1-ilova Maktabgacha ta’lim tashkilotlarida matematika mashg’ulotlarini tashkil etish nechaga bo’linadi? Matematika mashg’ulotlarini yillik rejalashtirishni qamday tushunasiz? Matematika mashg’ulotlarini olib boorish haqida nimalarni



Download 0,89 Mb.
bet21/52
Sana26.03.2022
Hajmi0,89 Mb.
#510568
1   ...   17   18   19   20   21   22   23   24   ...   52
Atrof-muhit va joyni bilish.
Fazoviy yo'nalishlarni farq qilishda taqqoslab aniqlash asos bo'lib xizmat qiladi. O'quv yili boshida bolala atrof-muhitga munosabati qay darajada ekanligi tekshirib ko'radi va bu ko'nikma mustahkamlanadi.
O'ng va chap qo'lni farq qilish mashqlariga katta beriladi, chunki chap hamda o'ng nima ekanini bilish maktabgacha yoshdagi bolalar uchun ancha qiyinlik qiladi: qo'l bilan tomonni, orqa tomonni, yuqorini, pastni, chapni, o'ngni ko'rsatish ko'nikmalari mustahkamlanadi.
Narsalarning fazoviy joylashuvini belgilash.
Bolalarni turgan joylariga nisbatan, oldinga, orqaga va shu kabi yo'nalishlarni ko'rsatishga o'rgatib bo'lgach, ularga narsalar o'zlarining qaysi tomonlarida turganligini (oldinda, oldi tomonda, orqa tomonda, orqasida, chapda, o'ngda, yuqorida, pastda) aniqlashni mashq qildirishga o'tish mumkin. Avval bolalarga ularning qarama-qarshi tomonlarida, oldinda-orqada, o'ngda-chapda turgan faqat ikkita o'yinchoq yoki buyumning joylashish o'rnini aniqlash taklif qilinadi. Keyinchalik bu narsalarning soni 4 tagacha ko'paytiriladi. Narsalar oldin boladan unchalik uzoq bo'lmagan masofada (,,yonida") joylashtiriladi. Asta-sekin bu masofa orttirib boriladi.
Bola narsalarning turgan joyini aniqlab bo'lgandan so'ng unga chap va o'ngga (90°), keyin esa orqaga (80°) aylanish taklif qilinadi. Keyinchalik bu narsa bolalarga narsalar o'zlarining qaysi tomonlarida joylashganini aniqlashda nisbiylik borligini tushunib olish imkonini beradi. Bola chapga burilsa, stol endi uning chap tomonida emas, balki o'ng tomonida bo'ladi. Bolalarning harakatlari va joydan joyga o'tishi bilan bog'liq bo'lgan mashqlar eng samarali mashqlardir.
Narsalarning mashqlari mashg'utotlarda ham, kundalik hayotda ham amalga oshiriladi. ,,Nima qayerda turibdi, top?", ,,Kim ketdi va u qayerda turgan edi?" kabi didaktik o'yinlar o'tkazishshga ahamiyat beriladi.
Bolalar asosiy fazoviy yo'nalishlarni farq qilish va aytishni bilib olganlaridan keyin ularni ko'rsatilgan yo'nalish harakat qilishga o'rgatiladi. Buning uchun avval ,,Qayerga borasan topasan?" o'yinidan foydalanish maqsadga muvofiqdir. Tarbiyachi bolalarga topshiriqni tushuntirib: ,,Bugun sizlar yashirib qo'yilgan o'yinchoqlarni topishni o'rganasizlar", — deydi va bir bolani chaqirib: ,,Oldinga yursang ayiqchani topasan, orqaga yursang qalamni topasan. Sen qayoqqa borishni istaysan va u yerdan nima topasan?", — deydi.
Bola yo'nalishni tanlab olishi, uning nomini aytishi va shu yo'nalishda borishi kerak. U o'yinchoqni topgach, qaysi o'yinchoqni va qayerdan topganini aytadi. (,,Men orqaga yurdim va tokchadan qalamni topdim"). ,,Uzoqroq", ,,yaqin", ,,uzoq" so'zlari haqida tasavvur hosil qilish. Bolalar ,,yaqinroq", ,,uzoqroq", ,,yaqin", ,,uzoq" so'zlari haqidagi, tasavvurlarga o'yinchoqlar va narsalar bilan u yoki bu ishlarni bajarish davomida ega bo'ladilar. ,,Kimning koptogi uzoqroqqa yumaladi?, Qani, kim uzoqqa otdi?" — kabi savollar bolalar e'tiborini masofaga jalb etadi. Ular yaqinroq, uzoqroq, yaqin, uzoq kabi so'zlarning ma'nosini asta-sekin o'zlashtira boradilar.
3-ilova
1.Turli guruh yoshidagi bolalarda joyni bilish ko’nikmasini shakllantirishda nimalarga e’tibor qaratiladi?
2. Yaqinroq, uzoqroq, yaqin, uzoq kabi so'zlarning ma'nosini asta-sekin o'zlashtira borishlarida qanday usullardan foydalanish maqsadga muvofiq?
3. Bolalar asosiy fazoviy yo'nalishlarni farq qilish va aytishni bilib olganlaridan keyin ularni ko'rsatilgan yo'nalish nimaga o'rgatadi?
4. Bolalarni turgan joylariga nisbatan, oldinga, orqaga va shu kabi yo'nalishlarni ko'rsatishga o'rgatib bo'lgach, ularga narsalar o'zlarining qaysi tomonlarida turganligini qanday aytiladi?

Download 0,89 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   17   18   19   20   21   22   23   24   ...   52




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish