Tilshunoslik nazariyasi



Download 70 Kb.
bet16/22
Sana12.02.2022
Hajmi70 Kb.
#445002
1   ...   12   13   14   15   16   17   18   19   ...   22
Bog'liq
Glossariy.

Piktografik yozuv (lot. pictus – bo’yoqlar bilan tasvirlangan + grapho – yozamon). Nutq mazmuni rasm, shartli tasvir tarzidagi grafik shakllar asosida ifodalanadigan yozuv.
Polisintetik tillar. So’z gap tarkibida o’ziga xos strukturaga ega bo’luvchi tillar. Mas., ba’zi hindu tillari.
Pozitsion o’zgarishlar. Tovushlarning ma’lum holatda ro’y beruvchi o’zgarishlari. Reduksiya, proteza hodisalari pozitsion o’zgarishlardir.
Psixolingvistika. Tilshunoslikning odam nutqi faoliyatini ruhiy jihatdan o’rganuvchi bo’limi.
Qiyosii-tarixiy tilshunoslik (komparativistika). Tishunoslikning qarindosh tillarni qiyosiy-tarixiy metod asosida o’rganuvchi tarmog’i.
Qiyosiy-tarixiy metod. Nisbatan keyingi vaqtlardagi yozma manbalar va jonli tilni qiyoslab o’rganish asosida jonli til hamda yozma manbalarda qayd etilmagan qadimgi til faktlarini tiklashdan iborat lingvistik metod.
Qiyosiy-tipologik metod. Tillarning qarindoshligidan qat’i nazar, ulardagi o’xshash va farqli alomatlarni aniqlash metodi.
Rasmiy til. Alohida davlatda rasmiy tan olingan, barcha sohalarda ishlatiladigan til.
Reduksiya (lot. redustio < reducere qaytarmoq, qisqartmoq). Unli tovushlarning urg’usiz bo’ginlarda kuchsiz talaffuz etilishi yoki o’zgarishi. O’zbek tilida reduksiya hodisasi juda kam kuzatiladi. Masalan, og’iz+i > og’zi, burun+i >burni so’zlarining ikkinchi, bilan, biroq, qiziq so’zlarining birinchi bo’g’inidagi i unlisining kuchsizlanishi kabi.
Segment (lot. segment – bo’lak) – nutqning fonetik jihatdan bo’laklarga bo’linishi (segmentlash) natijasida hosil bo’lgan bo’lak. Talaffuzdagi nutq bo’lagi. Katta nutq bo’lagi – fraza makrosegment, kichik nutq bo’laklari: takt, bo’g’in, tovush mikrosegment birliklardir.
Sema. Leksik ma’no (semema)ni hosil qiluvchi ma’no bo’laklari.

Download 70 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   12   13   14   15   16   17   18   19   ...   22




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish