Режа: Меҳнат сарфи меъёри нима



Download 17,25 Kb.
Sana21.02.2022
Hajmi17,25 Kb.
#66524
Bog'liq
MN-57 Yoqubov Javlonbek Mustaqil ish
1-синф. 30.03-30.04 тезиси тўлиқ, Jurayev Baxodirxon Axborot, kimyo10 tezis 22.05, (резюме) маълумотнома, Mantiqli savollar, Document, ona-tili, Mantiqli savollar, INFORMATIKADAN TEST 2016, YAPONIYA, Элита-етакчи, jismoniy tarbiya darsini boshlangich sinflarda otishning dolzarb masalalari, jismoniy tarbiya darsini boshlangich sinflarda otishning dolzarb masalalari, 2 5359479385604753162

Мн-57 гурух талабаси Ёқубов Жавлонбекнинг бажарган мустақил иши

Меҳнат сарфи меъёрлари (нормалари) нима? Уларнинг турлари, мазмуни. Меъёрларни аниқлашнинг аналитик ва статистик услублари.

Режа:

  1. Меҳнат сарфи меъёри нима

  2. Меъёрларни аниқлаш усуллари

  3. Меҳнатни меъёрлаштиришнинг Аналитик ва Статистик усуллари

Меҳнатни нормалаш услуби деганда, иш вақти сарфининг миқдорини тадқиқ қилиш, лойиҳалаш ва аниқлаш услубиятини белгилаб берувчи услубий асослар, шунингдек, меҳнат жараёнларини нормалаш мақсадида норматив маълумотларни ишлаб чиқиш тушунилади.


Ишлаб чиқариш ва хизмат кўрсатиш корхоналарининг иш тажрибасида меҳнатни нормалашнинг икки хил услуби, яъни аналитик ва жамлаш усулби қўлланилади.
Меҳнатни нормалашнинг асосий услуби – бу, аналитик услуб бўлиб, унинг моҳияти шундан иборатки, асосланган меҳнат нормалари ҳар бир оператсияга ёки хизмат кўрсатиш турига, таркибий қисмлари бўйича (асосий ва Ёрдамчи оператив вақт, иш жойига хизмат кўрсатиш вақти, тайёргарлик – якунловчи вақт ва ҳ.к.) вақт сарфлари белгиланади.


Меҳнат сарфи меъёри деб, муайян ташкилий техник шароитларда берилган вазифани сифатли бажаришга ишчи томонидан сарфланадиган меҳнат миқдорига айтилади.

  1. Олинган бирлик бўйича меҳнат сарфи меъёрлари 3 турга бўлинади:

  1. Вақт меъёри – бу муайян иш жойида мавжуд техника ва технологияни самарали ишлатиш орқали муайян малакадаги ва касбдаги ишчи ёки ишчилар гуруҳи томонидан берилган вазифани бир бирлигини бажариш учун сарфланадиган вақтдир (минут, соат, смена, ой).

  2. Ишлаб чиқариш меъёри (норма вқработки) – бу муайян иш жойини мавжуд техника ва технологияни самарали ишлатиш орқали, муайян малака ёки касбдаги ишчи ёки ишчилар гуруҳи томонидан бажарилиши керак бўлган иш ҳажми ёки маҳсулот миқдоридир. Умумий ҳолда ишлаб чиқариш меъёри қуйидаги формула асосида аниқланади:



Н=Тсм/Тб , (кг, дона, , ва бошқалар)

бу ерда: Тсм – иш кунининг ёки сменанинг узунлиги,минут.


Тб – бир бирлик меҳнатни тайёрлаш учун сарфланган вақт.



  1. Ишчи кучини сарфлаш меъёри – бу муайёян иш жойида мавжуд техника ва технологияни самарали ишлатиш орқали ўрнатилган вақт ичида берилган вазифани сифатли бажариш учун зарур бўладиган ишчилар сонидир. Умумий ҳолда ушбу меъёрни қуйидагича аниқлаш мумкин:



К=Қ/Ҳ , (киши)

бу ерда: Қ – корхона ёки цехда бир кунда бажарилиши керак бўлган иш ҳажми.



  1. Технологик белги бўйича меъёрлар 3 турга бўлинади:

  1. Ягона меъёрлар – бу шундай меъёрларки, улар технологик жараённинг қаерда бажарилишидан қатъий назар ягона технологик ва ишлаб чиқариш жараёнлари учун ишлаб чиқарилади.

  2. Маҳаллий меъёрлар – бу бажарилаётган ишнинг маҳаллий шароитларидан келиб чиққан ҳолда тузиладиган меъёрлар.

  3. Кенг тарқалган меъёрлар – булар нормал ишлаб чиқариш жараёнида кўпгина корхона ва ташкилотларнинг меҳнатида қўлланилади.




  1. Амал қилиш муддати бўйича меҳнат сарфи меъёрлари 3 турга бўлинади:

  1. Доимий меъёрларбу мунтазам равишда такрорланиб келадиган барқарор ишлаб чиқариш жараёнлари учун тузиладиган меъёрлардир.

  2. Даврий меъёрлар бу иш қилишнинг мавсуми (сезони) етиб келганда тузиладиган меъёрлардир.

  3. Бир марталик меъёрлар бу меъёрлар фақат бир марта бажариладиган ишларга тузилади.




  1. Аниқлаш усули бўйича меҳнат сарфи меъёрлари 2 турга бўлинади:

  1. Техник асосланган меъёрларбу муайян ташкилий – техник шароитларда ишлаб чиқаришга фан-техника ва илғор тажрибани жорий қилиш асосида ишлаб чиқариладиган меъёрлар.

  2. Тажриба-статистик меъёрлар бу уста меъёрлаш бўйича иқтисодчи ёки инженернинг ўтмишидаги тажрибаси меҳнат сарфи миқдорлари инобатга олиб тузиладиган меъёрлардир.

Меҳнатни меъёрлаштириш усуллари
Меҳнатни меъёрлаштиришнинг 2 усули мавжуд:

  1. Аналитик

  2. Статистик

Меҳнат сарфи меъёринг аналитик усулида барча меъёрлар кузатишлар ўтказиш натижасида ва махсус ҳисоб-китоб формалари асосида олинган маълумотлар бўйича лойиҳаланади.
1. Аналитик усул 2 турга бўлинади:
а) Аналитик-тадқиқот усули – бунда меъёрларни лойиҳалаштириш учун маълумотлар, иш вақтининг фотографияси, хронометраж, фотохронометраж кузатишлари асосида олинади.
б) Аналитик-ҳисоб усулибунда барча маълумотлар муайян ишлаб чиқариш шароитларидан келиб чиққан ҳолда махсус ҳисоб-китоб формулалари ва меъёрлаш бўйича ҳисоб жадваллари асосида олинади.
2. Статистик усулда меҳнат сарфи меъёрлари асосан ўша корхонадаги мавжуд бўлган статистик маълумотлар асосида тузилади.
Аналитик ва статистик усуллари; аналитик-тадкиқот ва аналитик-ҳисоб усуллари. Иш вактининг фотографияси: моҳияти, турлари, максадлари, босқичлари. Хронометраж: моҳияти, мақсадлари ва боскичлари. Ишлаб чиқариш жараёнининг фотографияси (фотохронометраж), ўз-ўзини фотографияси, фотоучёт, киносъёмкали усулда кузатиш, уларнинг моҳияти, максадлари, хусусиятлари, афзаллик ва камчиликлари.
Download 17,25 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
axborot texnologiyalari
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
guruh talabasi
O’zbekiston respublikasi
nomidagi toshkent
o’rta maxsus
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
pedagogika instituti
Ўзбекистон республикаси
tashkil etish
haqida tushuncha
таълим вазирлиги
vazirligi muhammad
O'zbekiston respublikasi
toshkent davlat
махсус таълим
respublikasi axborot
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
vazirligi toshkent
saqlash vazirligi
fanidan tayyorlagan
bilan ishlash
Toshkent davlat
sog'liqni saqlash
uzbekistan coronavirus
respublikasi sog'liqni
coronavirus covid
koronavirus covid
vazirligi koronavirus
qarshi emlanganlik
covid vaccination
risida sertifikat
sertifikat ministry
vaccination certificate
Ishdan maqsad
fanidan mustaqil
matematika fakulteti
o’rta ta’lim
haqida umumiy
fanlar fakulteti
pedagogika universiteti
ishlab chiqarish
moliya instituti
fanining predmeti