diqqat - kishi faoliyati barcha turlari, eng avvalo 
mehnat va o`quv faoliyati samaradorligini muhim va 
zarur shartidir. Mehnat qanchalik murakkab va 
mas’uliyatli bo`lsa, u diqqatga shunchalik katta 
talablar qo`yadi. 



Ziyraklik kishiga uning kundalik hayotida,
turmushida, boshqa odamlar bilan munosabatga 
kirishishida zarurdir. O`quvchilarning diqqat 
e’tibori o`quv tarbiya jarayonini muvaffaqiyatli 
tashkil etishning asosiy shartlaridan biridir. Ta’lim 
olishda diqqatning rolini ta’kidlarkan, buyuk rus 
pedagogi K.D.Ushinskiy «diqqat aynan shunday 
bir eshikka, tashqi olamdan kishi qalbiga kirib 
keladigan jamiki narsalarning barchasi shu eshik 
orqali kiradi» - deb yozgan edi. 



Diqqat individning hissiy, aqliy eki ha 
rakatlantiruvchi faolligi darajasininig oshirilishini 
taqoza etadigan tarzda ongning yo`naltirilganligi 
va bir narsaga qaratilganligidir. Soddaroq qilib 
aytadigan bo`lsak, diqqat - deb ongimizning bir 
nuqtaga to`plab, ma’lum narsa va hodisalarga 
aktiv yo`naltirilganiga aytiladi. Biz faoliyatimiz 
jarayonida idrok va tasavvur qiladigan har bir 
narsa, har bir hodisa, qilgan ishimiz, uy va 
fikrlarimiz diqqatining ob’ekti bo`ladi. Diqqat 
paytida ongning bir nuqtaga to`planishi, ong 
idrokning torayishidan iboratdir.



Ongning eng yuqori nuqtasi diqqatning 
markazi deb ataladi. Ana shu nuqtaga tushgan 
barcha narsalar, ya’ni idrok qilinayotgan 
predmetlar, tasavvurlar fikrlar to`la yorkin 
holda aks ettiriladi. Diqqat sezgi, idrok, xotira, 
xayol, tafakkur va harakat jarayonlarida 
namayon bo`lishi mumkin. Diqqat aqliy 
jarayonlarning sifatini ta’minlaydigan ichki 
aktivlikdir. Diqqat har qanday faoliyatning 
muhim shartidir. 

Download 0,7 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
O’zbekiston respublikasi
guruh talabasi
nomidagi toshkent
o’rta maxsus
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
Ўзбекистон республикаси
rivojlantirish vazirligi
pedagogika instituti
таълим вазирлиги
махсус таълим
haqida tushuncha
O'zbekiston respublikasi
tashkil etish
toshkent davlat
vazirligi muhammad
saqlash vazirligi
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
respublikasi axborot
vazirligi toshkent
bilan ishlash
Toshkent davlat
uzbekistan coronavirus
sog'liqni saqlash
respublikasi sog'liqni
vazirligi koronavirus
koronavirus covid
coronavirus covid
risida sertifikat
qarshi emlanganlik
vaccination certificate
sertifikat ministry
covid vaccination
Ishdan maqsad
fanidan tayyorlagan
o’rta ta’lim
matematika fakulteti
haqida umumiy
fanidan mustaqil
moliya instituti
fanining predmeti
pedagogika universiteti
fanlar fakulteti
ta’limi vazirligi