Bolalarda fazoviy tasavvurlarni shakllantirish



Download 111,43 Kb.
bet1/8
Sana01.01.2022
Hajmi111,43 Kb.
#280056
  1   2   3   4   5   6   7   8
Bog'liq
Bolalarda fazoviy tasavvurlarni shakllantirish


BOLALARDA FAZOVIY TASAVVURLARNI SHAKLLANTIRISH

Reja:

1.Kichik guruhda bolalarni vaqt va fazoda mo‘ljalga olishga o‘rgatish.

2.O‘rta guruhda bolalarni vaqt va fazodada mo‘ljalga olishga o‘rgatish.

3.Katta guruhda bolalarni vaqt va fazoda mo‘ljalga olishga o‘rgatish.

4. Tayyorlov guruhda bolalarni vaqt va fazoda mo‘ljalga olishga o‘rgatish.


Kichik guruhda bolalarni fazoda mo‘ljalga olishga o‘rgatish

Т yevarak-atrofda mo‘ljal olishning va chap qo‘lni farqlay olish va aytishni, predmet (o‘yinchoq) larni o‘ng qo‘l bilan chapdan o‘ngga qo‘yishni o‘rgatish.

Bolalarni predmetlarning o‘ziga nisbatan joylashishini aniqlashga, “yaqin-uzoq”, “tepada-pastda”, “orqada-oldinda” so‘zlarni aytishga va nutqda to‘g‘ri qo‘llashga o‘rgatish.

Dasturning asosiy vazifasi kichkintoyni “o‘ziga” nisbatan mo‘ljal olishga o‘rgatishdan, iborat, boshqacha aytganda, kichkintoy bunda “o‘ziga” nibsatan o‘ng, chap, yuqori tomonlarni ajrata oladigan bo‘la olishi kerak. O‘z tanasiga nisbatan fazoda tomonlar bo‘yicha mo‘ljal olish bu mo‘ljal olishning bpripchi umumlashtirilgan usulidir. “O‘ziga” va “o‘zidan” ga nisbatan mo‘ljal olishda “o‘ng-chapni” ni farqlash eng ko‘p kiyinchilik tug‘diradi. Mana shuning uchun ham bola oldin o‘z qo‘llarini farqlashga o‘rgatiladi. Dasturnnng bu vazifasi ustida ishlash keyingi yosh guruhida ham davom ettiriladi.

B оlaning o‘ziga nisbatan mo‘ljal olishi dasturning yangi vazifasiga — boshqa odamga, buyumlarga nisbatan mo‘ljal olishga o‘rgatish vazifasiga — o‘tish uchun zarur asos bo‘ladi. Ammo boshqa odamga nisbatan mo‘ljal olish faqat o‘z gavdasi sxemasig‘sh bilgandagina mumkin bo‘ladi. Bola xayolan bu sxemani boshqa obyektlar-ga nisbatan ko‘chiradi va o‘xshashlik bo‘yicha uni boshqa odamdan va buyumlardan ajratadi. Masalan, bolalar o‘yinchoqlarni qarashadi, ular bilan faol harakat qilishadi. Suhbatning borishida tarbiyachi bolalar e’tiborini xarakterli detallarga qaratadi. Masalan, mashina qaralayotgan bo‘lsin; oldinda kabina, orqada kuzov, pastda oldingi va keyingi g‘ildiraklar. Buyumlar tasvirlangan qirqma rasmlar, kubchalar mustaqil ravishda detallardan (qismlardan) butunni tiklash imkonini beradi, ya’ni obyektning fazoviy buyumlarini (ustida—ostida, tagida—yuqorisida, oldidan—orqasidan, bir tomoni — yon tomonidan va ikkinchi tomonidan) o‘zlashtirish imkonini beradi. Bolalar hali obyektning o‘ng va chap tomonlarini farqlay olishmaydi; bu murakkab malaka maktabgacha katta yoshda o‘zlashtiriladi. Kichik guruhda buyumning fazoviy xarakteristikasini tushunish qisman o‘zlashtiriladi. U holda, deb so‘raladi, bolalarni buyumlarga, boshqa odamga nisbatan mo‘ljal olishga o‘rgatish zarurmi? “O‘ziga” nisbatan mo‘ljal olishning o‘zi yetarli bo‘lishi mumkinmi?

Gap shundaki, tevarak-atrofimiz, ya’ni atrofimizdagi fazo, odamlar, har xil buyumlar to‘plami to‘lib-toshib yotibdi. Mana shu fazoda mo‘ljal olish ularning har xil parametrlarini, jumladan, “oldidan”, “orqasidan”, “yonidan”, “ustidan”, “ostidan”, keyinroq buyumning “chap” yoki “o‘ng” tomoni kabi parametrlarini hisobga olish majburiyatini yuklaydi. Oldin o‘ziga, so‘ngra boshqa odamga, buyumlarga nisbatan karamaqarshi tomonlarini ajratish, birinchidan, istiqbolda bolaning faqat “o‘ziga” nisbatangina emas, balki boshqa ob’ektlarga, boshqa odamga iisbatap mo‘ljal olish malakasini egallashnni ta’minlaydi.


Download 111,43 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4   5   6   7   8




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish