Ishemiyada to ‘qima gipoksiyasi rivojlanadi:
- energetik almashinuv o ‘zgaradi, ATF hosil bo‘lishi kamayadi va
u n in g n a tija s id a a n a e ro b g lik o liz k u c h a y a d i. O x irig a q a d a r
oksidlanmagan moddalar - sut, pirouzum kislotalar turidagi mahsulotlar
to ‘planadi, rN kislotalik tomonga siljiydi;
- lipidlar peroksidlanishining kuchayishi natijasida hujayra tuzilishi
va funk siy asi b u zilad i. B iologik faol m oddalar hosil bo ‘lishining
kuchayishi tufayli kapillarlar o ‘tkazuvchanligi oshadi. Tom irlardan
suyuqlik chiqishi kuchayadi;
- hujayralar bo‘kadi, distrofik o ‘zgarishlarga uchraydi.
Oqsil sintezi
kam ayadi, kollagen biosintezi kuchayadi.
Ish em iy a o q ib ati k o lla te ra lla r riv o jla n ish ig a b o g ‘liq. Uch tur
k ollaterallar farq q ilinadi: funksional m utloq y etarli (m asalan, skelet
m u s h a k la ri, q o r in p a rd a s i); f u n k s io n a l m u tlo q y e tis h m o v c h i
(y u ra k , m iy a , b u y ra k , ta lo q ); fu n k sio n a l n is b iy y e tis h m o v c h i
(o ‘pka). Ish em iya infarktga o lib k elish i m um kin.
ln fa rkt
a ’zoning
b ir q ism in in g q o n b ila n t a ’m in la n is h in in g b u z ilis h i n a tija s id a
o ‘ l is h i d ir . l n f a r k t t u r l a r i : q i z i l - k o l l a t e r a l l a r n i n g n is b iy
y e tish m o v c h ilig id a (k o ‘pin ch a o ‘pkad a), o q -k o lla te ra lla r m utlaq
y etish m o v ch ilig id a (k o ‘pincha taloqda)
va gem orragik gultojli oq
in fark t (buyrak, m iokard) infarkt o ‘ch o g ‘i p eriferiy asida tom irlar
s p a z m in in g k e n g a y is h i b ila n n a v b a tla s h is h i n a tija s id a k e lib
c h iq ad i.
Staz -
mikrotsirkulator o ‘zanda qon oqimining to‘xtashi. Ko‘pincha
q a y ta r ja ra y o n h iso b la n a d i. S tazd a qon g e m o liz i va iv ishi so d ir
b o ‘lm aydi, shuning uchun staz chaqiruvchi sabablar yo ‘qotilsa qon
oqishi tiklanadi.
Staz turlari: ishem ik - qon oqim ining to ‘xtashi
natijasida; venoz
yoki dimlanish stazi - qon oqib ketishining buzilishi natijasida; kapillar
yoki chin staz, uning asosida sladj yotadi, u tom ir devorining fizik,
kim yoviy, infeksiya q o ‘z g ‘atuvchilar, biologik faol m oddalar bilan
shikastlanishi natijasida rivojlanadi.
B olalarda p eriferik qon aylanishini buzilishlari (ishem iya, staz,
m ahalliy kamqonlik) kattalarga qaraganda
tez va yengil yuzaga keladi,
u qon aylan ish reg u la to r m exanizm larining yetishm ovchiligi bilan
bog'Iiq.
M ashg‘uIotda b a ja rila d ig a n am aliy ish lar va o‘zlash tirilish i lozim
b o ig a n am aliy ko‘n ik m alar bilan tanishlsh
1-ish.
Baqa tilida kompression ishemiya chaqirish va staz rivojlanish
dinam ikasini o'rganish.
Orqa miyasi shikastlanib harakatsizlantirilgan baqa orqasi yuqoriga
qaratilib taxtachaga joylashtiriladi. Til preparati tayyorlanadi. Yuqori
jag*i k o 'ta rila d i va o g ‘iz b o ‘sh lig ‘i tu b id a
asab bilan b irg a va til
venalaridan medial joylashgan til arteriyalari topiladi. Ikki tomondan
arteriya ostiga jarrohlik ninasi bilan ligatura o‘tkaziladi. Mikroskopning
kichik kattalashtirgichida tilda qon aylanishi o ‘rgani!adi, so‘ng birin-
ketin ikki tom ondan ham lig atu ralar b o g ia n a d i. T om irlar soni va
diametrining o‘zgarishi, qon oqishi tezligi va tusi,
til mayda tomirlarida
staz rivojlanishi aniqlanadi.
Do'stlaringiz bilan baham: