Oila va bolalar bilan ishlash



Download 67.84 Kb.
bet7/12
Sana21.05.2021
Hajmi67.84 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12
Somatik sog‘lik – inson organizmi organlari va organlar tizimining joriy holati.Asosiy somatik sog‘lik bu insonning individual rivojlanishi biologik dasturidir. Bu dastur ontogenezning turli bosqichlarida asosiy ehtiyojlar vositasida tuziladi. Bazaviy ehtiyojlar bir tomondan inson rivojlanishining o‘tkazuvchi mexanizmi bo‘lib xizmat qilsa (uning somatik sog‘ligini shakllantirish), boshqa tomonda individuallashuvni ta'minlaydi.

Jismoniy sog‘lik– inson sog‘ligi holatining murakka tuzilishida muhim komponent bo‘ladi. U murakkab biologik tizim kabi organizm xususiyatiga asoslanadi. Organizm biologik tizim kabi integral xususiyatlarga ega bo‘lib, uning alohida tarkibiy elementlari bo‘lmaydi. Bu elementlar o‘zidan tashqarida individual mavjudlikni saqlab tura olmasligi mumkin.

Bundan tashqari organizm o‘zini tashkil qilish hisobidan individual mavjudlikni saqlash qobiliyatiga ega bo‘ladi. O‘zini tashkil etish ko‘rinishlariga o‘zini yangilash, o‘zini boshqarish va o‘zini tiklash qobiliyatlari kiradi.

O‘zini yangilash tashqi muhit narsalari, energiya va axborot bilan organizmning doimiy o‘zaro almashuvi bilan bog‘liq. O‘zini yangilash jarayonida organizm o‘z tartibini saqlaydi va buzilishining oldini oladi..

Jismoniy sog‘lik o‘zini boshqarishga organizmning qobiliyatidir. Bracha vazifalarning takomillashgan kordinatsiyasi- tirik organizmning o‘zini boshqarish tizimini aks ettiradi. O‘zini boshqarish rivojlanish, hayotning biologik shakli mohiyatidan iborat. Biologik tizimning bu umumiy xususiyati fiziologik-biokimyoviy yoki boshqa ko‘rsatkichlar, masalan tana harroratining doimiyligi, arterial bosmi darajasi, qondagi glyukoza miqdorini ma'lum va doimiy darajada belgilash va saqlash imkonini beradi. Tartiblilik darajasini saqlab turish organizmning ichki muhit- gomeostazisning tegishli dinamik doimiysida namoyon bo‘ladi. (homeostasis; grech. Homoios – o‘xshash + grech. Stasis qo‘zg‘almaslik).

Biologik tizimning o‘zini tashkil qilish shakli o‘zini tiklash qobiliyatida ham namoyon bo‘ladi. Bu xususiyat eng avvalo regeneratsiyada, shuningdek uning tashkil etishning barcha darajalarida ko‘pgina parallel regulyator ta'sir mavjudligi bilan asoslanadi. Bu parallellar hisobidan yetishmagan funksiyalarni qoplash buzilish sharoitida organizmning yashashiga imkoni berib, bunda hayot qobiliyati darajasi- uning jismoniy sog‘ligini aks ettiradi.

Amaliy jismoniy sog‘lik- turli tashqi muhit omillariga moslashish imkonini xarakterlaydigan inson organizmining holati, jismoniy rivojlanish darajasi, jismoniy yuklamalarni bajarishga organizmning jismoniy va funksional tayyorgarligidir.


Insonning jismoniy sog‘ligiga tegishli asosiy omillar quyidagilar:

    • Jismoniy rivojlanganlik darajasi;

    • Jismoniy tayyorgarlik darajasi;

    • Jismoniy yuklamlarni bajarishga organizmning funksional tayyorgarligi darajasi;

  • Organizmning turli tashqi muhit omillariga moslashishini ta'minlaydigan organizmning moslashuv zaxirasi darajasi va qobiliyati.

Ruhiy sog‘liq– insonning ruhiy holati. Ruhiy sog‘lik asosini axloqni adekvat tartibga solishni ta'minlaydigan umumiy ruhiy qulaylik holati tashkil qiladi.

Jinsiy sog‘lik – insonning jinsiy borlig‘ining somatik, hissiy, intellektual va ijtimoiy jihatlari majmuasi, insonlar bilan muloqot qila olish va ularni sevishni oshiruvchi ijobiy holat.


Download 67.84 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
maxsus ta’lim
O’zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
zbekiston respublikasi
o’rta maxsus
nomidagi toshkent
guruh talabasi
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
toshkent axborot
pedagogika instituti
rivojlantirish vazirligi
haqida tushuncha
toshkent davlat
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
samarqand davlat
tashkil etish
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
ta’limi vazirligi
matematika fakulteti
navoiy nomidagi
vazirligi muhammad
bilan ishlash
fanining predmeti
nomidagi samarqand
Darsning maqsadi
maxsus ta'lim
pedagogika universiteti
ta'lim vazirligi
Toshkent axborot
o’rta ta’lim
Ўзбекистон республикаси
sinflar uchun
haqida umumiy
fanlar fakulteti
fizika matematika
Alisher navoiy
Ishdan maqsad
universiteti fizika
Nizomiy nomidagi
moliya instituti
таълим вазирлиги
nazorat savollari
umumiy o’rta
respublikasi axborot
Referat mavzu
махсус таълим