2-amaliy mashgʻulot. Refleks yoyi, vaqti va maydonini aniqlash. Odamda tizza refleksini oʻrganish nazariy qism: Orqa miyaning fiziologik xususiyatlarini o`rganish



Download 129,42 Kb.
bet3/4
Sana06.06.2022
Hajmi129,42 Kb.
#640777
1   2   3   4
Bog'liq
2-mavzu

Refleks vaqti deb, refleksning yuzaga chiqishi uchun, ta‘sirotning yoydan o’tishi uchun ketgan vaqtiga aytiladi.
Refleks maydoni deb, refleks hosil bo’lishi uchun tasirlanishi kerak bo’lgan retseptorlar joylashgan joyga aytiladi.
Refleks yoyi besh qismdan iborat:
1.Retseptorlar.
2.Markazga intiluvchi (afferent) nerv.
3.Nerv markazi.
4.Markazdan qochuvchi (efferent) nerv.
5.Ishchi organlar.
Agarda refleks yoyidagi 5 qismdan birortasi faoliyat ko’rsatmasa refleks hosil bo’lmaydi.
Organizmdagi barcha organlar ishi, organ sistemalarining bir-biri bilan aloqasi, faoliyatlarining o’zaro moslashuvi, uyg’unlashishi, organizmdagi barcha vazifalarni bir butunligi reflekslar asosida yuzaga keladi.
Refleks to’g’risidagi ta’limot fransuz olimi Rene Dekart (1595-1650) tomonidan asoslangan bo’lib, u fanga aks etish, inikos degan iborani kiritadi. U ta‘sirot sezgi organlari orqali qabul qilinib tegishli nervlar orqali miyaga borib aks etib, nervlarga qaytariladi deydi. Refleks to’g’risidagi ta’limotni chex olimi Proxasko rivojlantirdi. Bosh miya katta yarim sharlar po’stlog’ining reflektor faoliyatini I.M.Sechenov va I.P.Pavlovlar kuzatishlar asosida to’liq va atroflicha ochib berganlar.


Darsning maqsadi: Refleks, refleks yoyi, refleks vaqti, refleks maydoni hamda reflekslarning fiziologik ahamiyati to’g’risida tushunchalarga ega bo’lish va tajribada o’rganish. Organizm hayotiylik davrida refleks va refleks yoyining ahamiyatli ekanligini hamda tashqi ta‘surotlardan himoyalanishda asosiy ahamiyatga ega ekanligini bilish.
Kerakli hayvonlar va jihozlar: Baqalar, stakan, qaychi, pintset, shtativ, suv, sulfat kislotasining turli xil eritmalari (0,1%, 0,3%, 0,5% va 1,0% li).



  1. ish. Refleks yoyini aniqlash.



Ishning bajarilishi. Refleks yoyini aniqlash uchun baqani bosh miyasini kesib shtativga osamiz va baqa tinchlanganidan keyin bir oyog’ini 0.5% li sulfat kislotasi eritmasiga botiramiz, baqa oyoqlarini bukib, oyog’ini tortib oladi, himoyalanish refleksi hosil bo’ladi. Agar son sohasidan o’tirg’ich nervini ko’tarib, ip bilan bog’lab, shu bog’langan joyning pastrog’idan nervni kesib, 0,5% li sulfat kislotasiga baqa oyog’ini botirsak bukish refleksi kuzatilmaydi, ya’ni markazga intiluvchi nerv tolasi uzulganligi uchun refleks yoyi hosil bo’lmaydi, yoki son sohasidagi oyoq terisini aylantirib kessak retseptor, ya’ni qabul qiluvchi qism bo’lmaganligi uchun tasirotni sezish qobilyati yuqolganligi sababli bukish refleksi hosil bo’lmaydi. Xuddi shunday orqa miyani jarohatlasak yana tasirotga javob ishlab chiqarilmay reflektor akt ro’yobga chiqmaydi. Demak, refleks yoyidagi birorta qism jarohatlansa reflektor jarayonlar yuzaga chiqmas ekan.




Download 129,42 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish