Darsning maqsadi : a Tarbiyaviy : O’quvchilarni ona Vatanga bo’lgan muhabbat va sadoqat ruhida tarbiyalash



Download 0.8 Mb.
Sana24.02.2021
Hajmi0.8 Mb.

sinf : 7 fan : musiqa

Darsning maqsadi : a) Tarbiyaviy : O’quvchilarni ona Vatanga bo’lgan muhabbat va sadoqat ruhida tarbiyalash

  • b) Ta’limiy : O’quvchilarga maqom haqida kengroq tushuncha berish hamda milliy qo’shiqlarimizdan , an’analarimizni , “Shashmaqom” haqida tushuncha berish
  • s) Rivojlantiruvchi : O’quvchilarni mustaqil fikrlay olish va musiqa ijodkorligini rivojlantirish va emotsional qobiliyatini o’stirish .

Dars turi : Yangi bilim berish dars metodi : Savol – javob , suhbat dars jihozi : cholg’u asboblari , darslik , ko’rgazmali qurollar , tarqatma materiallar , texnik vositalar

  • darsning borishi :
  • Maqom sa’nati o’zining ko’p asrlik tarixiga ega. Bu turdagi musiqiy sa’nat avloddan avlodga “ustoz-shogird” an’anasi orqali meros bo’lib o’tib kelgan kasbiy musiqaning yuksak namunalaridir . Kasbiy musiqaning ilk shakllanishida esa dastlab “saroy madaniyati” muhim o’rin tutadi.
  • Maqomlar shakl-tuzilishi jihatidan juda salobatli sa’nat namunalaridir . Ko’p qismli maqom turkumlarining yuzaga kelishida kasbiy musiqa ijodkorlari bastakorlik ijodi bilab birga yanamusiqa ilmi ham muhim ahamiyat kasb etgan .
  • Mutafakkir olimlardan Abu Nasr al-Farobiy , Abu Ali ibn Sino , Safiuddin Urmaviy , Qutbiddin Sheroziy va boshqalar maqomlarga oid muammolar yuzasidan ilmiy risolalar yozganlar .

“Maqom ” atamasi asli arabcha bo’lib , ko’p ma’nolarni shu jumladan o’rin , daraja , martaba , manzilgoh kabi tushunchalarni ifodalaydi . Hozir O’zbekistonda maqomlarning uch asosiy turi mavjud bo’lib ular quyidagicha nomlanadi .

  • Olti maqom ( Shashmaqom)
  • Xorazm maqomlari
  • Farg’ona –Toshkent maqom yo’llari.

Shashmaqom

  • Shashmaqom – bu olti maqom degani bo’lib , u quyidagi maqomlardan tashkil topadi.
  • I.Buzruk – ma’nosi “katta”, “ulug’”, “buyuk”.
  • II.Rost – ma’nosi “to’g’ri”, “chin” , “haqiqiy”
  • III.Navo- ma’nosi “kuy” , “mungli kuy”
  • IV. Dugoh – ma’nosi “ikki o’rin ”, “ ikki joy ”, “ ikki parda”
  • V. Segoh – ma’nosi “uch o’rin ” , “ uch joy” , “uch parda”
  • VI.Iroq – ma’nosi shu nomli arab mamlakatiga nisbat berilgan .

Shashmaqom XVIII asr o’rtalarida Buxoroda saroy kasbiy musiqachilari va musiqashunos olimlari tomonidan Olti maqomdan iborat turkum tarzida ifoda etilgan edi. Bunda olti xil mukammal parda – tuzuklar uyushmasi bosh omil sifatida olinib , ularning muayyan doyra usullari bilan birligi asosida ijod etilgan cholg’u kuy va aytim yo’llari alohida- alohida turkumlarga birlashtirilgan . Demak , Shashmaqom eng avvalo oltita mukammal pardalar uyushmasini anglatar ekan .

  • Shashmaqomdagi har bir maqom ikki yirik bo’limdan – cholg’u va aytim yo’llaridan iborat bo’lib , ularni “ustoz -shogird” an’anaviy maktabida tahsil ko’rgan malakali kasbiy cholg’uchi va ashulachi – hofizlargina mukammal ijro eta oladilar .
  • Maqomlarni besh chiziqli nota tizimi asosida yozib olish ishlari XX asr davomida bir necha bor amalga oshirildi. Xususan tanilqi kompozitor va etnograf V.A.Uspenskiy XX asrning 20-yillarida Buxoroda maqomchi ustozlar hofiz Ota Jalol Nosir va tanburchi Ota G’iyos Abdug’anilar ijrosida salobatli Olti maqom tizimini nota yozuvlarida ilk bor muhrlaydi .

Mustahkamlash : O’tilgan mavzuni takrorlab darsni mustahkamlayman . Uyga vazifa : O’qib o’rganib maqom kuylaridan o’rganib kelish .

  • E'tiboringiz uchun rahmat
  • Navoiy viloyati Karmana tumani
  • XTMFMTTEB ga qarashli
  • 16 – umumiy o’rta ta’lim
  • maktabining musiqa fani o’qituvchisi
  • Rajabova Marg’ubaning
  • 7 – sinfda bir soatlik ochiq dars
  • ishlanmasi

Darsning blok – chizmasi

  • T/r
  • dars bosqichlari
  • vaqti
  • 1.
  • Tashkiliy qism
  • 3 minut
  • 2.
  • Uy vazifalarini tekshirish
  • 5 minut
  • 3.
  • 10 minut
  • 4.
  • Yangi mavzu ustida ishlash
  • 20 minut
  • 5.
  • Uyga vazifa
  • 2 munit

Download 0.8 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
davlat pedagogika
nomidagi toshkent
guruh talabasi
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
samarqand davlat
navoiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
haqida tushuncha
toshkent davlat
ta’limi vazirligi
nomidagi samarqand
vazirligi toshkent
Darsning maqsadi
Toshkent davlat
tashkil etish
Alisher navoiy
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
Ўзбекистон республикаси
matematika fakulteti
bilan ishlash
pedagogika universiteti
Nizomiy nomidagi
sinflar uchun
fanining predmeti
таълим вазирлиги
o’rta ta’lim
maxsus ta'lim
fanlar fakulteti
ta'lim vazirligi
tibbiyot akademiyasi
vazirligi muhammad
махсус таълим
Toshkent axborot
umumiy o’rta
haqida umumiy
Referat mavzu
ishlab chiqarish
pedagogika fakulteti
fizika matematika
universiteti fizika
Navoiy davlat