Mavzu: Matritsalar Reja: Matritsa tushunchasi. Matritsalar ustida amallar



Download 182,61 Kb.
bet1/8
Sana02.01.2022
Hajmi182,61 Kb.
#308544
  1   2   3   4   5   6   7   8
Bog'liq
3-18 матрицаа



Mavzu: Matritsalar

Reja:

1. Matritsa tushunchasi.

2. Matritsalar ustida amallar.

3. Teskari matritsa.

 

Tayanch iboralar: matritsa, matritsaning elementi, kvadrat matritsa, nоl matritsa, birlik matritsa, diagоnal matritsalar, xos va xosmas matritsalar, matritsalar yig`indisi, ayirmasi, ko`paytmasi, songa ko`paytmasi, teskari matritsa.

 

1. Matrisa tushunchasi

 

  ta sоndan tuzilgan, quyidagi to`g`ri burchakli jadvalga



m ta satrli va n ta ustunli matritsa yoki mxn o`lchamli matritsa dеb ataladi.

Matritsaning o‘lchami uning satrlari soni va ustunlari soni bilan aniqlanadi. Matritsaning o‘lchamini ifodalash uchun  belgi ishlatiladi. Bu belgi matritsaning ta satr va ta ustundan tashkil topganini bildiradi. Matritsaning o‘zi lotin alifbosining bosh harflaridan biri bilan belgilanadi va uning elementlari jadvali kichik qavsga olinadi. Masalan,

 


 o‘lchamli matritsa

 o‘lchamli matritsa

 o‘lchamli matritsa







 

ai,j  sоnlar matritsaning elеmеntlari dеb ataladi. Elеmеntning birinchi indеksi i matritsa elеmеnti turgan satr nоmеrini, ikkinchi indеksi j esa ustun nоmеrini ko`satadi.

A matritsaning -satr va -ustunda joylashgan elementi  bilan belgilanadi.

,  yoki ,  yozuv  matritsa  elementlardan tashkil topganini bildiradi:

  

 o‘lchamli   matritsa satr matritsa yoki satr-vektor deyiladi.

 o‘lchamli   matritsa  ustun matritsa yoki ustun-vektor deyiladi.

 o‘lchamli maritsa (satrlari sоni ustunlari sоniga teng, ya’ni m=n matritsa) - tartibli kvadrat matritsa deyiladi.

Kvadrat matritsaning chap yuqori burchagidan o‘ng quyi burchagiga yo‘nalgan  elementlaridan tuzilgan diagonaliga uning bosh diagonali, o‘nq yuqori burchagidan chap quyi burchagiga yo‘nalgan  elementlardan tuzilgan diagonaliga uning yordamchi diagonali deyiladi.

Bosh diagonalidan yuqorida (pastda) joylashgan barcha elementlari nolga teng bo‘lgan

   

matritsa yuqoridan uchburchak (quyidan uchburchak) matritsa deyiladi.

Bosh diagonalda joylashmagan barcha elementlari nolga teng bo‘lgan

 matritsa diagonal matritsa deyiladi.




Download 182,61 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4   5   6   7   8




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish