O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti umumiy fizikadan



Download 0.53 Mb.
bet1/12
Sana30.10.2020
Hajmi0.53 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12




O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O’RTA MAXSUS

TA’LIM VAZIRLIGI

Namangan davlat universiteti UMUMIY FIZIKADAN

TEBRANMA XARAKAT QONUNLARINI O’RGANISHGA DOIR

laboratoriya ishlari uchun

USLUBIY KO’RSATMA.

Namangan – 2011

1


Ushbu uslubiy qo’llanma NamDU fizika-matematika fakul’teti o’quv-uslubiy kengashining 2011 yil 3 martdagi yig’ilishida muxokama qilingan va nashrga tavsiya etilgan.
Bayonnoma № 7

Tuzuvchilar : f.-m.f.d. prof. N.Raximov

f.-m.f.n.dots. S.G’aybullaev S.Umarova

Q.Xamdamov
Taqrizchi: f.-m.f.n.dots. M.Dadamirzayev
Saxifalovchi: A.Dadaboev

Tebranma xarakat


Jismning muvozanat xolatidan davriy ravishda goh o’ng tomonga, goh chap tomonga chetga chiqishiga tebranma xarakat deyiladi. Tebranma xarakatning eng sodda turi garmonik tebranishdir. Sinus yoki kosinus qonuni bo’yicha bo’ladigan tebranishlarga garmonik tebranma xarakat deyiladi.

Tebranishni uchta fizik kattalik bilan xarakterlanadi.




  1. Tebranish amplitudasi – A; [A]=m.

Jismning muvozanat xolatidan eng katta chetga chiqish masofasiga tebranish amplitudasi deb ataladi.

  1. Tebranish davri – T; [T]=sek

Bir marta to’la tebranish uchun ketgan vaqtga tebranish davri deyiladi.

  1. Tebranish chastotasi – ν; ν=1/T; [ν]=1/s=gts (gerts)

Bir sekunddagi tebranishlar soniga tebranish chastotasi deyiladi. Tebranish chastotasi bilan tsiklik chastota quyidagicha bog’langan:

ω= 2

Т

 2


ω-tsiklik chastota.

Tebranma xarakatlar (tebranishlar) uch xil bo’ladi.


    1. Erkin tebranishlar.

    2. So’nuvchi tebranishlar.

    3. Majburiy tebranishlar.

Tashqi ta’sirsiz bo’ladigan tebranishlarga erkin tebranishlar deyiladi. Uni differentsial tenglamasi quyidagicha bo’ladi.


d 2 x 2




Bu erda


dt 2
0

0 x  0

;

(1)




k -elastiklik koeffitsienti.

Erkin tebranishning xarakat tenglamasi, ya’ni (1) tenglamani echimi quyidagi ko’rinishda bo’ladi.




X Acos(0t )

ёки

X Asin(0t )

A-tebranish amplitudasi

(2)


α-boshlang’ich faza
Vaqt o’tishi bilan amplitudasi kamayib boruvchi tebranishga so’nuvchi tebranish deyiladi. So’nuvchi tebranishning xarakat tenglamasi


Download 0.53 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
davlat pedagogika
nomidagi toshkent
pedagogika instituti
guruh talabasi
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
navoiy nomidagi
samarqand davlat
haqida tushuncha
ta’limi vazirligi
toshkent davlat
nomidagi samarqand
rivojlantirish vazirligi
Darsning maqsadi
vazirligi toshkent
tashkil etish
Toshkent davlat
Alisher navoiy
Ўзбекистон республикаси
matematika fakulteti
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
bilan ishlash
pedagogika universiteti
sinflar uchun
Nizomiy nomidagi
o’rta ta’lim
таълим вазирлиги
fanining predmeti
maxsus ta'lim
fanlar fakulteti
tibbiyot akademiyasi
ta'lim vazirligi
махсус таълим
umumiy o’rta
Referat mavzu
ishlab chiqarish
haqida umumiy
fizika matematika
Toshkent axborot
vazirligi muhammad
universiteti fizika
Fuqarolik jamiyati
Navoiy davlat