Milliy istiqlol g’oyasi: asosiy tushunca va tamoyillar


MILLIY ISTIQLOL MAFKURASINING MAQSAD



Download 173,26 Kb.
bet6/31
Sana11.01.2017
Hajmi173,26 Kb.
#101
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   31
G'OYA VA MAFKURANING TARIXIY SHAKLLARI

R e j a :

1.G’oya va mafkuraning tarixiy shakllari.

2.Bunyodkor va vayronkor g’oyalar



G'oya va mafkuraning tarixiy shakllari. Kishihk tarixidan yaxshi ma'lumki, dastlab odamlarning ishonch-e tiqodi tabiatni ilohiylashtirish asosida shakllangan. Shuning uchun eng qadimgi mafkuralar haqida gap ketganda, avvalo, odamlar jamoa bo'lib, urug'larga bolinib yashagan ibtidoiy davrlarni eslash lozim. Chunki odamlarning jamoa bo'lib, ya'ni, birlashib yashashi ularning muayyan mafkura asosida uyushganidan, tabiat o'zgarishlariga birgalikda javob izlaganidan dalolat beradi. Bunda ular yashaydigan hududning o'ziga xos iqlimi, tabiat dunyosi, shart-sharoiti muhim ahamiyatkasb etgan. Insonning hali texnika rivojlanmagan vaqtidagi hayot tarzi, moddiy ta'minoti ko'proq tabiat hodisalariga bog'liq bolgani uchun har bir qabila tevarak-atrofidagi borliqni o'zining moddiy-ma'naviy ehtiyojlaridan, ularni qondirish darajasidan kelib chiqqan holda tasavvur etgan. Shu tariqa tabiat hodisalari o'rtasidagi bog'liqlikni aks ettiradigan afsona va rivoyatlar paydo bolgan. Masalan, eng qadimgi davrlarda nur, ziyo, bahor, yoz, farovonlik, yaxshilik va ezgulik ramzi sifatida tasavvur etilgan bo'lsa, qish, ayoz qorong'ulik, zulmat, yomonlik va vayronkorlik timsoli sifatida tasavvur etilgan.

Afsona va rivoyatlar tasavvurlarga asoslangan bunday qarashlarni biz mifologik (mif - afsona ma'nosini bildiradi) deb ataymiz. Xususan, totemizm, animizm, fetishizm kabi ibtidoiy dinlar ana shu asosda shakllangan. Ular jonning abadiyligi, tabiatdagi narsa va hodisalarning ilohiy quvvatga ega ekani to'g' risidagi xilma-xil g' oya va sodda qarashlarni ifoda etgan.



G’oyaviy e’tiqodlarning shakllari



Monizm

Plyuralizm

Fetishizm



Idealizm

Dualizm

Animizm



Materializm

Totemizm

Ateizm




Muayyan G’oyaga ishonch, uni mutlaqlashtirish

shakllari



Masalan, totemizm - hayvon va o'simliklarga sig'inish asosidagi diniy ta'limot. Bu so'z Shimoliy Amerikada yashaydigan Ojiba qabilasi tilidan olingan. Totemizm odamzotning muayyan o'simlik va hayvon `uchraydi. Masalan, hindlar sigirga, avstraliyaliklar kenguruga, qirg'izlar oq bug'uga baxt keltiruvchi hayvon deb qaraydi. Bizning ajdodlarimiz esa humo qushini ulug'laganlar. Shuning uchun davlatimiz gerbida humo qushi tasviri tushirilgan.


Masalan, totemizm - hayvon va o'simliklarga sig'inish asosidagi diniy ta'limot. Bu so'z Shimoliy Amerikada yashaydigan Ojiba qabilasi tilidan olingan. Totemizm odamzotning muayyan o'simlik va hayvon turlariga qarindoshligi borligini anglatadi. Bunday xususiyatlar ayrim xalqlar hayotida bugungi kungacha uchraydi. Masalan, hindlar sigirga, avstraliyaliklar kenguruga, qirg'izlar oq bug'uga baxt keltiruvchi hayvon deb qaraydi. Bizning ajdodlarimiz esa humo qushini ulug'laganlar. Shuning uchun davlatimiz gerbida humo qushi tasviri tushirilgan.

Yuqorida aytganimizdek, ibtidoiy odamlar hamma narsaning joni bor, ular sezadi , fikrlaydi deb o’laganlar. Ular yahshilik keltirsin, yomonlik keltirmasin deb turli xil marosimlar o’tkazib, duolar o’qiganlar. Animizm (lotincha anima –ruh degani ) –har bir narsaning joni bor deb e’tiqod qilishga undovchi ana shunday qarashlar asosida shakllangan.




Katalog: ld
ld -> E. Z. Nuriddinov Nizomiy nomli tdpu «Xorijiy mamlakatlar tarixi» kafedrasi mudiri, tarix fanlari doktori
ld -> Adabiyot so'z san'ati uvchi! -~ ildan boshlab «Adabiyot»
ld -> Tarix /£} y tv qadimgidunyo I 1
ld -> Mavzu: Qadimgi tarix sivilizasiyasining boshlanishi eng qadimgi odam rivojining bosqichlari
ld -> Rossiya imperiyasining turkistonni bosib olishi, uning istibdodiga qarshi turkiston xalqlarining milliy ozodlik kurashi
ld -> Yillarda arab davlatlari. Urushning arab davlatlariga ta'siri
ld -> Atmosfera havosini muhofaza qilish
ld -> Funksiya parametrlari va argumentlari Kelishuv bo’yicha argumentlar Ko’rinish sohasi. Lokal va global o’zgaruvchilar
ld -> Muhtaram do‘stlar!
ld -> Annotatsiya. «O’zbekiston tarixi» bo’yicha tayyorlagan ma’ruza matnlari fanning barcha ma’lumotlarini o’z ichiga qamrab olgan. O’quvchilarning tarix sohasidagi bilimlarini shakillantirishga qaratilgan

Download 173,26 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   31




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
axborot texnologiyalari
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
guruh talabasi
O’zbekiston respublikasi
nomidagi toshkent
o’rta maxsus
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
davlat pedagogika
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
pedagogika instituti
Ўзбекистон республикаси
tashkil etish
haqida tushuncha
vazirligi muhammad
таълим вазирлиги
O'zbekiston respublikasi
toshkent davlat
махсус таълим
respublikasi axborot
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
vazirligi toshkent
saqlash vazirligi
fanidan tayyorlagan
bilan ishlash
Toshkent davlat
Ishdan maqsad
sog'liqni saqlash
uzbekistan coronavirus
respublikasi sog'liqni
fanidan mustaqil
coronavirus covid
koronavirus covid
vazirligi koronavirus
covid vaccination
qarshi emlanganlik
risida sertifikat
sertifikat ministry
vaccination certificate
o’rta ta’lim
matematika fakulteti
haqida umumiy
fanlar fakulteti
pedagogika universiteti
ishlab chiqarish
moliya instituti
fanining predmeti