«tasvir» nashriyot uyi



Download 1.29 Mb.
Pdf ko'rish
bet33/283
Sana13.05.2020
Hajmi1.29 Mb.
1   ...   29   30   31   32   33   34   35   36   ...   283
64-mashq.
 
Uyga vazifa. Qo‘shimchalarni turiga qarab jadvalga
joylashtiring. Ular ishtirokida so‘zlar hosil qiling va shu so‘zlarni
qatnashtirib gaplar tuzing.
-bon, -shunos, -gi, -lar, -imiz, be-, -ib, -li, -ona,
-guncha, -soz, -paz, -ga, -siz.
Topshiriq. -zor, -iston, -li qo‘shimchalari yordamida olcha, o‘zbek,
iroda asoslaridan yangi so‘zlar yasang. Asosdan anglashilgan ma’no
bilan yangi yasalgan so‘z ma’nosi o‘rtasidagi farqni ayting.
BILIB OLING.
 
Asosga qo‘shilib, yangi ma’no hosil
qiluvchi qo‘shimchalar soz yasovchi qoshimchalar de-
yiladi. Masalan: doppi + doz, ser + qatnov, foyda + li,
taqsim + la.
a
h
c
m
i
h
s

o
q
i
h
c
v
o
s
a
y
z

o
S
a
h
c
m
i
h
s

o
q
i
h
c
v
o
s
a
y
l
k
a
h
S
SO‘Z YASOVCHI QO‘SHIMCHALAR


26
65-mashq. 
Gaplarni ko‘chiring, so‘z yasovchi qo‘shimchalarning
tagiga chizing.
1. Boboxon goh o‘chirg‘ichga, goh bug‘doyzor tomon
uchib ketayotgan chumchuq bolasiga, goh Tal’atga qarab hang-
mang bo‘lib qolgan edi. (O‘. Usmonov) 2. Bolalarning beg‘ubor
qalbi to‘lib-toshib oqayotgan daryoday jo‘shqin. (J. Razzoqov)
3. Ipakday mayin, buloq suviday tiniq xayollaringizga hech kim
xalal bermaydi. (Murod Xidir) 4. Shu-shu quyon changalzorga
yolg‘iz bormaydigan bo‘libdi. (Ertakdan)
66-mashq.
  -li, -siz, -dosh, -chi, -illa, -la qo‘shimchalari yorda-
mida so‘zlar yasang va ular ishtirokida gaplar tuzing.
67-mashq. 
Matnni ko‘chiring, so‘z yasovchi qo‘shimchalarning
tagiga chizing va izohlang. Matndagi fikrga qo‘shilasizmi?
Zamonaviy bilimga ega, odobli, ilmli, barkamol va shijoat-
li farzandlar bizning kelajagimizdir. Iste’dodli,  bilimdon yosh-
lar o‘qish uchun chet ellarga yuborilmoqda. Ularda shijoat,
yangilikka intilish bor. Jismoniy va ma’naviy jihatdan yoshla-
rimizni yetuk qilib tarbiyalash shu kunning bosh vazifasidir.
(Gazetadan)
68-mashq. 
Topishmoqlarni o‘qib, javobini toping. Yasama so‘zlarni
aniqlang va ulardagi so‘z yasovchi qo‘shimchalarni belgilang.
1. Qorday oppoq, parday yumshoq. 2. Qat-qat quloq, dum-
dumaloq. 3. Qush emas, qanoti bor, chiroyli savlati bor. Unga
lochin yetolmas, yengilmas quvvati bor. 4. G‘it-g‘it deydi, ish-
laydi, yerga kukun tashlaydi. 5. Kelib og‘zin ochar, tishlab
qochar.
1. Qanday qo‘shimchalar so‘z yasovchi qo‘shimchalar
deyiladi?
2. So‘z yasovchi qo‘shimchalar yordamida yangi so‘zlar
hosil qiling.

Download 1.29 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   29   30   31   32   33   34   35   36   ...   283




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
o’rta maxsus
davlat pedagogika
axborot texnologiyalari
nomidagi toshkent
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
navoiy nomidagi
guruh talabasi
samarqand davlat
toshkent axborot
nomidagi samarqand
haqida tushuncha
toshkent davlat
ta’limi vazirligi
xorazmiy nomidagi
Darsning maqsadi
vazirligi toshkent
Alisher navoiy
Toshkent davlat
tashkil etish
rivojlantirish vazirligi
Ўзбекистон республикаси
matematika fakulteti
pedagogika universiteti
sinflar uchun
Nizomiy nomidagi
таълим вазирлиги
maxsus ta'lim
tibbiyot akademiyasi
bilan ishlash
o’rta ta’lim
ta'lim vazirligi
махсус таълим
fanlar fakulteti
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
umumiy o’rta
Referat mavzu
fanining predmeti
haqida umumiy
Navoiy davlat
universiteti fizika
fizika matematika
Buxoro davlat
malakasini oshirish
Samarqand davlat
tabiiy fanlar