Миллий ғоя ўзликни англаш омили “Ўзликни англаш”нинг турли талқинлари Тарихий хотира ва миллий ўзликни англаш



Download 34,55 Kb.
bet1/3
Sana27.05.2022
Hajmi34,55 Kb.
#611119
  1   2   3
Bog'liq
МИЛЛИЙ ГОЯ -УЗЛИКНИ АНГЛАШ ВА ТАРАККИЁТ ОМИЛИ
1.FUTBOL O‘YINI HAMDA MASHQLAR TEXNIKASINI, O'z .T-11-1, O'z .T-11-1, Kirish, Kurs iwi Transport 2021, Tashqi savdo siyosati, 1Bolalar psixologiyasi va psixodiagnostikasi fanidan test savoll, Презентация Microsoft PowerPoint, Innovatsion foliyatning tashkiliy shakillari, 1. Anketa (talabalar)Madina, Samandar gulmirzayev 1, 1503754504 66484, Mitoxondrial genom, Boysun tuman 1, 2-амалий топширик

МИЛЛИЙ ҒОЯ - ЎЗЛИКНИ АНГЛАШ ВА ТАРАҚҚИЁТ ОМИЛИ
Режа:

  1. Миллий ғоя ўзликни англаш омили

  2. Ўзликни англаш”нинг турли талқинлари

  3. Тарихий хотира ва миллий ўзликни англаш

  4. Миллий маданият, тил ва тарихдан бегоналашишнинг зарарли оқибатлари

  5. Миллий истиқлол ғояси - миллий ўзликни тарбиялаш, қадрлаш, сақлаб қолиш омили


Миллий ғоя ўзликни англаш омили
Инсоният жамияти тарихий тараққиёти ўз-ўзини англаш энг аввало, инсоний мавжудликнинг моҳиятини маънавий
воқелик, шаън, қадр-қиммат, обрў-эътибор, ор-номус орқали намоён бўлишини кўрсатади. ҳаётнинг маъно-мазмуни, мақсадини тушуниб етиш, ўзликни англашдан бошланади. Миллий ғояда унинг негизлари мужассам бўлганлиги учун ҳам ўзликни англашга хизмат қилади ва бир-бири билан узвий боғлиқ.
«Ўзликни англаш деганда мен тарихий хотирани тиклаш, насл насабимиз ким эканини, кимларнинг вориси эканлигимизни англаб етишни, шундан келиб чиқиб, ўзимизга хос ва мос жамият барпо этишни тушунаман» дейди И.А.Каримов.
Миллий истиқлол мафкураси ва миллий ғоя жаҳон халқларининг узоқ тарихий тараққиёт жараёнида яратилган меросидан ҳам озиқа олганлиги бежиз эмас. Зеро, қадим-қадимданоқ, инсоният жамияти пайдо бўлибдики, турли халқ алломалари инсонни ўзликни англашга даъват этади. Ўзликни англаш борасидаги Шарқ ва ғарб алломаларининг фикрлари миллий ғоя ва ўзликни англаш билан чамбарчас боғлиқ эканлигини яққол намоён этади.
Дельфадаги Аппалон ибодатхонасининг деворларига ўйиб ёзилган ва анъана бўйича етти юнон донишмандларидан бири – спарталик Хилонга тегишли деб ҳисобланган “Ўзингни ўзинг англа” шиори қадимги юнон фалсафасини ўзак масаласи бўлиб қолди. Юнон мутафаккирларини бу борада изланишга даъват этди. Эрамиздан аввалги V асрдаёқ Протагор, “инсон барча нарсаларнинг ўлчовидир”, деган машҳур фикрни илгари сурди. Суқрот учун эса “ўзингни ўзинг англа” ҳикмати донишмандликнинг қоидасига айланди. Ўзлигини англаган инсон маънавий юксалишга эришади, ҳар қандай шароитда эзгуликка чоғланади. Шу нуқтаи назардан инсон руҳий қувватининг рамзига айланган Суқротнинг ҳаёти ва ўлими тарихи сабоқ бўла олади. Шарқу-ғарб алломалари ўзларини ва ўз даврларини англашга ҳаракат қилишар экан, такрор ва такрор Суқротга мурожаат этишган. Суқрот даври билан бугунги кунни қарийб 2,5 минг йил ажратиб турган бўлса-да, биз ҳам яна бир бор бу улуғ сиймони эсласак фойдадан ҳоли бўлмас. Суқрот бир гуруҳ кишиларнинг фитнаси туфайли фуқаролик меъёрларини, ёшлар тарбиясини бузганликда айбланиб ўлим жазосига ҳукм этилган эди. ҳукм ижросини кутаётган Суқротга шогирдлари қамоқдан қочишни таклиф этишади. Гарчи ҳукм адолатсиз бўлса-да, Суқротнинг фикрича, ҳар қандай, ҳатто энг юксак ва адолатли мақсад, ҳам унга эришмоқ йўлидаги паст ва жиноий воситаларни оқламайди. “Бизни ўлдиришга қодир бўлган кўпчилик бу фикрга қўшиладими, қўшилмайдими, бундан биз кўпроқ ёки камроқ озор чекамизми, барибир, адолатсиз иш уни қилган учун ҳар қандай шароитда шармандаликдир”, - дейди у шогирдига, - Ёки бундай қарайлик, агар биз бу ердан жуфтакни ростлашга шайлансагу, Қонун ва Давлат рўпарамиздан чиқса-да, сўраса: “Айт-чи, Суқрот, нима қилмоқчисан? Ўз қилмоқчи бўлган ишинг билан бизни, Қонунлар ва бутун Давлатни ҳалок қилмоқчимисан? Ёки суд ҳукмлари ҳеч қандай кучга эга бўлмаган, балки улар алоҳида одамларнинг истаги билан бекор қилинадиган давлат бутун ва безиён қолиши мумкин деб ўйлайсанми?”. Ўз юртини севган ва чинакам ватанпарвар бўлган Суқрот учун қамоқдан қочиш бутун ҳаёти давомида ўзи риоя этган қоидаларга, ўзининг умр ишига ва демак, Ватанига хиёнат бўлар эди. Афина давлатидаги у ёки бу тартиблар билан келишмаган бўлса-да, чинакам ватанпарвар бўлган Суқрот ўлимни афзал кўради.
Ўзликни англаш”нинг турли талқинлари
Инсоният фалсафий тафаккури тарихида “ўзликни англаш” масаласи турлича талқин этилган. Инсон жисмининг ўткинчилиги,
руҳининг эса абадийлиги (черков отаси Августиннинг “тан руҳ учун қафасдир” фикрини эсланг) масаласини зоҳирий (дунёвийлик нуқтаи назаридан) талқин этганлар инсон ўзилигини дунёдан юз ўгириб, ёлғизликда ибодат билан кун ўтказгандагина, оддий сўз билан айтганда, таркидунё қилгандагина топиши мумкин деган фикрга келадилар.
«Ўзликни англаш», «Миллий ўзликни англаш» ва «миллий истиқлол ғояси» узвий бир-бири билан боғлиқ. Мустақиллик шароитида ўзбек халқининг ўз-ўзини англашини ривожлантириш давлат сиёсати даражасига кўтарилди. Негаки чоракам бир аср давомида ҳукмронлик қилган истибдод назарияси ва мафкураси ўз-ўзини англаш ҳиссини йўқотиб борди. Миллий ўз-ўзини англаш масаласи фалсафадан деярли қувиб чиқарилди. Унинг сабаби миллий ўз-ўзини англаш - бу мустақиллик ғояси билан боғлиқ эди. Шунга кўра, миллий истиқлол ғояси тарихий хотирани уйғотиш, ўтмишидан сабоқ чиқариш ва ўзликни англаш мезони сифатида халқимизнинг туб мақсадлари ифодаси ва жамият аъзоларини бирлаштирувчи ғоявий байроқдир. Шарқ ва ғарбда, Осиё ва Европа халқлари ҳаётида ҳам ўзликни англаш туйғусининг уйғониши, пировард натижада уларнинг юксалишига, бирлашишига, бошқа халқлар билан ижобий ўзаро манфаатли ҳамкорликка киришувига туртки бўлган. Шу нуқтаи назардан миллий ғояни - миллий ўзликни англатувчи омил дейиш мумкин.
Демак, миллат ўзини халқ сифатида, эл сифатида англамаса, у ўзининг шаъни, қадр-қиммати, ор-номуси ҳақида қайғуриб, миллий ғурур ва ифтихор туйғусини тўла ҳис эта олмайди.

Download 34,55 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
axborot texnologiyalari
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
guruh talabasi
O’zbekiston respublikasi
nomidagi toshkent
o’rta maxsus
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
davlat pedagogika
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
pedagogika instituti
Ўзбекистон республикаси
tashkil etish
haqida tushuncha
vazirligi muhammad
таълим вазирлиги
O'zbekiston respublikasi
toshkent davlat
махсус таълим
respublikasi axborot
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
vazirligi toshkent
saqlash vazirligi
fanidan tayyorlagan
bilan ishlash
Toshkent davlat
Ishdan maqsad
sog'liqni saqlash
uzbekistan coronavirus
respublikasi sog'liqni
fanidan mustaqil
coronavirus covid
koronavirus covid
vazirligi koronavirus
covid vaccination
qarshi emlanganlik
risida sertifikat
sertifikat ministry
vaccination certificate
o’rta ta’lim
matematika fakulteti
haqida umumiy
fanlar fakulteti
pedagogika universiteti
ishlab chiqarish
moliya instituti
fanining predmeti